Vrijdag 02/12/2022

Geen ctrl+alt+del Dexia, maar wat dan wel? Wat betekenen

2,91 miljard cash? Wat betekent 300 miljoen euro impact op de begroting, elk jaar opnieuw?

Steven Vanackere is afgelopen week met een vierde reddingsoperatie 'minister van Dexia' geworden. De Belgische staat pompt 2,91 miljard euro extra in de Dexia Holding, verhoogt het Belgische deel in de staatsgarantie met 43 miljard euro en ziet de facto af van een jaarlijkse vergoeding van om en bij de 300 miljoen euro (voor het beschikbaar stellen van deze staatsgarantie).

Ik wil me niet overgeven aan voor de hand liggende kretologie. Dat de Belgen zich weer hebben laten rollen door de Fransen (misschien). Dat het een schande is (allicht). Dat de banken het zelf moeten oplossen (allicht). Dat de kleine man er weer voor opdraait (in elk geval). Het is allemaal waar. Het brengt ons niet verder.

"Ik schrijf om dingen te ontdekken."Dat motto van de Britse oorlogsjournaliste Rebecca West heb ik ook tot het mijne gemaakt. Voor mijn toneelstuk Hebzucht, dat afgelopen weekend zijn laatste voorstellingen speelde, heb ik geprobeerd inzicht te verwerven in de financiële crisis die we nu meemaken. Ik heb geen antwoorden. Ik heb wel vragen. En ik wil ook even stilstaan bij wat ze betekent, deze crisis, die volgens mij ook een waardencrisis is. Met deze bijdrage wil ik ook even stilstaan bij de betekenis van deze vierde redding. En bij wat de waarde ervan is.

Dexia redden of Dexia laten ontploffen is kiezen tussen de pest en de cholera. Als Dexia omvalt, brengt ze nog altijd de Europese markten in gevaar én moet België klaarstaan met zijn garanties. Door de engagementen die Reynders en Leterme in 2008 en 2011 al zijn aangegaan is het voor de Belgische regering gewoon onmogelijk geworden om de 'IJslandse oplossing' te gebruiken: ctrl+alt+del. Het systeem laten rebooten: Dexia failliet laten gaan en de aandeelhouders en de spaarders ervoor laten opdraaien. Maar wel met een schone lei kunnen beginnen. De IJslanders danken er hun nieuwe grondwet en de heropleving van hun economie aan.

Maar meteen houdt deze redding al een nieuw risico in: namelijk dat het nooit genoeg is. Dexia Crédit Local blijft zitten met 2,5 miljard aan toxische producten. Dexia Holding heeft nog grote belangen in de PIIGS-landen; als daar hommeles komt, is er opnieuw een kapitaalverhoging nodig. Dexia blijft een brok nucleair afval. En we raken er niet meer van af.

Minister van Dexia

Wat is ze waard, deze redding? Wat betekenen 2,91 miljard cash? Wat betekent 300 miljoen euro impact op de begroting, elk jaar opnieuw. Een blik op de federale en Vlaamse begrotingen geeft ons wat referentiepunten. Grote begrotingsposten zoals Onderwijs (Vlaams) of Pensioenen (federaal) en Sociale Zekerheid (ook federaal) staan in de boeken voor om en bij de 10 miljard. Kleinere posten als Mobiliteit en Openbare Werken (Vlaams), Welzijn en Volksgezondheid (Vlaams) en Defensie (federaal) zitten tussen 2,7 en 3,7 miljard. De injectie in Dexia komt dus overeen met wat we in Vlaanderen aan Volksgezondheid of Openbare Werken spenderen, en aan een derde van onze pensioenen in België. Op basis van de portefeuille alleen kunnen we Steven Vanackere dus gerust 'minister van Dexia' noemen.

300 miljoen euro, de impact op de begroting, is zowat 1,5 keer het budget dat Vlaanderen aan de hele kunstensector geeft. Dat betekent het dus: 3 miljard zijn alle wegen die er apocalyptisch bijliggen; een derde van de scholen die worden gesloten. 300 miljoen zijn alle schouwburgen, musea, concertzalen die dichtgespijkerd worden en hun personeel dat op straat gezet. Waarde heeft niets met geld te maken, maar met ons leven. Waarde kennen we toe aan iets, hechten we aan iets. Je geld of je leven, wat is je het meeste waard?

Nulpunt

Time is money. Stilstaan is achteruitgaan. Het aloude credo van de financiële wereld. Stilstaan heeft de financiële wereld de afgelopen twintig jaar dan ook niet gedaan. Concurrentie betekent immers 'samen lopen', almaar vooruit. Ook bij de meltdown in 2008 was er geen tijd om stil te staan. Dus werden overhaaste beslissingen genomen, waar wij en onze kinderen en toekomstige kleinkinderen nu (en volgens Karel De Boeck tot 2099) de gevolgen van dragen.

Stilstaan betekent nadenken. Kijken welke kant het uit moet. Alle voorlopige oplossingen, reddingsoperaties en nieuwe regelgevingen zijn gericht op containment en lossen fundamenteel niets op. Vorige week nog sprak ik met een risicoanalist van een grootbank die koudweg zei dat hij 'schippert' tussen wat Basel III wil en wat zijn CEO wil. Dus lijkt het er sterk op dat de bankiers ons wat de Basel III-regelgeving betreft om de tuin leiden, dat er minstens aan windowdressing wordt gedaan en allicht zelfs aan regelrechte fraude. Dus is er niets veranderd. En hebben we nog scherpere controle nodig.

Als we nu even stilstaan, dan zien we toch dat we fundamenteel een andere kant uit moeten? De ballast uit het verleden afgooien. Delete. Ik denk dat er een echt nieuw maatschappelijk nulpunt moet gemarkeerd worden. Om daarna opnieuw op te starten. Hoe? Het communisme is failliet. Het kapitalisme is failliet. We hebben dringend nood aan een alternatief. Ctrl+alt+del. Iemand?

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234