Dinsdag 24/11/2020

Stadsmunt

"Geen losse flodder": sp.a en Groen willen een eigen munt voor Gent

Gentse schepen Elke Decruynaere (Groen).Beeld BELGA

Gentse schepen Elke Decruynaere (Groen) wil met een eigen stadsmunt de lokale economie aanzwengelen. Innovatief plan of niet meer dan een veredelde cadeaubon?

"Dit is niet mijn kabelbaan", verzekert Decruynaere. Ze vergelijkt haar plan om een stadsmunt in het leven te roepen liever niet met de suggestie die haar liberale ambtsgenoot Christophe Peeters enkele weken geleden deed om in Gent een kabelbaan aan te leggen. Daar werd vooral smalend over gesproken. "De stadsmunt is geen losse flodder", zegt ze. "Het is een doordacht plan dat in het verkiezingsprogramma van het kartel sp.a-Groen zal staan."

Na de gemeenteraadsverkiezingen in oktober wil het kartel dat de stad een eigen munt uitbrengt om lokale diensten en goederen mee te betalen. Wettelijk mag dat, het komt erop aan een bereidwillige bank te vinden. De munt – vooralsnog zonder naam – zou naast de euro functioneren en evenveel waard zijn. 

"Met een eigen munt willen we de lokale economie en de korte keten steunen", stelt Decruynaere. De bedoeling is dat Gentse ondernemers, van de slager tot de boekhandel, deelnemen, waardoor een zichtbare lokale geldstroom ontstaat. De stadsmunt werkt dan als bewustwordingstool die de lokale handel promoot.

Torekes

Een lokale munt doet denken aan middeleeuwse toestanden waarbij iedere stad haar eigen valuta beheerde. Maar onrealistisch is het niet. Twee Gentse wijken werken al met lokale munten: de torekes en de pluimen. Maar anders dan de stadsmunt passen die eerder binnen een sociaal dan een economisch project. Torekes kunnen enkel worden verdiend door te participeren in de buurt, de stadsmunt zal worden uitgegeven door een bank. Iedereen in Gent zal ze kunnen afhalen.

De vzw Uitmuntend Limburg gaat deze zomer de lokale munt LimbU in negen gemeenten, waaronder Hasselt, uitbrengen. Voorzitter Wim Van De Putte noemt het een gemeenschapsmunt. "Het is een euro met een jasje. Iedereen weet hoe je die verdiend hebt: door lokaal te participeren." 

De LimbU zal worden uitgegeven door intercommunales, de provincie en deelnemende gemeenten als vorm van beloning. Daarmee lijkt de munt op de Gentse torekes.

"De munt is er om gemeenschapszin aan te wakkeren. Je verdient ze door te participeren en je kunt ze uitgeven in de lokale economie." Van De Putte hoopt dat 'verzilverpartners', waar met de LimbU betaald kan worden, de consument extra zullen belonen. "Ah, u koopt een kilo pralines met de LimbU? U krijgt 100 gram gratis."

Haalbaarheid

Het Gentse project staat of valt met het draagvlak. Voldoende ondernemers en consumenten moeten intekenen om de geldstroom op gang te brengen. Gebeurt dat niet, dan dreigt de munt snel uit te doven. Als er niet enkel een digitale, maar ook een fysieke munt komt, dan zou die kunnen eindigen op zolder of in de lade van een verzamelaar.

"We gaan een wervend verhaal brengen. Hoe meer stadsmunten circuleren, hoe beter." Decruynaere voelt zich gesterkt door buitenlandse voorbeelden en Unizo. "In de Engelse stad Bristol is na enkele jaren al 5 miljoen Bristol Pound in omloop. Dat moet hier ook kunnen. Tegen 2024 mik ik op 2,5 miljoen Gentse euro."

Unizo Oost-Vlaanderen is de stadsmunt genegen. "Volgens mij heeft het kartel het idee uit ons memorandum gehaald", zegt voorzitter Jos Vermeiren. "Lokale geldstromen zijn belangrijk, maar het is de vraag of een stadsmunt de administratieve rompslomp waard is. Een grondige analyse moet gemaakt worden."

Bewustmaking

"Dit lijkt op een cadeaubon die je koopt bij de gemeente, om in te wisselen bij een lokale handelaar", vindt econoom Pascal Paepen, docent aan de Thomas More Hogeschool en de KU Leuven. "Vereenvoudiging bevordert de handel – kijk naar de euro. Dit dreigt een stap terug te zijn en het juist complexer te maken. Wat als na Gent andere steden volgen?"

Paepen is het eens dat grote ketens en de e-commerce de lokale spelers uit de markt duwen, met lege winkelstraten tot gevolg. "De stadsmunt kan helpen als bewustmakingstool, maar blijft beter toch niet te lang in omloop. We maken het complexer, en dat wringt."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234