Zaterdag 17/04/2021

Gedrenkt in vitriool

gosford park HHHHI

Regie: Robert Altman

Van Robert Altman is bekend dat hij geen heilige huisjes heel laat en dat hij de geijkte opvattingen over filmgenres ondersteboven keert. In het sublieme Gosford Park kijkt hij met zijn cynische, antropologische blik naar het milieu van de Britse aristocratie en haar relatie met het personeel en neemt hij de whodunit subtiel onder handen. Een superieure versie van Upstairs Downstairs, maar dan gedrenkt in een tank gevuld met vitriool.

De schitterende en buitengewone ensemblecast acteert op het allerhoogste niveau en Julian Fellowes heeft de Oscar voor zijn scherpe scenario, dat meerdere lagen telt en uitblinkt door de geestige dialogen, beslist verdiend.

Dat de inmiddels 76-jarige Altman niet voor niets wordt omschreven als de grootste flow-master uit de filmgeschiedenis bewijst hij nog maar eens met dit virtuoze huwelijk tussen ludiek moordmysterie en bijtende sociale studie. Ook deze keer weeft de regisseur van films als M*A*S*H, Nashville, Short Cuts en The Player op een meesterlijke en ingenieuze manier verschillende verhaallijnen en talrijke personages door elkaar. Gosford Park speelt zich af tijdens een regenachtig weekend in november 1932 en heeft als decor het enorme landgoed van sir William McCordle (Michael Gambon) en zijn vrouw Lady Sylvia McCordle (Kristin Scott Thomas). Daar komt een tiental mondaine gasten en hun personeel toe voor een jachtpartij. Onze tourgids is Mary (Kelly Macdonald), het nieuwe dienstertje van Constance, de gravin van Trentham (Maggie Smith, een toonbeeld van snobisme). Ze deelt de kamer met Elsie (Emily Watson), de opstandige meid van de McCordles, en samen met de Amerikaanse filmproducent Weissman en zijn gezelschap, loodst Mary de toeschouwer door twee schijnbaar tegengestelde, maar parallelle en zich aan elkaar spiegelende werelden, verbonden door achterklap en roddel: de geprivilegieerde hogere klasse op de bovenverdieping (een bont gezelschap van veredelde kantjagers - want uit op de financiële steun van de hebzuchtige en aan zijn schoothond gekluisterde gastheer -, dat zich overgeeft aan een spel van seksuele intriges, verraad en financieel gekonkel), en de bedienden op de benedenverdieping, waar nog striktere, complexere wetten en meer vernederende hiërarchische regels gelden (iedereen wordt er aangesproken met de naam van zijn meester). Zoals vaker bij Altman doet de plot er niet toe, maar in vergelijking met vorige films is het verhaal klassieker gestructureerd en is de stijl minder nonchalant en improvisatorisch. Altman reconstrueert dan ook heel scrupuleus de manieren en de rituelen van de Engelse society, de regels van het klassensysteem en de etiquette die bij diners en cocktailparty's in acht moeten worden genomen om, heel genuanceerd, het deksel van het riool van de upper class op te lichten en dieper in te gaan op de sociale realiteit en de gruwel van dat klassensysteem. Gosford Park evolueert uiteindelijk tot een onsentimentele, bittere en subversieve variant op het Britse kostuumdrama over het lijden en het lot van verschillende generaties vrouwelijke bedienden. Dat lot wordt perfect samengevat door de hoofdhuishoudster Mrs. Wilson (Helen Mirren): "Ik ben de perfecte bediende, ik heb geen leven." (LJ)

Helen Mirren: 'Ik ben de perfecte bediende, ik heb geen leven'

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234