Zaterdag 20/07/2019

Gedeelde smart is Harde Smart

Van de Gentse hiphopscene naar Nederlandstalige smartlappen. Het dj-collectief Harde Smart wil obscure luisterliedjes van weleer in ere herstellen. Morgen draaien ze hun mooiste vondsten op de Gentse Feesten.

Soms komen interessante onderwerpen op de gekste manieren aanwaaien. Een tijdje terug stuurde mijn vader me een link naar Soundcloud. Enkele kerels uit Gent hadden een meesterlijke mixtape gemaakt met Nederlandstalige, veelal onbekende luisterliedjes. Van Annie Heuts over John Terra tot Will Tura. En tussen de 48 verknipte en geknede nummers zaten ook drie songs van pa Broos. Diep in de jaren 70 maakte hij een kleinkunstplaat, vandaag alleen nog bekend bij de Jan Delvauxs en Jimmy Dewits van deze wereld. En blijkbaar ook bij de jongens van Harde Smart. Wie zijn die gasten?

Bezieler Richard de Muijnck (38), schuilend achter de dj-naam No Sleep Richy, is eerst niet happig op een interview. "Het gaat ons vooral over de muziek die we met de wereld willen delen", zegt hij aan de telefoon. "Maar als je een ontmoeting met je vader kunt regelen, mag je wel eens langskomen voor een reportage." Dat was snel geregeld.

Funky moedertaal

Om te weten wat Harde Smart doet, schuiven we aan bij een avondje crate digging - een term uit de hiphop die zoveel wil zeggen als grasduinen door oude platen, op zoek naar goede samples of breaks. Normaal gebeurt dat met soul en funk, maar dit collectief doet het ook met Nederlandstalige vinylplaten. En met wat pintjes. Wie zegt dat onze moedertaal niet funky kan zijn?

Vaste plek van afspraak: de geïmproviseerde Gentse muziekstudio van De Muijnck, aan de oevers van de Schelde. Vaste crate diggers: dj-partner Michaël De Wilde (37) ofte Micha Marva en Wies Dierickx (27), ook een gepassioneerde verzamelaar. "Alles is met hiphop begonnen", zegt Dierickx. "We kwamen hier regelmatig samen om naar muziek te luisteren. Tot er iemand op zo'n avond een kleinkunst-lp opzette. Al snel zaten we nog enkel naar zulke platen te luisteren."

"In de eerste plaats bleef dat bij de bekende usual suspects", zegt De Muijnck. "Maar dan zoek je eens verder op die ene sessiemuzikant en ontdek je andere, vaak lang vergeten namen. Sindsdien draait alles om de beste vondst." De drie vrienden slijten uren op rommelmarkten en achterkamertjes van tweedehandszaken, op zoek naar onontgonnen materiaal uit de Nederlandstalige muziekgeschiedenis.

De Muijnck: "Eerst hadden we nog de neiging om die nummers een hedendaagse boost te geven, met een Roland 808-drumcomputer. Maar hoe meer dingen we ontdekten, hoe meer we dat idee lieten varen. Die muziek verdiende het om in zijn originele vorm, zij het soms wat versneden, gehoord te worden. Het was daarvoor nooit in ons opgekomen dat hiphopbreaks uit Vlaamse platen wel eens konden werken."

Toch is het net dat wat ze hebben gedaan op hun veelgedeelde mixtape-met-toepasselijke-titel Breekt. Een werk van zeer lange adem. "Richard is altijd de koning van de oldschool mixtape geweest", zegt De Wilde. "Op zich zou hij zo'n tape in een paar nachten in elkaar kunnen boksen. Maar het ontdekken van al die nummers heeft jaren geduurd, en dat is toch de basis van het werk. Drie jaar geleden kende ik Della Bosiers nog niet, Daan Broos hebben we pas in februari ontdekt. Zonder hen was Breekt iets helemaal anders geworden."

Kwaliteitslabel

De naam Harde Smart verwijst naar een nummer van Drs. P, maar ook naar de smartlap in het algemeen. "Het dekt de lading", vindt De Muijnck. "Elk nummer dat we draaien gaat ergens over. Een lege pint, een vrouw die is vertrokken. De harde dingen, recht uit het leven gegrepen."

Als dj-duo, al jaren bekende gezichten in de Gentse uitgaansmilieu, trekken No Sleep Richy en Micha Marva ook met deze vondsten naar de dansvloer. Hun feestjes in het Gentse café Gloria heten In Vol Ornaat of IVO. En dat zorgt al eens voor gefronste wenkbrauwen. "In het wereldje wordt er wel eens mee gelachen. In het begin draaiden we ook wel wat vergeten schlagers en chansons. Dat was nodig, omdat de mensen natuurlijk komen om te dansen. Maar die kleinkunstmuziek is veel boeiender, en dat beginnen steeds meer mensen in te zien."

Voorlopig is de bron aan nieuw materiaal uit de oude doos nog niet opgedroogd. "Het voordeel is dat wij niet uit die tijdgeest komen waarin die muziek is gemaakt", vindt Dierickx. "Voor ons maakt het niets uit waarom een plaat in de vergetelheid is geraakt. Wij beginnen er telkens onbevooroordeeld naar te luisteren."

"Vaak horen we in een vingerknip of een nummer Harde Smart is of niet", zegt De Wilde. "Ik beschouw het als een soort kwaliteitslabel. Met ons drieën zitten we op dezelfde muzikale golflengte, met als referentiekader die hiphopsamples van vroeger. Harde Smart kan nummers een tweede leven geven, maar ook definitief afschrijven. En daarvoor hanteren we maar één strikte regel: never, nooit Clouseau."

Harde Smart draait morgen in Charlatan (Gent) en op 29/8 tijdens Chillen & Grillen op DOKstrand (Gent).

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden