Zondag 05/12/2021

Gedichtendag toont vrt-cultuurplan in de praktijk

Poëzie van Klara tot Donna

'Januari is een maand van nieuwe intentieverklaringen, opgerakelde beloften, herboren wensen. Het is de maand van de propere lei of het onbeschreven blad. Lang leve, in 2006, alle degelijke poëzie!' Het persbericht van de VRT liegt er niet om. Aan de Reyerslaan wordt het voornemen om de schone kunsten wat vaker voor het voetlicht te brengen zeer serieus genomen. Niet alleen usual suspects Klara en Canvas besteden morgen aandacht aan de Gedichtendag, ook Eén, Studio Brussel, Radio 2 en Radio Donna tonen zich van hun meest poëtische kant. door els maes

Radio 1 startte een tijdje geleden zijn zoektocht naar een eigen huisdichter. Uit de honderden aspirant-poëten die hun werk inzonden, koos de Radio 1-jury samen met voorzitter Benno Barnard vier finalisten. Zij lezen morgen live hun werk voor en dingen naar de stem van de luisteraar, die mee bepaalt wie de winnaar wordt.

Bent u als juryvoorzitter een beetje tevreden met het niveau van de inzendingen?

Barnard: "Laten we zeggen dat de vier finalisten verdienstelijke amateurdichters zijn. Veel belangrijker is het dat achter elk van hun gedichten een boeiend verhaal schuilt. Zo is er bij de vier laureaten een jongetje van acht jaar, met een erg leuk versje. En bij de bekroonde inzendingen is ook een gedicht over de rondingen van weervrouw Sabine Hagedoren, dat verrassend genoeg afkomstig bleek te zijn van een vrouw."

De huisdichter krijgt een gastoptreden op 4 maart in het Poëziecentrum in Gent en zal mogelijk ook het komende jaar optreden op Radio 1-evenementen. Hoe belangrijk zijn de voordrachtkwaliteiten van de dichters in spe?

"Natuurlijk houden we daar rekening mee. Voordragen is een vak apart, dat je alleen kunt leren door het erg veel te doen."

Op de verschillende VRT-netten wordt het publiek tijdens Gedichtendag aangespoord om zelf aan het dichten te gaan. Het lijkt wel of dit jaar de beroepsdichters gedegradeerd zijn tot een zitje in de jury.

"Tja, ik weet ook niet waar die drang vandaan komt. Zou het de invloed van minister Anciaux zijn, die iedereen wil laten participeren? Ik heb ooit drie jaar pianoles gevolgd, maar ik voel me niet geroepen om als pianist op te treden. Dat laat je toch liever aan een pianist over?

"Weet je wat het probleem is? Er zijn gewoon meer mensen die poëzie schrijven dan mensen die poëzie lezen. Mensen die naar de film of het toneel gaan, voelen zich niet geneigd om zelf films of toneel te gaan maken, maar blijkbaar is poëzie een kunstvorm die mensen liever zelf beoefenen. Als alle tweeduizend mensen die een gedicht hebben ingezonden naar Radio 1, mijn laatste dichtbundel kopen, zou ik zeer gelukkig zijn (lacht)."

De bekroonde gedichten zijn te horen om 7.50, 9.45, 10.45 en 15.05 uur op Radio1. De winnaar wordt bekendgemaakt in Neon, om 15.30 uur. De gedichten van de vier finalisten zijn vanaf donderdag ook te lezen en te horen op www.radio1.be

Bij Klara doorkruist Gedichtendag dit jaar de Mozartmaraton. Nu de hele programmering van de zender ter ere van Wolfi overhoop werd gehaald, riep Klara haar luisteraars op om hun taalvirtuositeit bot te vieren op de Weense componist. Het resultaat? Een puike selectie Mozartaforismen, die morgen worden voorgelezen door presentator Bart Stouten in De tuin van Eden.

Wat verstaan jullie onder een geslaagd Mozartaforisme?

"We zoeken een puntige, bondige uitspraak over Mozart. Een kleine wijsheid, iets origineels, iets snedigs, of gewaagds met literaire trefkracht.

"We hebben ontzettend veel reacties gekregen en er zitten werkelijk juweeltjes tussen. Een voorbeeldje? 'Mozarts muziek is een contradictio in terminis / Hoe makkelijker geschreven / Hoe moeilijker om spelen.'"

We krijgen dit jaar op Klara geen 'professionele' dichters te horen tijdens Gedichtendag. Hoe komt dat?

"Vorig jaar hebben we voor de luisteraars een gedichtenwedstrijd georganiseerd en de enorme respons die we daarop hebben gekregen, bewijst dat bij ons publiek een grote creatieve behoefte leeft. En dat is precies onze bedoeling tijdens Gedichtendag: niet vanuit de hoogte beschouwend over poëzie praten, maar ook de luisteraars aanzetten om met hun poëtische verzuchtingen naar buiten te treden."

De tuin van Eden 18 uur Klara

Ook Radio 2 verkeert de hele dag in poëtische sferen. Zo komt Gedichtendag onder meer aan bod in Memo, dat op zoek gaat naar de oudste gedichten in het Nederlands en 's avonds in De Grote Beer, waar de mooiste teksten van Stef Bos, Jan De Wilde en Raymond van het Groenewoud worden voorgedragen. Maar Gedichtendag blijft niet beperkt tot morgen donderdag. In Niets is zeker, deze zaterdag, brengt Steph Goossens, in zijn gedaante van loodgieter Cois uit Thuis, gedichten op maat, in opdracht van de luisteraar.

U brengt uw gedichten in de gedaante van Cois, niet als Steph Goossens. Hoe komt dat?

"Ik schrijf al gedichten en korte teksten sinds ik heel jong was, maar pas dankzij het personage Cois heb ik de kans gekregen om met mijn schrijfsels naar buiten te treden in een wekelijkse column tijdens Niets is zeker op Radio 2. Eigenlijk doet het er niet toe in welke 'verpakking' ik mijn teksten breng, ik ben erg blij dat ik eindelijk een uitlaatklep heb gevonden voor mijn werk. Vorig jaar had ik voor moederdag een gedicht voorgedragen in de uitzending en dat heeft enorm veel reacties losgemaakt bij de luisteraars. Plots stroomden er brieven binnen van mensen die zich herkenden in het gedicht en heel hun leven begonnen te vertellen."

En daarom gaat u nu gedichten op aanvraag schrijven?

"Het leek me wel leuk om gedichten te schrijven op het lijf van de luisteraars. Via een formulier op de site van Radio 2 kon je de gegevens doorgeven van de persoon die je met een gedicht van mij wilt bedenken. Er zijn ontzettend veel aanvragen binnengekomen en daar heb ik er drie uit gekozen. Een oudere dame vroeg me een liefdesgedicht te schrijven voor haar echtgenoot waar ze al vele jaren mee getrouwd is, en ik heb zelfs een gedicht geschreven dat is opgedragen aan een hond. Eigenlijk is dat ook een soort liefdesgedicht geworden. Mijn poëzie is warm, zonder franjes en recht uit het hart."

Hoe klinkt een liefdesverklaring aan een hond?

"Met hem praat ik over het leven / Over hoe het had kunnen zijn en hoe het is / Over wat het betekent, liefde geven / over mijn geheimpjes, en mijn gemis."

Memo, donderdag 26 januari 13 tot 15 uur Radio 2

De Grote Beer, donderdag 26 januari 20 tot 22 uur Radio 2

Niets is zeker, zaterdag 28 januari 8 tot 10 uur Radio 2

Studio Brussel laat morgen zijn site hacken door jong, creatief geweld. De zender is een van de partners van Poetry Hacking, een actie van vzw NOK die jongeren opriep om hun creatieve lusten te botvieren op een selectie gedichten van onder anderen Leonard Nolens, Anna Enquist en Bart Moeyaert. De beste audiovisuele meesterwerkjes zullen op Gedichtendag een heleboel sites hacken en ook stubru.be moet eraan geloven, vertelt producer Sara van Boxstael.

"Wie op Gedichtendag onze site bezoekt, krijgt een pop-up te zien, met een artistieke creatie die gebaseerd is op een gedicht. Wij hebben gekozen voor een heel dynamisch audiovisueel werk van een 17-jarige kerel. De mensen moeten zelf maar op de site komen kijken wat het geworden is."

Komt er ook poëzie in de ether?

"Uiteraard besteden we in Mekka, ons dagelijkse cultuurmagazine, extra aandacht aan de poëzie. We laten Jan Fabre aan het woord, die donderdagavond te gast is op de Gedichtendriedaagse van het literaire huis Passa Porta in Brussel. En Stijn Vranken hangt aan de lijn, om te vertellen over zijn optreden op De Nachten. Verder is er ook een reportage over de 'machtsoverdracht der stadsdichters', die op donderdag plaatsvindt in Antwerpen. En kersvers stadsdichter Bart Moeyaert is eerder die dag een uur lang te gast bij Thomas De Soete in Brussel Midi voor een goed gesprek."

Heeft Studio Brussel iets met poëzie?

"Absoluut. Poëzie leent zich perfect voor een medium als de radio. Er is toch niets zaliger dan Het Woord vieren?"

Brussel Midi 12 tot 13 uur Studio Brussel

Mekka 19 tot 20 uur Studio Brussel

Hoe maak je poëzie verteerbaar voor het Donnapubliek? Je schakelt een dichter-tv-vedette in, zoals Rick de Leeuw. Bekend als de ex-zanger van de Tröckener Kecks, maar vooral als gast in De laatste show en De nieuwste quiz, maar ook als auteur van romans en dichtbundels als Planeet Jeugd - Gedichten uit de laatste show en Halverwege.

Rick de Leeuw wordt Donna's huisdichter voor een dag. Hij is morgen de hele dag te gast bij de radiozender en bedacht voor elk programma een gedicht op maat. 's Middags krijgt De Leeuw versterking van Bart Moeyaert, die op Gedichtendag officieel wordt aangesteld tot stadsdichter van Antwerpen en een zeer drukke eerste werkdag voor de boeg heeft. Evy Gruyaert zal hem in haar programma de eerste zin ontfutselen van zijn eerste stadsgedicht, 'Nieuwstad 14'.

Evy Gruyaert 12 tot 13 uur Radio Donna

Eén: de dichtende omroepster

Eén doet een beroep op de lyrische kwaliteiten van zijn kijkers en lanceerde een oproep om een gedicht te schrijven over de programma's die morgen worden uitgezonden. Omroepster van dienst Andrea Croonenberghs zal deze gedichten gebruiken als aankondiging van onder meer De rode loper, Thuis, Het leven zoals het is: de Marollen en Koppen-Justitie.

Canvas: dichters aan het woord

Traditiegetrouw krijgen dichters op deze hoogdag van de poëzie het woord op Canvas, tussen de programma's in. Tom Lanoye koos een van zijn stadsgedichten en leest een eigenzinnig liefdesgedicht uit zijn verzamelbundel De meeste gedichten. Joke van Leeuwen, vooral bekend als jeugdauteur en illustratrice, brengt in primeur twee teksten uit Wuif de mussen uit, een bundel die in februari verschijnt. En auteur en kersvers dichter Koen Peeters draagt een gedicht voor uit zijn debuutbundel Fijne motoriek. Alle gedichten zijn vanaf Gedichtendag ook te lezen op www.canvas.be/gedichtendag

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234