Donderdag 21/01/2021

Gevangenissen

Gedetineerden en cipiers op hun tandvlees na eerste stakingsweek

Een stakingspiket aan de gevangenis van Jamioulx in de provincie Henegouwen.Beeld BELGA

Afval dat niet wordt opgehaald in de cel, gedetineerden die niet in de rechtbank geraken, bezoek dat niet kan doorgaan. Na een week staking zitten zowel het werkwillige personeel als de gedetineerden op hun tandvlees. "Sommigen barsten in tranen uit als ze door het piket geraken." En een oplossing is nog niet in zicht.

Sinds het gevangenispersoneel op 19 juni ging staken, is het in gevangenissen over het hele land behelpen. De acties zijn onder andere gericht tegen de invoering van een minimale dienstverlening, waar gevangenisdirecteurs al jaren om vragen. "Het lijkt erop dat de stakers het nut van de minimale dienstverlening beginnen te bewijzen", zegt Serge Rooman, vroeger nog directeur in de gevangenissen van Merksplas en Hoogstraten, en nu het hoofd van het opleidingscentrum voor penitentiaire beambten in Merksplas.

In een brief geeft Serge Rooman een inkijk in een stakingsdag in de gevangenis van Brugge, waar hij op bezoek was. Afval dat niet wordt opgehaald, waardoor gevangenen het door hun celraampje gooien, een moeder die al dagen niet met haar kinderen kon bellen en vrouwen die al drie dagen geen proper ondergoed kregen.

"Je zal in die periode maar eens ongesteld zijn, dat wens je toch niemand toe", zegt Rooman. Zijn brief krijgt de steun van gevangenisdirecteurs.

Lees ook het standpunt van opiniërend hoofdredacteur Bart Eeckhout: De cipiers staken niet, maar gijzelen

Directeur aan de afwas

In principe gingen de vakbonden alternerend staken, waardoor ze op woensdag enkel in Wallonië zouden staken, op donderdag in Vlaanderen en op vrijdag in Brussel. In realiteit schommelde het aantal werkende penitentiaire beambten zowel in Franstalig als Nederlandstalig België woensdag rond de 50 procent.

"Niet iedereen was waarschijnlijk al op de hoogte van het alternerend staken", zegt Filip Dudal van vakbond ACV. "Maar er is ook gewoon een grote stakingsbereidheid."

164 agenten zijn woensdag ingesprongen om bijstand te verlenen in de gevangenissen. Maar zij kunnen de penitentiair beambten niet vervangen, waardoor verschillende activiteiten geschrapt zijn. "In Antwerpen, Brugge, Hasselt, Merksplas en Sint-Gilles heeft er al acht dagen geen bezoek meer plaatsgevonden", zegt Kathleen Van De Vijver, woordvoerster van het directoraat-generaal Penitentiaire Inrichtingen.

Een ander gevolg van de staking is dat gedetineerden niet tot in de rechtbank geraken, waardoor bijvoorbeeld Fouad Belkacem zijn zaak uitgesteld zag tot september. In Hasselt, de gevangenis waar Belkacem zit, is sinds het begin van de staking niemand tot in de rechtbank geraakt, wat neerkomt op om en bij 150 gedetineerden. "Daar zitten ook mensen tussen die voor de strafuitvoeringsrechtbank mogen komen voor een voorwaardelijke vrijlating en nu nog maanden moeten wachten op een herkansing", zegt Paul Dauwe, gevangenisdirecteur in Hasselt.

Dauwe gaat noodgedwongen helpen in de keuken of in de wasserij. Op woensdag daagde in Hasselt maar de helft op van de 130 cipiers die nodig zijn om de drie shiften te vullen.

Huilende cipiers

"De helft van die stakers hebben zich ziek gemeld, omdat ze zo meer krijgen dan de stakingspremie", zegt Dauwe. "We hebben controleurs uitgestuurd en een persoon is alvast door de mand gevallen. Werkwilligen worden dan weer geïntimideerd. Sommigen barsten in huilen uit als ze door het piket geraken."

Volgens de vakbonden wordt er echter niet zomaar gestaakt. "Bij een zware opstand in Merksplas en een gijzeling in Gent is het personeel bijvoorbeeld aan het werk gebleven", zegt Filip Dudal (ACV). Maar de minimale dienstverlening gaat voor hen te ver. Het voorstel dat nu op tafel ligt, zou een staking van 32 uur toelaten, maar daarna kunnen directies personeel opvorderen om toch te komen werken.

Maar voor de vakbonden zitten er ook problematische wijzigingen in het nieuwe statuut voor gevangenispersoneel. Donderdagochtend worden de onderhandelingen hervat met minister van Justitie Koen Geens (CD&V).

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234