Dinsdag 07/02/2023

Geef eens een tuinboek

Het is niet altijd gemakkelijk om in het enorme aanbod van tuinboeken het kaf van het koren te scheiden. We selecteerden een aantal interessante boeken waarmee je elke tuinvriend(in) tevreden kunt stellen.

* Jelena de Belder, jarenlang de bezielster van het Arboretum Kalmthout, schreef samen met Bie Wouters, een van de gidsen van het Arboretum, een mooi en zeer lezenswaard boekje over Winterbloeiers - Geuren en kleuren in de winterse tuin (Uitg. Lannoo/Terra, 2001, ISBN 90-209-4507-6). "Dit boek wil de tuinier helpen. Intens genieten van gelukkige momenten, van de fijne geur en vluchtige schoonheid in de winterse tuin, dat is wat ik elke tuinvriend toewens", zo schrijft Jelena de Belder in de inleiding.

* Bij de uitgeverij Lannoo/Terra verschenen dit jaar bijna tegelijk twee hortensiagidsjes, een geschreven door de Vlaamse groenauteur Ivo Pauwels en hortensiakweker Guy Pieters, en een tweede van de hand van de Nederlandse Florentine van Eeghen-Elias. Pauwels en Pieters overlopen in hun Hortensia's en haar zusjes (Lannoo/Terra, 2001, ISBN 90-209-4392-8) de geschiedenis van de hydrangea's, vanwaar ze komen en hoe ze hier terechtkwamen en hun rol in folklore en traditie. Het grootste deel van het boek is evenwel gewijd aan het gebruik van de verschillende soorten hortensia, met tal van praktische tips over planten en verplanten, bemesten en snoeien, stekken en knippen. In een laatste hoofdstukje wordt een beknopt overzicht gegeven van de meest interessante tuinvariëteiten van de Hydrangea macrophylla.

* Hortensia's - De vele gezichten van de hydrangea (Uitg. Lannoo/Terra, 2001, ISBN 90-6255-990-5) van Florentine van Eeghen-Elias is minder praktisch bedoeld maar gaat dan weer uitgebreider in op de verschillende soorten en variëteiten. Waarbij het wel spijtig is dat bij die vele beschrijvingen niet altijd een foto staat.

* Wat groenten en de moestuin betreft, is er eigenlijk slechts één boek te signaleren: de herwerkte editie van de Franse Encyclopédie Truffaut - Le Jardin Utile & Gourmand (Patrick Mioulane e.a., Ed. Bordas 2001, ISBN 2-04760027-8), een klassieker met alle mogelijke en onmogelijke informatie over het zelf kweken van groenten en fruit, die in geen enkele tuinboekenkast zou mogen ontbreken.

* Ten slotte zijn er ook twee buitenbeentjes. In het Het Plantenjaar (Uitg. Bosch & Keuning, Baarn, voor België: Tirion Aalst, 2001, ISBN 90-246-0621-7), geïnspireerd op het fameuze boek Het Vogeljaar van de Nederlandse natuurpionier Jac. P. Thijsse, beschrijft Jaap Mennema per maand de meest in het oog springende wilde of verwilderde planten. Naast heel wat botanische informatie besteedt hij ook ruim aandacht aan historische en volkskundige elementen, de oorsprong van de naam, medische toepassingen, enz.

* Wie helemaal nostalgisch wil doen, moet De bloemen in onzen tuin (Uitg. Terra Warnsveld 2000, ISBN 90-6255-960-3) van Jac. P. Thijsse zelf uit 1926 cadeau doen. Hiervan verscheen zopas een facsimile. "Dit is geen handleiding of gids of leerboek, maar alleen een eenvoudig relaas van sommige der vele genoegens, die wij kunnen smaken in een tuin, klein of groot", schrijft Thijsse. Alhoewel dit boek uiteraard gedateerd is, is het door de levendige en enthousiaste stijl van Thijsse absoluut niet verouderd of oubollig. Een heerlijk boekje van een niveau dat weinig hedendaagse tuinboeken halen.

* Natuurvrienden zal u misschien kunnen plezieren met de nieuwe Nederlandse vertaling van de oorspronkelijke Duitse Flora over West-Europese planten Wat bloeit daar (D. Aichele & M. Golte-Bechtle, Uitg. Tirion Baarn, voor België: Tirion Aalst, 2001, ISBN 90-5210-435-2). Bij de rangschikking van de planten werd niet gekozen voor de wetenschappelijke indeling in verschillende plantenfamilies maar volgens een indeling naar de bloemkleur. Een evident voordeel hiervan is dat je snel planten kunt opzoeken aan de hand van een van de meest zichtbare kenmerken, de bloemkleur. Een nadeel is onder meer dat je daardoor planten van eenzelfde soort soms op verschillende plaatsen moet gaan zoeken. Een ander belangrijk nadeel is dat niet of minder opvallend bloeiende planten in deze gids niet zijn opgenomen. Dat neemt niet weg dat het een handig boekje is, mede dankzij de prachtige illustraties.

* Diezelfde natuurvrienden die minder in tuinen maar veeleer in de wilde fauna en flora zijn geïnteresseerd, kunt u wellicht ook blij maken met het boek van Arie Koster over Ecologisch Groenbeheer (Uitg. Schuyt & Co Haarlem, 2001, ISBN 90-6097-514-6). Alhoewel dit boek vooral handelt over ecologisch verantwoorde aanleg en beheer van openbaar groen en een aantal richtlijnen en normen formuleert - in die zin is het verplichte lectuur voor alle groenambtenaren - bevat het ook een schat aan informatie die bruikbaar is voor de doorsneetuinier met een ecologische reflex.

* Naar aanleiding van haar 100ste verjaardag publiceerde de Koninklijke Nederlandse Natuurhistorische Vereniging een prachtig kijk- en leesboek De Wilde Stad, 100 jaar natuur van Amsterdam (H. van Halm, e.a., KNNV Uitgeverij, Utrecht, 2001, ISBN 90-5011-143-2), waarin vooral aandacht wordt besteed aan de onverwacht rijke flora en fauna van een grootstad zoals Amsterdam.

* Dezelfde KNNV publiceerde ook een fascinerend boek over Verspreiding van zaden (Herry Bouman e.a., KNNV Uitgeverij, Utrecht, 2000, ISBN 90-5011-133-5). Daarin wordt van honderden wilde planten beschreven hoe ze zich uitzaaien - door wind, door water, door de plant zelf en door dieren. Het kan op het eerste gezicht een futiel onderwerp lijken, maar het blijkt wel degelijk belangrijk voor natuurbescherming en natuurbeheer. Bovendien bewijst dit boek hoe een wetenschappelijk thema ook op een voor de leek boeiende manier kan worden verteld.

* Over dieren in de tuin schreef de Nederlandse biologe Rosita Moenen een prachtige gids (Geen tuin zonder dieren - Handboek voor het dierenleven in de tuin, Uitg. Schuyt & Co, 2001, ISBN 90-6097-458-1) boordevol informatie over welke dieren in de tuin voorkomen en wat je kunt doen om het dierenleven te stimuleren. Het eerste algemene deel van het boek behandelt de vraag hoe je een tuin diervriendelijker kunt maken. In het tweede deel worden enkele honderden dieren gedetailleerd besproken, met telkens ook gegevens waar ze vooral te vinden zijn, welke planten ze nodig hebben, enz. Alle beschreven dieren werden ook gefotografeerd.

* Wie iets meer wil weten over de vogels in zijn tuin, kan ik ook het boek van Robert Burton Vogels over de vloer (Uitg. Bosch & Keuning, voor België: Tirion Aalst, 2001, negende herziene druk, ISBN 90-2460613-6) aanraden. Zoals de ondertitel terecht zegt, is dit 'een complete gids voor het aantrekken en observeren van vogels in de tuin', zeer aantrekkelijk gepresenteerd met prachtige foto's. Zopas verscheen een negende, helemaal herziene druk van dit standaardwerk.

* Van Christopher Lloyd, de bejaarde maar nog immer alerte eigenaar van het Engelse Great Dixter en een van de belangrijkste Britse tuinauteurs, verscheen een herdruk van zijn klassieker uit 1970 The Well-Tempered Garden (Cassell & Co, London, 2001, ISBN 0-304-359017).

* In de Gids voor de Beste Plantenkwekerijen in België (Lannoo/Terra, 2001, ISBN 90-209-4520-3) stelt Christine de Groote meer dan 150 kleine en grote kwekerijen uit heel België voor. Alle kwekerijen worden uitgebreid beschreven, met hun specialiteiten en bijzondere kenmerken, een portret van de mensen achter de kwekerij, plus natuurlijk praktische gegevens over ligging, openingsuren enz. Het is een goed opgebouwde gids, actueel en levendig geschreven, met veel sympathie voor de vele kwekers.

* Zoals de ondertitel van Notre Carnet Vert. Coups de coeur, astuces & bonnes adresses (Marie-Noëlle Cruysmans & Marie-Pascale Sikkink, Ed. Racine, Brussel, 2001, ISBN 2-87386-238-6) zegt, wordt in deze gids een overzicht gegeven van de interessantste kwekerijen van ons land en van diverse gespecialiseerde leveranciers en producenten van tuinmaterialen en tuindecoraties, tuinboekenwinkels, tuin- en plantenverenigingen, tuinbeurzen, organisatoren van tuinreizen, enz. Wanneer er in de buurt interessante tuinen of andere met de tuin gelieerde bezienswaardigheden zijn, worden die meestal ook kort gesignaleerd. Soms is het misschien iets te 'Frans', een beetje het sfeertje van 'ons-kent-ons', maar dat is nooit echt storend.

* In dezelfde sfeer situeert zich Tuyaux de Jardin - 392 secrets et conseils (Fondation Saint-Luc, 2001) samengesteld door Patricia Iweins d'Eechhoutte. Het boek bevat een schat aan praktische tuintips van tientallen bekende en minder bekende tuiniers over alle mogelijke tuinonderwerpen: planten en verzorgen van bomen en struiken, winterbescherming, bemesting, bestrijding van ongedierte, aanleg van een moestuin, beplanting van een bloemenborder, enz. Ook meer poëtische onderwerpen, zoals de oorsprong van de naam van een aantal courante planten, tuinieren op het ritme van de maan, enz. komen aan bod.

* Beginnende tuinvrienden kunt u een steuntje in de rug geven met het Handboek Tuinieren (Royal Horticultural Society, Groenboekerij Kosmos-Z&K Uitgevers Utrecht, voor België: Veen Antwerpen, 2001, ISBN 90-215-9652-0), een heel uitgebreide en schitterend geïllustreerde praktische gids over ontwerp, aanleg, onderhoud van de tuin.

* Gaat het om een Handige Harry die niet direct groene vingers heeft maar wel wat in de tuin wil werken, dan is Het grote bouw- en klussenboek voor de tuin (Groenboekerij Kosmos-Z&K Uitgevers Utrecht, voor België: Veen Antwerpen, 2001, ISBN 90-215-8909-5) van Rob Herwig een gepast geschenk. Werkelijk alle mogelijke klusjes - zoals het leggen van een terras tot het maken van een pergola - worden in dit boek op een heel aanschouwelijke manier uitgelegd.

* Een ideaal eindejaarsgeschenk ten slotte is de Tuinscheurkalender 2002 (Uitg. Contact Amsterdam, voor België: Veen Antwerpen, 2001). Voor de vijfde keer op rij zorgde ondergetekende samen met Romke van de Kaa voor een dagelijkse portie tuinlectuur. De Tuinscheurkalender geeft elke dag een praktische tip, een weerspreuk of een citaat uit de wereldliteratuur in verband met bloemen, planten en tuinen, plus een recept van de week, het tuingedicht van de week, de groente en de plant van de week en tientallen anekdotes, gebeurtenissen en wetenswaardigheden over tuinen en planten, en over beroemde en minder beroemde tuiniers en plantenliefhebbers van vroeger en nu.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234