Zaterdag 19/09/2020

OpinieClara Vanmuysen

Geef ons geen rozen maar ruimte. Daar snakken we in de steden naar

Aanschuiven voor tuincentrum Van Uytsel in Kontich.Beeld Klaas De Scheirder

Clara Vanmuysen is Brusselaar en lid van burgercollectief 1210/0.

Joepie, vandaag gaan de tuincentra weer open. “Want we moeten de mensen toch iéts geven om zich bezig te houden”, klinkt het bij de bevoegde instanties. Het weze iedereen gegund om zich al tuinierend uit te leven, maar vanuit het perspectief van een (groot)stadsbewoner, is dit echter een banale maatregel. Het verplicht opleggen van vrijmaken van de publieke ruimte om binnen de regels van social distancing op veilige manier te kunnen wandelen en fietsen, zou dit wel zijn. Helaas lijken beleidskeuzes eerder vanuit plattelands- dan vanuit stadsperspectief ingegeven.

Wij wonen met ons gezin in de Brusselse gemeente Sint-Joost-ten-Node, de meest dichtbevolkte van het land. Gelukkig hebben wij een kleine stadstuin. Nu, ik kan u zeggen, ik zou niet weten wat ik nog kan kopen om me ‘bezig te houden’ in een tuincentrum dit weekend. Mijn tuin staat vol, als ik nog meer plant heb ik geen vierkante meter gazon meer over. En, nogmaals, wij zijn bij de gelukkigen mét buitenruimte. Voor de meeste stedelingen is dit een ongekende luxe. Weinigen hebben een terras, laat staan een tuin. De mensen rondom ons zijn doorgaans krap behuisd en wonen dan ook nog eens met een groot gezin ‘op een kluitje’ in kleine appartementen.

Smalle trottoirs

Maatregelen die de lockdown voor (groot)stedelijke bewoners draaglijk maken, moeten elders worden gezocht, namelijk in de publieke ruimte. Want mensen die in steden gaan wonen, zijn nu eenmaal meer toegewezen op de publieke ruimte dan mensen ‘op de buiten’. Zij kiezen vaak ook voor de stad omdat de publieke ruimte er zo levendig is. Welnu, in onze wijk is die publieke ruimte een grote stressfactor geworden. Vele parken zijn gesloten, waardoor we op de erg smalle trottoirs moeten wandelen (vaak nipt de wettelijke 1,5 meter breed). Bijgevolg belandt je, als je een ander gezin met een kleuter aan de hand moet kruisen, één van beiden op de straat.

Wat stadsbewoners vooruit zou helpen, is het tijdelijk autovrij maken van bepaalde straten. Let wel: ik pleit niet voor het permanent afsluiten van wegen. Wél voor het tussen bepaalde uren autovrij maken zoals in normale tijden bijvoorbeeld ook gebeurt voor schoolstraten, of voor bijvoorbeeld de inrichting van tijdelijke woonerven (waar je slechts 20 kilometer per uur mag rijden). Of waarom geen extra rijstrook van grote uitvalswegen zoals de Wetstraat tot fiets- of wandelpad herleiden? Dit hoeft essentiële gemotoriseerde verplaatsingen niet te verhinderen, aangezien de totale autodruk ontzettend veel lager ligt dan in normale tijden. Het blijft natuurlijk belangrijk dat mensen die moeten gaan werken en dat enkel met de auto kunnen doen, dat kunnen blijven doen. Maar er zijn creatieve oplossingen mogelijk, dat tonen steden als Berlijn, New York en zelfs delen van ons (versnipperde) Brussel al.

Ik ben zelf actief bij het burgercollectief 1210/0, dat in lijn met andere Brusselse gelijkaardige collectieven naar meer verkeersveiligheid streeft in onze straten. Wij riepen onze burgemeester Emir Kir (ex-PS, nu onafhankelijk) al op om bepaalde straten tijdelijk autovrij te maken. Die oproep stootte op een onverbiddelijke njet: ‘Er zijn parken genoeg in de omgeving en bovendien willen we het samenkomen van mensen niet stimuleren’. Onze burgervader lijkt niet te snappen dat dit soort maatregelen het samenkomen op zich niet stimuleert maar eerder het samen leven in dezelfde, beperkte publieke ruimte onder de huidige omstandigheden veiliger en haalbaarder zou maken. Voor de handhaving van deze ‘plaats-straten’ zouden bijvoorbeeld gemeenschapswachten ingezet kunnen worden, die normaliter toezicht houden in de – nu gesloten – parken en speeltuinen.

Als lokale politici niet inzien wat maatregelen in het belang van hun bevolking zijn, moeten hogere instanties wellicht (verplichtende) initiatieven nemen om extra publieke ruimte te creëren. Op deze manier kunnen we onze noodzakelijke verplaatsingen en de dagelijkse wandel- en fietstocht in alle veiligheid afleggen.

De manier van beslissingen nemen reflecteert ook nog te vaak hoe er in tempore non suspecto geredeneerd wordt over mobiliteit en publieke ruimte: vanuit de autobezitter in suburbia.

Dus beste beleidsmakers: geef ons geen rozen maar ruimte. Daar snakken we in de steden naar. Bloemen kopen we wel in de supermarkt of buurtwinkel, eens we daar op sociaal gedistantieerde manier naartoe kunnen wandelen zonder tegenliggerstress.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234