Woensdag 28/10/2020

KU Leuven

Geen Gülen-leerstoel meer aan KU Leuven: is universiteit gezwicht voor Turkse druk?

Fethullah Gülen in 2014.Beeld epa

De Fethullah Gülen-leerstoel voor Interculturele Studies bestaat niet langer. In het verleden stond de KU Leuven al onder zware druk van Turkije om de leerstoel op te schorten. ‘Het ongunstige klimaat speelt een rol’, klinkt het ook binnen de universiteit.

Gisteren haalde de KU Leuven de webpagina’s van de Gülen-leerstoel offline, maar de beslissing viel al enkele weken eerder. Op 25 augustus deelde de KU Leuven ze mee aan Intercultureel Dialoog Platform (IDP). Zoals vele bedrijven en organisaties financiert IDP een leerstoel. Het gaat om 90.000 euro per jaar, waarmee de Gülen-leerstoel onderzoek ondersteunt en lezingen organiseert rond interculturaliteit en de islam in Europa. 

De leerstoel kwam onder vuur te liggen na de staatsgreep van 15 juli 2016 in Turkije. Niet vanwege de inhoud van het onderzoek, maar omdat IDP deel uitmaakt van het netwerk aan organisaties van de Gülen-beweging, geleid door Fethullah Gülen, de geestelijke leider in ballingschap in de VS. De Turkse autoriteiten beschouwen Gülen als het brein achter de coup en in de klopjacht op gülenisten werd ook de KU Leuven niet gespaard. In Turkse kranten is ze een terreuruniversiteit genoemd die op een zwarte lijst stond en er werd gezegd dat diploma’s van de universiteit niet langer zouden gelden in Turkije. Ook het prestigieuze archeologie-onderzoek Sagalassos kwam plots op losse schroeven te staan. Toenmalig rector Rik Torfs trok naar de Turkse ambassade om de plooien glad te strijken. “Ik wou die leerstoel onder geen beding stopzetten”, zegt hij in De Morgen

Toch komt nu, na tien jaar, alsnog een einde aan de leerstoel. Elke vijf jaar is de overeenkomst aan hernieuwing toe en KU Leuven heeft beslist om dat niet te doen. “Tijdens onze vergadering is door de decaan expliciet gezegd dat de druk vanuit Turkije het er niet gemakkelijker op maakt”, zegt Mehmet Bayrak, hoofd van IDP. “Jammer dat de universiteit onder de nieuwe rector zwicht voor die druk.”

De huidige leerstoelhouder, Emmanuel Gerard, is sinds enkele jaren op emeritaat. Volgens hem dient er zich geen opvolger aan. Steven Eggermont, de decaan van de faculteit Sociale Wetenschappen, zegt bovendien dat ‘het vet van de soep’ is. “Er waren steeds minder activiteiten. Dan moet je durven terug te blikken en zeggen: het is mooi geweest.”

Beiden halen dus inhoudelijke en praktische argumenten aan, maar waren wel degelijk de gesprekspartners van IDP eind augustus. Brachten ze daar de Turkse druk niet ter sprake? Ook vier jaar na de coup houdt in Turkije de strijd tegen de gülenisten aan. Bovendien schreef Het Belang van Limburg begin dit jaar dat de Turkse diaspora de imamopleiding aan de KU Leuven wantrouwt vanwege die Gülen-leerstoel. Zowel Gerard als Eggermont benadrukken dat ze in de aanloop naar de beslissing geen directe druk hebben ervaren. “Ze staan niet aan de deur te kloppen,” zegt Gerard, “maar de controverse maakt het wel moeilijker om te werken. De universiteit weegt verschillende elementen af en het ongunstige klimaat speelt daarin een rol.”

Ook Eggermont heeft het over een “negatief klimaat”, maar benadrukt dat de universiteit niet toegeeft aan druk. “Dan hadden we dat wel na de staatsgreep gedaan.” De Turkse ambassade blijkt al op de hoogte van de beslissing van de KU Leuven, maar wenst voorlopig niet te reageren.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234