Dinsdag 21/01/2020

Geen kwaad opzet, wel een zwakke balk

CULTURELE HOOFDSTAD 2015. Een deel van Arne Quinzes controversiële installatie Passenger in Bergen stortte woensdagavond in. Even werd gevreesd voor kwaad opzet, maar een zwakke balk blijkt de oorzaak te zijn.

Op kerstavond moest hij met bonzend hart naar Bergen rijden. Op kerstdag was zijn gemoed al iets bedaarder. Het had veel erger kunnen zijn, zei Arne Quinze aan de telefoon. Er hadden gewonden kunnen vallen. Het had kwaad opzet kunnen zijn.

Van het eerste bleek op woensdagavond al snel geen sprake te zijntoen meerdere houten planken naar beneden vielen uit Passenger, het kunstwerk dat Quinze in Bergen/Mons heeft geplaatst ter gelegenheid van Mons 2015, Culturele Hoofdstad van Europa. Een klein wonder, aangezien de installatie zich vlakbij de kerstmarkt bevindt. Wel werd één raam van het justitiepaleis gebroken.

"Een van de twintig tippen heeft het begeven", zei de kunstenaar gisterenmiddag, in de eerste plaats "enorm opgelucht dat er geen slachtoffers zijn gevallen". "Ik ben enorm geschrokken, dit is nog nooit gebeurd in die vijftien jaar dat ik installaties maak."

Mikado

Was er gisterenvoormiddag nog geen definitief uitsluitsel over de oorzaak, dan was Quinze er toen wél al van overtuigd dat er bouwtechnisch gezien geen enkele fout was gemaakt. "Voor, tijdens en na het bouwen van mijn installaties wordt alles nauwlettend gecontroleerd door een team van ingenieurs. Zoals altijd zijn ook nu alle bouwkundige voorschriften tot in het uiterste detail nageleefd. Op dit moment zie ik dus twee opties: ofwel is er sprake van een partij slecht hout, ofwel is het kwaad opzet geweest."

Dat laatste zou geen complete verrassing geweest zijn. Zoals wel vaker het geval is met de installaties die Quinze in steden maakt, was er best wel wat commotie rond Passenger bij de inwoners van Bergen. Zeker toen bekend werd dat het stadsbestuur er minstens 400.000 euro aan heeft besteed. "Elio, ton Mikado on s'en fout", kon de Bergense burgemeester Elio Di Rupo onlangs lezen op een spandoek in de tribune van RAEC Mons. De voetbalclub, die in tweede klasse speelt, moet het doen met een stadion dat in erbarmelijke staat is, en zou het kleine half miljoen dat aan Passenger besteed is, goed kunnen gebruiken.

Maar gisterennamiddag kon Quinze dus opgelucht ademhalen, toen na een uitgebreide analyse bleek dat één specifieke balk van slechte kwaliteit op een kritisch punt ertoe geleid heeft dat de installatie een tiental centimeter naar beneden is gezakt. "Tegen zondagavond moet alles opgelost zijn", zei Quinze nog. "Het lijkt ook spectaculairder dan het is: uiteindelijk is maar zo'n 5 procent van de installatie beschadigd."

Of de kans dan niet bestaat dat er nog meer zwakke balken in de installatie zitten? "Alle kritische punten zijn extra gecontroleerd." En of hij nu extra voorzichtig gaat zijn met toekomstige installaties? "Ik zie niet in waarom, wij zijn altijd al extreem voorzichtig. Overal ter wereld staan installaties van mij, het is de eerste keer dat we zoiets meemaken. Kijk, als je niets doet, kan er natuurlijk niets gebeuren, maar daar wil ik niet aan toegeven."

Publieke ruimte

Mons 2015, de stichting achter Culturele Hoofdstad van Europa, bevestigt dat zo snel mogelijk gestart wordt met het herstel van Passenger. Alle kosten van de extra werken worden volledig gedragen door het team van Quinze. "De installatie blijft daarna ook in Mons staan zoals voorzien was, namelijk vijf jaar lang", zei woordvoerder Johan Vreys. "Maar het geruststellen van de buurtbewoners is nu cruciaal voor ons, en daarom voeren we de veiligheidsmaatregelen op. Een onafhankelijk studiebureau zal extra controles uitvoeren op het geheel van de structuur." In plaats van een jaarlijkse controle wordt de installatie nu ook elke maand geïnspecteerd.

Vlak na het incident werden enkele straten afgesloten, net zoals de zone rond het kunstwerk. Maar zodra Passenger hersteld is, zal de Bergense bevolking weer onder de installatie kunnen wandelen, zegt Vreys. "Essentieel in Quinzes werk is dat zijn installatie deel uitmaakt van de publieke ruimte. Dat gaan we niet veranderen."

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234