Maandag 23/09/2019

Geen dank, Leo

Tenzij de Academy echt vol de kaart van de verrassing trekt - en dat zou nogal tegen hun natuur ingaan - wint Leonardo DiCaprio zondagnacht de Oscar voor beste acteur. En krijgt hij dus 45 seconden tijd om zijn zegje te doen. Sta ons toe om alvast een voorzet te geven voor een geslaagd dankwoord.

Benieuwd wat het gaat geven, de nieuwe maatregel voor dankwoordjes bij de Oscars. Omdat de Academy wil vermijden dat elke winnaar weer vlotjes over de toegekende tijd gaat - sinds 2010 is hun moment de gloire beperkt tot 45 seconden - wordt alle genomineerden op voorhand gevraagd wie ze zouden willen bedanken. Die namen worden dan netjes onderaan het scherm weergegeven, zodat winnaars hun driekwart minuut kunnen spenderen aan 'een zinvolle boodschap'.

Dat kan straffe momenten opleveren: Patricia Arquette, vorig jaar nog beste actrice in een bijrol voor Boyhood, hield een pleidooi voor equal pay tussen acteurs en actrices, een item dat sindsdien in drukletters op de agenda van de media en de sector staat. Maar het kan evengoed tot extra kleffe dankwoordjes of van de pot gerukte statements leiden, en daar zorgt de presentator van dienst (dit jaar mag Chris Rock de honneurs waarnemen) doorgaans al genoeg voor.

Daarom doen wij een pleidooi voor sobere, ingehouden dankwoorden, voorzien van de nodige portie humor en (zelf)relativering. Hieronder vindt Leonardo DiCaprio, voor 99 procent zeker de winnaar van de Oscar voor beste acteur voor zijn rol als pionier Hugh Glass in The Revenant, alvast een paar voorbeeldjes waar hij inspiratie kan opdoen voor zijn speech van morgenavond.

Erken dat de timing verkeerd zit

Laten we eerlijk zijn: DiCaprio is uitstekend als Hugh Glass in The Revenant. Maar het is al zijn vijfde nominatie, en een overwinning voor The Departed, Revolutionary Road (films waarvoor hij niet eens genomineerd werd) of The Wolf of Wall Street zou minstens even verdiend geweest zijn. Als hij dit jaar wint, is dat ook een beetje omdat de Academy beseft dat ze hem al te vaak over het hoofd heeft gezien. Dus dat mag hij gewoon toegeven, zoals Ingrid Bergman deed in 1975.

Toen won het Hollywood-icoon de Academy Award voor beste actrice in een bijrol, voor haar rol in Murder on the Orient Express: bezwaarlijk een hoogtepunt op haar cv, blijkt veertig jaar later. De Zweedse actrice leek zich daar toen al scherp van bewust. "In het verleden heeft Oscar al getoond dat hij heel vergeetachtig is en niet over de juiste timing beschikt", zei Bergman met een straight face, waarna ze meteen haar meerdere erkende in concullega Valentina Cortese. "Vorig jaar was ze niet eens genomineerd voor Day for Night. En nu sta ik hier, als haar rivaal, en dat bevalt me niet."

Bereid je dankwoord voor, en geef een schouderklopje aan je collega's

Twee jaar geleden kreeg DiCaprio letterlijk een schouderklopje en een kus van Matthew McConaughey. Die kaapte toen de award voor beste acteur weg met zijn rol in Dallas Buyers Club, terwijl Leonardo DiCaprio, de ster in The Wolf of Wall Street, met lege handen achterbleef. Het eerste wat McConaughey even later, met het glimmende beeldje in de handen, zei: "Bedankt aan al de andere genomineerden, wier prestaties onberispelijk waren." Kort, eerbiedig, oprecht. Zonder te slijmen.

Het paste perfect in McConaugheys volledige dankwoord: een schoolvoorbeeld van een strak opgebouwd, sterk voorbereid en perfect gebracht podiummoment. Zelfs voor een korte speech kan het geen kwaad om een begin, een midden, en een einde te voorzien. En ook al ben je zichtbaar geëmotioneerd door de bekroning, het siert een acteur als hij dan niet meteen zijn tranen de vrije loop laat. Want voor je er erg in hebt, krijg je een onbehouwen, tranerig dankwoord waar niemand wat van begrijpt. Nietwaar, Gwyneth Paltrow?

Net als McConaughey twee jaar geleden, kan DiCaprio er overigens ook al behoorlijk zeker van zijn dat hij het gouden beeldje mag afhalen. Dan sta je daar beter niet met je mond vol tanden, wel met een zorgvuldig voorbereid en toch spontaan gebracht dankwoordje.

Relativeer die hele uitreiking een beetje - de Academy zelf zal het niet doen

George Clooney zorgde in 2006 voor heel wat ongewone momenten. Nog voor de uitreiking stelde hij een primeur met nominaties in de categorieën beste regisseur en beste acteur in een bijrol voor twee verschillende films (respectievelijk Good Night, and Good Luck en Syriana), en op de gala-avond zelf haalde hij het toekenningsproces van de Academy door de mangel.

Want de uitreiking valt elk jaar wel een beetje te omschrijven als een evenwichtsoefening: zo krijgen films die in grote categorieën uit de boot vallen doorgaans wel een prijs voor het beste scenario of de beste actrice in een bijrol. Wie dan weer genomineerd is in verschillende categorieën, moet het gewoonlijk met één beeldje stellen. Soms is dat om andere filmsterren ook te laten meespelen, soms is dat simpelweg een troostprijs omdat je naast de belangrijkste prijs grijpt.

Clooney besefte dat maar al te goed, zo bleek uit de eerste zin die de acteur uitsprak toen hij bekroond werd voor Syriana: "All right, so I'm not winning Director." Om daarna rustig verder te gaan in zijn typische - mild sarcastische - Clooney-stijl. "Dit wordt synoniem met mijn naam. Vanaf nu is het 'Oscar-winnaar George Clooney'. En 'Sexiest Man Alive 1997'."

Niet alleen de Academy zelf heeft af en toe enige behoefte aan zelfspot. Ook de sector kan wel wat satire ge-bruiken op een avond die in het te-ken staat van zelfbevlekking. Wijze raad voor DiCaprio: neem jezelf niet al te serieus, want dat doet het evenement zelf al meer dan genoeg.

Wees cool, je bent tenslotte een Hollywood-ster

Wie beste vriendjes is met het kruim van Hollywood, per film een salaris opstrijkt waarmee je de hele Belgische filmproductie gedurende een jaar kunt financieren, en om de zoveel maanden een ander topmodel aan de ontbijttafel begroet, kan niet ál te zeer onder de indruk zijn van een acteerbekroning.

Laat een overdaad aan emoties dus achterwege, en wees gewoon je coole zelf, zoals Robert De Niro in 1981. Toen maakte de man nog deftige films, en won hij voor zijn hoofdrol in Raging Bull een tweede Oscar. Die kwam hij afhalen met de woorden "Ik weet niet echt wat te zeggen, maar de regisseur heeft het opgeschreven." Waarna hij droogjes ook zijn ouders bedankte ("om me te krijgen") én zijn grootouders ("om hen te krijgen"). Zo eenvoudig kan het zijn.

Nóg eenvoudiger kan ook. Toen Joe Pesci in 1991 een Academy Award won voor zijn bijrol in Goodfellas (ook al een film van Martin Scorsese, de regisseur aan wie niet alleen Pesci en De Niro, maar ook DiCaprio héél veel te danken heeft), ging hij die afhalen met een simpel "It's my privilege. Thank you." De perfecte manier om een ellenlange avond toch een klein beetje in te korten.

Wees Brits

Misschien wel de meest complete Oscar-speech van de afgelopen jaren werd uitgesproken door Colin Firth, die in 2011 de award voor beste acteur ontving voor het nogal brave The King's Speech. Eigenlijk had Firth een jaar eerder moeten winnen, voor zijn fenomenale rol in het al even fenomenale A Single Man. (Jeff Bridges won toen voor het makke Crazy Heart. Een jaar later verdiende hij de Oscar veel meer, voor zijn rol in True Grit, maar moest hij die ironisch genoeg aan Firth laten. De Oscars zijn een evenwichtsoefening, weet u nog wel?)

Firths speech was er een die alle voorgaande tips combineerde, en toch uniek was. Omdat hij ze, op een avond van oer-Amerikaans sentiment, bracht met een stiff upper lip, ook al was er ruimte voor een beetje emotie. En omdat hij over een typisch Britse portie zwarte humor beschikt, een eigenschap die de Academy volledig ontbeert. Met een droog "Ik heb het gevoel dat mijn carrière net zijn hoogtepunt heeft bereikt", begon de acteur uit Bridget Jones's Diary aan een dankwoord dat getuigt van erkenning, timing en gevoel voor humor.

A Single Man-regisseur Tom Ford kreeg een genereus schouderklopje, want Firth leek te beseffen dat die film meer waard was dan A King's Speech. Werden ook in de bloemetjes gezet: de andere genomineerden en de castleden, "wier virtuositeit het voor mij heel moeilijk maakte om zo slecht te acteren als ik eigenlijk van plan was". Hij verwees ook even naar zijn geschiedenis als "kindsensatie" van de Brit Pack (Britse acteurs die het gemaakt hebben in Hollywood, red.). En waarschuwde, met een uitgestreken gezicht, voor de mogelijke dansbewegingen die zich langzaamaan vanuit de buik beginnen te vormen.

Colin Firth ging later op de avond nog dansen, overigens. Hij vergat zijn gouden beeldje daarbij op het toilet. Zo zie je maar, Leonardo: zo veel betekent een Oscar nu ook weer niet. Ook al heb je er twintig jaar op moeten wachten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234