Vrijdag 06/12/2019

Geen doetjes

Bloedmooie en wreedaardige vrouwmensen, sensueel en rebels, onverschrokken en daadkrachtig: zo worden de vrouwelijke pirates omschreven. Het rolmodel was de vrouwelijke vechtersbaas Anne Bonny, de 18de-eeuwse pirate waarover de Algemene geschiedenis van de meest bekende piraten van Charles Johnson uit 1724 berichtte. Een vrouwelijke vechtjas sprak toen ook zodanig tot de verbeelding dat er allerlei mythes werden gesponnen rond die 'wilde katjes'.

Er waren in die tijd wel meer vrouwen die zich als man voordeden om te kunnen deelnemen aan het strijdgewoel, om zich te laten inlijven bij een militair garnizoen of bij een scheepsvloot. Sommigen deden het om economische redenen: uit armoede, dus. Anderen werden piraat om emotionele redenen: om hun lief te volgen, of uit zin voor uitdaging en avontuur. Vaak verborgen ze daarbij zo goed en zo kwaad mogelijk hun vrouwelijke charmes, want die zouden het einde van het spel betekenen. Een vrouw die zich als man gedroeg, werd gestraft. Vrouwelijke dragonders worden wel eens als feministes avant-la-lettre gezien. Bij sommige van die vrouwen ontdekte men pas bij hun dood dat ze van het zwakke geslacht waren.

Anne Bonny zou haar vrouwelijke charmes uitzonderlijk niet hebben weggemoffeld toen ze als volwaardige partner van Jack Rackham, de Johnny Depp van zijn tijd, aan boord ging. Rackham zou de bedenker zijn van de piratenvlag met doodshoofd en gekruiste knoken. Hoewel ze haar vrouwelijkheid niet onder stoelen of banken stak, werd ze aanvaard door de andere houwdegens. Omdat ze zich evenwaardig en zelfstandig opstelde en voor niks terugdeinsde.

Als een jongen

Anne Bonny werd als een jongetje opgevoed door haar biologische vader, een notabele Ierse jurist. Na de geboorte van Anne Cormac, zoals haar doopnaam luidde, in 1697 in Kinsale/Cork, verhuisden vader en de meid met wie hij schuinsmarcheerde, weg van het schandaal naar 'de Nieuwe Wereld'. In Zuid Carolina gedroeg tiener Anne zich niet als een doetje; ze zou een man in het ziekenhuis gemept hebben omdat hij zijn handen niet kon thuishouden en een meid gestoken hebben met een mes. Op haar 16de werd ze verliefd op James Bonny, een man van 12 stielen en 13 ongelukken.

Ondanks haar vaders verzet trouwde Anne met de vrijbuiter en verkasten ze naar New Providence, een piratennest op de Bahama's. Daar zou ze Jack Rackham ontmoet hebben. Anne werd 'the captain's woman' van 'Calico', Jacks bijnaam naar het Indisch katoen dat hij droeg. Op Cuba zou Anne bevallen zijn van een eerste baby. Maar ze keerde terug naar haar piratenvrienden en op het schip Revenge trof ze Mary Read, ook een Engelse.

Mary's moeder had haar (eveneens) illegitieme kind altijd als een jongetje aangekleed om geld af te troggelen van haar bevooroordeelde schoonmoeder. Mary had eveneens een zwaar verleden: ze had gevochten in Vlaanderen, herberg gehouden in Breda. Maar na de dood van haar man koos ze voor het ruime sop. Aanvankelijk als jonge lichtmatroos, maar na een kaping van de boot waarop ze werkte, als piraat. Het was Anne Bonny die ontdekte dat de nieuwe aanwinst geen Hollandse jongen maar een Engelse deerne was.

Lazarus

Anne en Mary vormden een goed tweespan, er werd geroddeld over een lesbische relatie. Maar samen maakten ze de Caraibische zee onveilig. De wilde wijven waren in het begin van de 18e eeuw dé schrik van de maritieme handel. Beide kenaus zouden zelfs de enigen zijn geweest die terugvochten toen hun schip in 1720 werd aangevallen door de Engelse autoriteiten. De rest van de bemanning had zich lazarus gedronken.

Hoe driftig beide vrouwen van zich afbeten, hun verweer tegen de overmacht had weinig zin. De daarop volgende rechtszaak was een openbaar evenement, en zeker door die twee rebellerende madammen. Al het canaille werd schuldig bevonden aan piraterij en tot de doodstraf veroordeeld. Maar Anne en Mary slaagden erin aan de strop te ontvluchten door te beweren dat ze zwanger waren. Mary stierf in de gevangenis van Jamaica aan gele koorts of misschien in het kraambed. The Oxford Dictionary of National Biography beweert dat Anne door haar vader werd vrijgekocht, ze het kind van Rackham baarde en nadien trouwde en nog 8 kinderen kreeg. Anne Bonny zou gestorven zijn in 1782. Toen haar minnaar werd opgehangen, zou Anne nog gezegd hebben: "Jack, als je had gevochten als een man, zou je nu niet als een hond worden gehangen!"

De tentoonstelling Pirates is nog tot 30 oktober te zien in het Museum of London, Docklands, West India Quay, www.museumoflondon.org.uk

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234