Vrijdag 03/12/2021

'Geen onderzoeksjournalistiek bij VRT zonder externe steun'

'Panorama' wil jaarlijks vijftal eigen reportages maken die niet onderdoen voor buitenland

Brussel

Van onze medewerker

Hans Van Goethem

Met de reportage over de mensenhandel tussen Rusland en België, zondagavond, pikte het VRT-duidingsmagazine Panorama eindelijk weer aan bij de eigen traditie, toen het programma alom gewaardeerd werd en jaar in, jaar uit gelauwerd werd in Humo's Pop-poll. Panorama, synoniem met 'grote reportages', altijd spraakmakend en altijd maatschappelijk relevant.

Toch had het niet veel gescheeld of de Vlaamse Panorama-reportage over de mensenhandel tussen Rusland en België was er afgelopen zondag niet gekomen. Onderzoeksjournalistiek kampt in Vlaanderen met een chronisch gebrek aan geld. Bij de VRT vindt men het genre te duur. "Maar onderzoeksjournalistiek mogelijk maken is net de taak van de VRT", vindt het Fonds Pascal Decroos, dat zorgde voor een financiële injectie en zo de reportage alsnog mogelijk maakte.

Want duur is onderzoeksjournalistiek natuurlijk wel. De freelance journalisten Wim Van den Eynde, An Berger en de Russische Ljoeba Oevarova stuitten tijdens hun onderzoek op verschillende obstakels. In plaats van twee maanden nam het werk bijna negen maanden in beslag. De VRT had slechts voor twee maanden budget voorzien en dus moesten de journalisten aankloppen bij het Fonds Pascal Decroos, dat projecten van onderzoeksjournalisten financieel steunt en het drietal verschillende keren geld toestopte voor het researchwerk.

"Zonder de steun van ons fonds was deze reportage er nooit gekomen", zegt Ides Debruyne, directeur van het Fonds Pascal Decroos. "Het is de taak van de openbare omroep om onderzoeksjournalistiek mogelijk te maken", vindt hij. "Maar dat doet de VRT nu veel te weinig. Er worden te veel documentaires aangekocht. Er zijn ook nauwelijks onderzoeksjournalisten aan de slag bij de VRT. Maar zij zijn niet de enigen die tekortschieten. Ook het Vlaams Audiovisueel Fonds steunt nauwelijks de producties van onderzoeksjournalisten, enkel auteursfilms."

Wim Van den Eynde, een van de makers, kan wel begrip opbrengen voor deze situatie bij de VRT. "Onderzoeksjournalistiek voor televisie is ontzettend duur. We zijn de VRT heel dankbaar dat we alle vrijheid gekregen hebben om deze documentaire te maken. Er was slechts voor twee maanden een budget voorzien. Het werk liep echter uit en we hebben er zelf voor gekozen om het af te maken. Wat niet wegneemt dat het heel moeilijk is om in Vlaanderen aan onderzoeksjournalistiek te doen."

Kris Hoflack, adjunct-hoofdredacteur van de VRT-televisienieuwsdienst, weerlegt de kritiek dat de openbare omroep te weinig eigen producties zou maken. "Er zitten veel zelfgemaakte reportages in Terzake en Koppen, dat een volwassen actuamagazine geworden is", zegt hij. "We proberen in een zo ruim mogelijk aanbod te voorzien. In Panorama komen de langere current affairs-reportages aan bod. Sinds vorig jaar hebben we ervoor gekozen om naast de sterke buitenlandse reportages jaarlijks vier à vijf eigen reportages te maken, die niet hoeven onder te doen voor de hoge kwaliteit van de buitenlandse documentaires. Verdeeld over al onze programma's willen we een mooie mix van verschillende soorten reportages aanbieden."

Zowel Debruyne als Van den Eynde hopen dat onderzoeksjournalistiek een grotere prioriteit voor de VRT zal worden na het succes van de reportage vorige zondag, die het met 234.300 kijkers beter deed dan het Panorama-gemiddelde van de voorbije maanden. "Nu is het budget te klein, maar waarom zouden ze het in de toekomst niet verhogen?", vraagt Van den Eynde zich af. Die kans is echter klein, wegens te duur, aldus Hoflack. "De kosten van een degelijke onderzoeksreportage lopen makkelijk op tot 40.000 à 50.000 euro. Daardoor kunnen we er maar een paar per jaar maken." De komende weken zal de kijker bij Panorama dus weer het betere aangekochte werk te zien krijgen.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234