Dinsdag 22/09/2020

Geen molensteen om de nek van Antwerpen

Tom Lanoye, Willem Jan Neutelings en anderen schrijven een open brief aan Kris Peeters, formateur van een nieuwe Vlaamse regering. Tom Lanoye is schrijver. Willem Jan Neutelings is architect bij Neutelings-Riedijk, het Rotterdamse bureau dat tekent voor het Museum aan de Stroom (MAS).

Een groep van gerenommeerde artsen, architecten, schrijvers, kunstenaars en culturele actoren vraagt de minister-president om zorgzaam om te gaan met het dossier van de Lange Wapper. In een open brief leggen ze uit waarom.

Geachte minister-president
Kris Peeters,

Zoals u bekend is voeren talloze Antwerpse burgers, verenigingen en actiegroepen een verbeten strijd om te verhinderen dat met het bouwen van de Lange Wapper een hypotheek gelegd wordt op de toekomstige stadsontwikkeling van de stad. Hun strijd is tevens een alarmkreet over de impact van het bouwproject op de lokale gezondheid.

Wij richten ons in dat verband tot u, in deze periode waarin u als formateur van een nieuwe regering het oor te luisteren legt bij het brede maatschappelijke middenveld.

Veel van die burgers, verenigingen en actiegroepen bepleiten, net als u, het aanpakken van de files in en rond Antwerpen. Ze zijn dus niet tégen een oplossing van het fileprobleem, wel vóór een andere en betere oplossing dan wat nu voorligt. Een oplossing die ook in het voordeel is van de mensen die in Antwerpen zelf wonen. Het is belangrijk dat u die constructieve houding van zij die protesteren kent, want pleitbezorgers van de Lange Wapper voeren wel eens aan dat tegenstanders "niet vooruit willen". Dat laatste is manifest onwaar. Tegenstanders van de Lange Wapper willen dat wel, maar dan op een manier die ook de stad Antwerpen vooruit helpt.

Er wordt beweerd dat de geplande tuibrug met twee pylonen een architecturale landmark is, een icoon die Antwerpen op de kaart zal zetten. Qua design is dit deel van het viaduct - het deel waarmee men uitpakt in promotionele simulaties maar dat in lengte slechts 10 procent van het totale bouwproject uitmaakt - inderdaad mooi.

Functioneel en stedenbouwkundig is het echter een molensteen om de nek van Antwerpen. Het viaduct ligt immers op de verkeerde plek - vlak bij de woonstad - en verankert voor minstens honderd jaar al het doorgaande internationale vrachtverkeer in het centrum van de agglomeratie.

Als u goedkeuring geeft om de Lange Wapper te bouwen, dan geeft u tegelijk ook goedkeuring om elders, in de stadsdelen waar het viaduct aan de ring wordt gekoppeld, de ringweg in breedte te verdubbelen. Midden in Antwerpen ontstaat dan een kilometerslang stuk autosnelweg dat achttien rijvakken naast elkaar telt en meer dan honderd meter breed is. Dat is de volledige lengte van een voetbalveld. We vragen ons af of u de minister-president wilt zijn die in het centrum van de grootste stad van Vlaanderen, tussen dichtbevolkte woongebieden (Deurne, Merksem, Antwerpen-Noord, Borgerhout), een highway laat aanleggen zoals die alleen in Los Angeles nog bestaat?

Alle onderzoek wijst uit dat net op die plaats daardoor de concentratie aan vervuilde lucht zal toenemen. In de week voor verkiezingszondag publiceerde de internationaal gerenommeerde professor en longspecialist Ben Nemery van de KU Leuven nog een studie waaruit bleek dat er een sterke correlatie bestaat tussen verkeerspollutie, fijn stof en zuigelingenmortaliteit.

Het viaduct is goed voor onze gezondheid, menen voorstanders van de Lange Wapper. Ze argumenteren dat files meer pollutie veroorzaken dan rijdend verkeer. Met die bewering gaat men kort door de bocht, om het in verkeerstermen te zeggen. Ook andere manieren om de ring te sluiten kunnen immers voor een goede doorstroming zorgen. Bovendien blijkt uit een onafhankelijke studie dat de Lange Wapper geen echte oplossing biedt voor de verkeersproblematiek in en rond Antwerpen.

Verder wordt gemakshalve genegeerd dat met de aanleg van de Lange Wapper twee bosgebieden op de schop gaan in het westen van de stad. In datzelfde stadsdeel, meer bepaald op Linkeroever, zal men dag en nacht naar het lawaai van de Lange Wapper mogen luisteren. Daar ook ligt de plage van Sint-Anneke, nu nog aan de stille Scheldebocht. Het strand zal op amper driehonderd meter van het viaduct liggen.

Om al die redenen vragen wij dat u dit bouwproject niet vastlegt in uw regeringsprogramma, en dat u daarentegen rekening zult houden met de resultaten van het door de stad Antwerpen bestelde vervolgonderzoek over een alternatief voor de Lange Wapper - de resultaten worden op 1 juli bekendgemaakt - en met de uitslag van de geplande volksraadpleging op 18 oktober. We zijn ervan overtuigd dat u noch uw partij noch uw regering de geschiedenis in wil gaan als degene die een historisch verkeerde beslissing nam tegen de belangen van de Antwerpenaren in.

Met dank voor uw aandacht, en nog veel succes gewenst bij de regeringsformatie.

Ondertekenaars:
André Adam, revalidatiearts Sint-Augustinus; Dirk Avonts, professor huisartsgeneeskunde UAntwerpen; Nic Balthazar, regisseur; Hans Bruyninckx, voorzitter Bond Beter Leefmilieu; Manu Claeys, bestuurslid stRaten-generaal; Luc Coorevits, directeur Behoud de Begeerte; Evert Crols, architect; René Daniëls, voormalig stadsbouwmeester van Antwerpen; Marc Goethals, cardioloog OLV-Ziekenhuis Aalst; Kristien Hemmerechts, auteur; Wim Kennis, planoloog; Tom Lanoye, auteur; Vic Mees, gids Antwerpen Averechts; Tim Nawrot, professor pneumologie KULeuven; Willem Jan Neutelings, architect; Jeroen Olyslaeghers, auteur; Michaël Pas, acteur; Annemie Peeters, journaliste; Anne Provoost, auteur; Roy Remmen, professor huisartsgeneeskunde UAntwerpen; Jef Van den Broeck, professor ruimtelijke planning KU Leuven; Wim van Hees, voorzitter Ademloos; Joke van Leeuwen, auteur; Luk Vanmaele, architect-planoloog; Jef Vanreusel, architect-planoloog; Guido Verbeke, secretaris Ademloos; Peter Verhaeghe, bestuurslid stRaten-generaal; Peter Vermeulen, architect- planoloog; Vitalski, performer; Nigel Williams, stand-upcomedian.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234