Vrijdag 15/01/2021

Geen business als

veertigste wereldcongres van kerstmannen

in zonovergoten kopenhagen

ho-ho-ho-business

Het is een vreemd spektakel: terwijl Europa zich te pletter zweet onder een verschroeiende hittegolf komt in de Deense hoofdstad Kopenhagen een honderdtal mannen in kerstkostuum samen om er deel te nemen aan het veertigste World Santa Claus Congress.

De baarden zijn vals, de meeste buiken niet. De baarden, die in sierlijke, sneeuwwitte krullen onder hun kin hangen en waarvan de textuur doet denken aan het isolatiemateriaal voor de bouw, zullen door de deelnemers aan het Wereldcongres van Kerstmannen na verloop van tijd naar beneden getrokken of volledig verwijderd worden. Dan blijven alleen nog de valse witte wenkbrauwen over, die als hardnekkige stapelwolken op hun voorhoofden plakken.

Het verwijderen van de baarden is noodzakelijk, wanneer straks het kerstdiner wordt geserveerd. Maar alvorens de kerstmannen zich te goed kunnen doen aan het traditionele Deense Jul-feest met geroosterd varken, rode kool en rijstpudding moeten er belangrijke knopen doorgehakt worden in een kwestie die het uitzicht van het kerstfeest wel eens definitief zou kunnen veranderen.

Dit is het veertigste Wereldcongres van Kerstmannen dat in Denemarken plaatsvindt. Ondanks de hitte draagt iedereen de obligate rode, met wit bont afgezette broeken, vesten, mutsen, wanten en laarzen. De Spaanse kerstman neemt het woord. Hij dringt erop aan dat Kerstmis voortaan op 6 januari zou plaatsvinden, de dag waarop de kinderen in zijn land volgens de traditie hun geschenken ontvangen. Zijn voorstel wordt onthaald op veel gefronste witte wenkbrauwen. Ook de Finnen zorgen voor een haar in de boter, door, zoals ze dat elk jaar doen, te benadrukken dat de Kerstman oorspronkelijk uit Finland, en niet uit Groenland afkomstig is.

Het Santa Claus Congress gaat terug op een kinderfeestje dat plaatsvond in juli 1963 in Bakken, 's werelds oudste amusementspark nabij Kopenhagen. Een van de animatoren koos toen samen met een groepje Deense kerstmannen voor een optreden dat in het teken stond van Kerstmis. De show had veel succes en groeide uit tot een jaarlijks driedaags internationaal evenement. Maar niet om het even wie mag deelnemen. Je moet meer in huis hebben dan een kerstpak en een valse baard.

"Je moet uitgenodigd worden", verduidelijkt Tina Baungaard-Jensen, de woordvoerster van Bakken. Men verwacht van kandidaat-leden dat ze hun professionaliteit bewijzen, onder meer door videobeelden in te leveren van hun kerstexploten in winkelcentra. "Vorig jaar wilde een Kongolees deelnemen", aldus Baungaard-Jensen. "Dat leek ons erg interessant, maar er werden geen bewijzen geleverd, dus hij mocht niet komen."

Als je lid bent geworden van het congres betekent dat niet dat je ook lid mag blijven. Zo werd een Zweedse kerstman bedankt voor bewezen diensten nadat hij betrapt werd toen hij tijdens het congres een dutje deed. Baungaard-Jensen: "Een kerstman moet zich voorbeeldig gedragen, onberispelijk gekleed zijn, vriendelijk zijn tegen de kinderen en in alle opzichten denken zoals de Kerstman. De Zweed viel in slaap op een bank in het park en de kinderen moesten hem wakker maken."

'honderd procent vet'

Dit jaar zijn er kerstmannen uit liefst dertien landen naar Kopenhagen gekomen. Er zijn kerstmannen uit Venezuela, Ierland en Japan bij. Niemand heeft zich misdragen tijdens deze editie van het congres. "We hadden tot voor kort ook een Engelse kerstman", vertelt Baungaard-Jensen. "Maar die is inmiddels te oud en reist nu alleen nog op kerstavond." De kerstmannen die wel zijn komen opdagen, zijn van hun hotel naar Bakken gereden terwijl ze al in kostuum waren. Dat zal bij de andere weggebruikers in Kopenhagen voor de nodige hilariteit hebben gezorgd.

De Japanse kerstman, de dertigjarige Paradise Yamamoto, neemt met zijn gsm foto's van zichzelf. Hij is naar eigen zeggen "een beroemd muzikant in Japan". Maar hij lijkt nog trotser op het feit dat hij de enige 'erkende' kerstman van zijn land is. Die erkenning wordt verleend door de voorzitter van de Santa Claus of Greenland Association, dat is momenteel een Deen die Ole Lundsgaard heet. Hij is het die op de slotdag van het congres beslist of de kostuums en de 'ho ho ho's' door de beugel kunnen. Kandidaat-leden moeten ook beloven niet te zullen roken en drinken tijdens de uitoefening van hun kerstambt.

Ook Yamamoto's compagnon, de dertigjarige leraar Yutaka Iwabu, neemt met zijn gsm foto's van zichzelf. Hij is verkleed als Rudolf, het rendier met de rode neus. Hij draagt een strak zittend bontpakje met staart, een valse blonde sik en heeft zijn haar zelfs geverfd voor de gelegenheid. "Mijn materiaal", grapt Yamamoto, terwijl hij op de omvangrijke buik van zijn makker slaat. "Honderd procent vet", zegt Iwabu trots. "Mijn buik ook", zegt Yamamoto. Het merkwaardige duo lijkt zich kostelijk te amuseren.

santa elvis

De kerstmannen worden in twee dubbeldekkerbussen en een assortiment van oude brandweerwagens vervoerd naar het vlakbij gelegen Bellevuestrand voor hun jaarlijkse boottochtje. Aan boord brengt een groepje koperblazers 'Jingle Bells' ten gehore. "Sommige kerstmannen hebben kapsones", zegt de chauffeur van een van de bussen. "Ze kibbelen met elkaar over de zitplaatsen. Ze zeggen: 'Ik kom hier al tien jaar en je hebt mijn plaats ingenomen.'" Maar vandaag zijn ze in een goede bui, ze wuiven onophoudelijk naar het enthousiaste publiek dat van op het bovendek van de bussen bekogeld wordt met een spervuur van snoepgoed. Op het strand trekt Yamamoto zijn broek uit en huppelt in zijn rode onderbroek in zee, gevolgd door Rudolph, die een rode short heeft aangetrokken over zijn rendierenpak. De blote benen van heel wat oudere kerstmannen zouden kleine kinderen de daver op het lijf van jagen.

Op de boot naar Kopenhagen blijkt de Deen Henrick Jacobsen in zijn sas. Jacobsen is cipier en speelt in zijn vrije tijd kerstman in een van de grootste supermarkten in Denemarken. Hij verzwijgt zijn hobby voor zijn gevangenen, uit vrees door hen uitgelachen te worden. Hij ziet er veeleer vervaarlijk dan vriendelijk uit, wegens zijn bizarre valse wenkbrauwen, die blijkbaar erg geleden hebben onder langdurig gebruik. Ook zijn eigen wenkbrauwen vertonen de sporen van meer dan één kerstfeestje; bij de verwijdering van de valse wenkbrauwen verliest hij ook zijn echte wenkbrauwen. Na elk congres duurt het verscheidene weken alvorens ze weer aangegroeid zijn.

De kerstmannen beginnen aan hun optocht door de straten van Kopenhagen. Kinderen staren hen aan en beginnen te lachen of te huilen. Een kertsman kust een vrouw, die verbijsterd reageert en het speeksel afveegt met de rug van haar hand. Toeristen vragen om op de foto te mogen met de kerstmannen. Vooral Ole Hald, een 47-jarige Deense kinderanimator, blijkt in trek te zijn. Hij is verkleed als Santa Elvis. Hij draagt een rood, nauw aansluitend kostuum met een adelaar op borst en rug, een niet al te best zittende pruik, een grote met goud omrande zonnebril, valse bakkebaarden en een rode kerstmuts. Hij riskeert uitgesloten te worden van een volgende deelname aan het congres, wegens inbreuken op de kledingvoorschriften.

goed betaald

Jens Fisker, een 48-jarige cipier uit Groenland, krijgt het moeilijk: "Het is hier erg plezierig, maar ook verschrikkelijk warm als je net uit Groenland komt." De Ierse kerstman Larry Moore heeft ijsblokjes in zijn broek gestoken om hem fris te houden. "We beginnen te stinken", zegt de 39-jarige Deen Thomas Kohlert. "De heetste plek in Denemarken bevindt zich onder mijn gordel", aldus de 38-jarige Noor Bent Lonrusten, die zich al 25 jaar verkleedt als kerstman. "Het is een roeping. Sommige mensen gaan in het klooster, maar dit is mijn levensdoel."

Intussen beklaagt Bent Friis-Vest, de Spaanse kerstman, zich erover dat het te koud is. Hij krijgt weinig steun van zijn collega's voor zijn voorstel om Kerstmis voortaan te laten plaatsvinden op 6 januari. "Op 6 januari krijgen de kinderen in Spanje veel cadeaus, op 24 december niets", aldus de ober op rust. "De Spaanse bevolking is talrijker dan die van Noorwegen, Zweden of Denemarken. Maar als ik mijn motie er dit jaar niet door krijg, dan probeer ik het volgend jaar, wanneer er meer Spaanse kerstmannen zullen zijn, gewoon opnieuw. Dan moet het lukken."

Maar wat bezielt die mannen om zich jaarlijks uit te geven voor de Kerstman? Dat het gaat om 's werelds meest aanbeden man (zowel door kinderen als volwassenen), zal ongetwijfeld meespelen. Maar voor heel wat kerstmannen is Kerstmis ook big business. Sommigen geven me hun visitekaartje, iemand toont een cd, anderen hebben eigen websites en velen willen geïnterviewd worden. Volgens Kohlert, een management consultant die sinds vorig jaar een professionele kerstman is, kun je met optredens als kerstman een klein fortuin verdienen: "Ik verdien er meer mee dan met mijn consultancy-werk. Men betaalt me tot tweehonderd en zelfs driehonderd Britse ponden per uur."

slipjes

's Avonds is het rustig in de bar van het hotel. De meeste kerstmannen hebben hun kostuum uitgetrokken. De Venezolaanse kerstman, een journalist, heeft blijkbaar nog niet genoeg aandacht gekregen en heeft zich nu verkleed als Hannibal Lecter. Enkele wat oudere kerstmannen zijn al onder de wol gekropen. Een kleine groep gaat uit eten, onder wie ook de 46-jarige Zweedse timmerman Peter Christiansen. Hij draagt pikzwarte lederen motorkleding. "Motards worden door veel mensen beschouwd als gevaarlijke lui", zegt Christiansen, die sinds 1998 een erkend kerstman is. "Maar als ik mijn kerstpak aantrek, ben ik plots de vriendelijkste persoon ter wereld. Dat neemt slechts anderhalve minuut in beslag. Daar hou ik wel van." Tegen het einde van de avond balanceert de Zweed een glas bier op zijn buik en begint hij vulgaire moppen te tappen.

De volgende ochtend geven de kerstmannen weer acte de présence in het amusementspark. Ze zitten in een restaurant en staan op het punt te stemmen over de omstreden Spaanse motie. Maar eerst is er een optreden van Henrick Jacobsen (u weet wel, de cipier met de bizarre wenkbrauwen) en een Deense elf. Ze zingen over hoe de elf wil rocken, terwijl de kerstman de polka verkiest. Vervolgens wordt de 'kerstmisharing 2003' gekozen uit vier gerechten die bereid werden door restaurants die maar wat blij zouden zijn met de publiciteit. De winnende kok belooft een teddybeer aan elk kind dat zich op kerstdag in een ziekenhuis bevindt.

En dan is het tijd voor de 'Hokey Cokey', in het Deens gebracht door een jonge dame met valse wimpers en een strak zittend kerstpakje. Ze wordt begeleid door zeven danseressen in korte kerstmantels. Telkens wanneer ze hun armen de lucht in gooien, worden zeven witte onderbroekjes onthuld. Heel wat van de kerstmannen zijn de zestig al gepasseerd. Een hartaanval hangt in de lucht.

En dan moet er gestemd worden over kerstavond. Er weerklinkt heel wat boe-geroep wanneer andere data dan 24 of 25 december gesuggereerd worden. Maar wanneer 24 december voorgesteld wordt, barst een oorverdovend gejuich los. De kwestie is daarbij afgehandeld. De Spanjaard maakte geen enkele kans. Tot slot moet er nog gesproken worden over waar Santa Claus oorspronkelijk vandaan komt. Iemand neemt het woord: "Iedereen weet dat hij geboren werd in Turkije en later door Europa reisde op zoek naar een mooi land zonder oorlog. Dat was Groenland. Daar verbleef hij, dus mogen we besluiten dat de Kerstman in Groenland leeft." De zaak wordt als gesloten beschouwd, hoewel er niet over gedebatteerd werd.

Diploma's en trofeeën worden overhandigd aan kerstmannen die al 25, 30 of 40 jaar in het vak zitten. Na een onderzoek van zijn kostuum en een beoordeling van drie 'ho ho ho's' (de twee eerste worden op afkeurend hoongelach onthaald), wordt de Italiaanse kerstman erkend. Als eerste 'officiële' kerstman van zijn land, is de Italiaan zichtbaar ontroerd. Met beide handen op het hart zucht hij: "Contentissimo." Het voedsel arriveert, de baarden gaan af en de aanwezige pers wordt gevraagd geen foto's meer te nemen. Wat daarnet nog een groepje schattige kerstmannen was, is nu veranderd in een hoop zwetende, schransende kaalkoppen. Gesprekken over wie het beste kostuum heeft en hoe je een sierlijke krul in je snor krijgt, hebben tijdelijk plaatsgemaakt voor het verbeteren van hun al omvangrijke kerstbuiken.

© The Independent

Bent Lonrusten verkleedt zich al 25 jaar als kerstman. 'Het is een roeping Sommige mensen gaan in het klooster, dit is mijn levensdoel'

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234