Vrijdag 30/10/2020

Geen antwoord op de Grote Vragen

In Nederland is het Haagse Crossing Border al jaren een begrip: het grensoverschrijdende tweedaagse festival staat in het teken van (de wisselwerking tussen) muziek, literatuur en spoken word-performances. Vanaf dit jaar krijgt het evenement er een gecomprimeerd Belgisch onderdeel bij, op zondag 18 oktober in de Gentse Vooruit. Te zien zijn daar onder meer de Texaanse songwriter Vic Chesnutt en de in New Country grossierende formatie Lambchop, die ook allebei te horen zijn op elkaars nieuwe platen. Over het hoe en waarom van deze hand- en spandiensten: twee gesprekken.

Christophe Verbiest

Voor zijn zesde cd, The Salesman and Bernadette, ging Vic Chesnutt in zee met de veelkoppige formatie Lambchop. Het resultaat is een mooie songcyclus waarin een naamloze verkoper mijmert over zijn droomvrouw, Bernadette. De muziek is gedrenkt in country en soul.

De Amerikaanse singersongwriter Vic Chesnutt kwam vier jaar geleden onder de aandacht van het Europese publiek met Drunk en een tournee in het voorprogramma van Kristin Hersh. Het bleek al de derde cd te zijn van deze man uit Athens. Die stad in de staat Georgia is ook de thuishaven van R.E.M. en de zanger van deze supergroep, Michael Stipe, had voordien al de eerste twee platen van Chesnutt geproduceerd. De discografie van Chesnutt bevat sinds kort al zes eenheden, want onlangs verscheen The Salesman and Bernadette, tevens het buitenbeentje van de lijst. Al moet gezegd dat geen enkele cd van Chesnutt een doorslagje is van zijn voorgangers - introspectieve lofi folk, gruizige rock of charmante pop: Chesnutt hield van variatie.

Op The Salesman and Bernadette laat hij zich echter begeleiden door Lambchop, dat eerder al een gastrol vertolkte op Is the Actor Happy? Het ondertussen al veertien man sterke orkest uit Nashville specialiseerde zich aanvankelijk in weemoedige country, maar heeft de laatste tijd zijn spectrum uitgebreid tot soul. Niet verwonderlijk dus dat op The Salesman and Bernadette behalve rustige countrynummers, ook soul-, gospel- en zelfs doowopsongs de revue passeren. Maar om nu te zeggen dat Lambchop zo'n sterk stempel op zijn plaat heeft gedrukt, zover wil Chesnutt niet gaan. "Ik wist dat Lambchop muzikaal een andere weg opging, dus heb ik songs geschreven die daarbij pasten." Had hij tien jaar geleden, toen hij geregeld solo optrad in kleine clubs in Athens, ooit durven bevroeden dat hij soulsongs zou zingen? "Wel, toen al zeiden mensen me dat ik iets van een soulzanger had. Ik moest daarom lachen, maar 't was wel een stiekeme droom."

In 'Replenished' herinnert onze gesprekspartner aan Otis Redding. Niet dat Chesnutt een even knappe stem bezit, maar de wijze waarop hij zingt, ligt in het verlengde van de overleden soullegende. "Ik denk voortdurend aan hem als ik zing. Wist je dat hij ook uit Georgia afkomstig was? Eigenlijk is 'Prick' de song waarbij we het sterkst aan Redding dachten. Dat deden we ook wel bij 'Replenished', al hadden we toen minstens even sterk The Beatles voor ogen." Op zijn vorige plaat, About to Choke, stond al het liedje 'Little Vacation' waarin Chesnutt als Bing Crosby wou klinken en nu ontpopt hij zich in 'Mysterious Tunnel' en 'Arthur Murray' als een prima crooner. Opnieuw Bing Crosby achterna of toch Frank Sinatra? "Beiden, en de vroege Ray Charles, maar dan wel voor deze started kicking ass, meer bepaald de periode dat hij nog als Nat King Cole trachtte te klinken."

In het verleden schreef Chesnutt songs over historische figuren ('Isadora Duncan'), collega's ('Lucinda Williams') of een schilderij ('Doubting Woman'), maar het gros van zijn liedjes was autobiografisch. Als hij het had over zijn hang naar de dood ('s mans zelfmoordpogingen zijn veelvuldig, al is zijn leven nu gestabiliseerd) of drankprobleem, maakte hij van de luisteraar zozeer een voyeur dat je er soms ongemakkelijk van werd. Op de hoes van The Salesman and Bernadette prijkt in de linkerbovenhoek het woord fiction en in het cd-boekje noemt de auteur het een so-called song novella, een songcyclus dus. Maar van een rechtlijnig verhaal is niet echt sprake

"Het draait voornamelijk om de herinneringen die de verkoper aan Bernadette heeft. Vandaar ook de hoestekening van de man en een gedachtenballon met daarin haar naam. Iedereen zal en mag de plaat anders interpreteren, maar ik zie toch wel enkele lijnen. In de eerste nummers introduceert de verteller the salesman en Bernadette. Nadien denkt de verkoper terug aan zijn vroegere relaties, zoals in 'Maiden' en 'Until the Led'. Dan volgt een vier-, vijftal songs waarin hij, vol begeerte, terugdenkt aan Bernadette. 'Blanket over the Head' schreef ik pas toen we de cd opnamen omdat ik voelde dat de verteller nog even moest interveniëren. Het nummer heeft een dubbele functie. Het geeft enerzijds aan dat er niet voldoende elementen voorhanden zijn om precies te weten wat er gebeurd is tussen de salesman en Bernadette. Anderzijds handelt het over het leven in het algemeen: we zullen nooit een antwoord vinden op de Grote Vragen, gewoon omdat we niet genoeg gegevens hebben. De laatste twee songs van de cd ronden dan het verhaal af."

"Ik ben niet beginnen schrijven met het idee een plaat te maken met songs die samenhangen. Dat is gewoon gebeurd. Het was zeker niet mijn bedoeling om een nieuwe Tommy (de rockopera van The Who, ChrV) te brengen, meer iets als, eh..." Lou Reeds Berlin? "Ja, of In the Wee Small Hours van Frank Sinatra, weliswaar met songs van anderen, maar toch noemde hij het een conceptplaat. Volgens mij kun je deze cd als een gewone Vic Chesnutt-plaat beluisteren, of je kunt je verbeelding laten spreken." De meeste songs zijn nieuw, maar liedjes als 'Parade' en 'Woodrow Wilson' heeft de Amerikaan allang in de lade liggen. Naar eigen zeggen kon hij kiezen uit wel 150 nummers. Indien nodig schaafde hij de oude liedjes wat bij om ze in de songcyclus in te passen. 'Square Room' lijkt gezien sommige regels ("Last night I nearly killed myself chasing rum with rum" en "Why do I insist drinking myself to the grave? Why do I dream about a cozy coffin?") evenmin van recente datum. "Klopt, dat schreef ik samen met de songs voor mijn eerste plaat, Little. Toen was het perfect op mij van toepassing, nu echter niet meer. Alleen zag ik een verband tussen het punt waar de salesman op het eind van het verhaal was aanbeland en mezelf tien jaar geleden, zodat ik aanvoelde dat ik het liedje wel moest gebruiken."

The Salesman and Bernadette is uit op Pinnacle en wordt verspreid door Zomba Rough Trade. Discografie: Little (1990), West of Rome (1992), Drunk (1994), Is the Actor Happy? (1995), About to Choke (1996) en The Salesman And Bernadette (1998). Met Brute: Nine High a Pallet (1995). Sweet Relief II: Gravity of the Situation - The Songs of Vic Chesnutt (1996) is een cd met covers van Chesnutts werk. Vic Chesnutt en Lambchop treden op tijdens het Crossing Border festival in de Gentse Vooruit op zondag 18 oktober. Deuren: 16 uur.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234