Donderdag 09/12/2021

Gedaan met de pret bij 'nrc.next'

Met het gedwongen vertrek van hoofdredacteur Rob Wijnberg maakt Peter Vandermeersch komaf met de eigenzinnige koers van de Nederlandse krant nrc.next. Het rebelse broertje van NRC moet meer 'gewoon' nieuws brengen. Omdat de lezersinstroom hapert en omdat de Volkskrant, de grote concurrent van NRC, 's ochtends bekampt moet worden.

Nieuws? Nee, daar had hij niet zoveel mee. Rob Wijnberg, 28 en filosoof, maakte niet meteen de entrée die je zou verwachten toen hij twee jaar geleden als hoofdredacteur van nrc.next werd aangesteld. Met al die nieuwsjes had hij het gehad, want die had iedereen toch al online gelezen? Zijn krant moest meer focussen op duiding en achtergrond. Weg van die vervelende waan van de dag.

Nauwelijks twee jaar later bleek dat Wijnberg zijn opdracht iets te goed deed. Althans volgens zijn bazen en volgens NRC-hoofdredacteur Peter Vandermeersch. De in 2006 opgerichte Nrc.next staat te ver van de actualiteit, luidde het begin deze week, de krant moet newsier worden. Exit Rob Wijnberg dus, in "goede verstandhouding", zoals dat heet. Nrc.next moet een krant worden "voor lezers die een brede belangstelling combineren met een gebrek aan tijd". Lezers van nrc.next die om uitleg vroegen, krijgen van de hoofdredactie een mail terug dat "de mening van de lezer van nrc.next tot deze beslissing heeft geleid. (...) Het afgelopen jaar kregen wij steeds meer signalen dat abonnees de krant hadden opgezegd omdat zij zich te weinig bediend voelden met actuele nieuwsberichten en achtergrondverhalen." Vandermeersch was ondanks herhaaldelijk aandringen niet bereikbaar om meer uitleg te geven. Hij had gisteren wel tijd om de nieuwe redactiechefs bekend te maken op Twitter.

Meer nieuws dus, en dat was niets voor Wijnberg. "Ik heb niets tegen nieuws, maar Peter en ik denken heel erg verschillend over wat je daaronder moet verstaan. Ik wilde een alternatieve krant maken voor een publiek dat om allerlei redenen is afgehaakt. Voor die niet-krantenlezer wilde ik een niet-krant maken, een krant die anders was dan de andere. Kijk maar eens in de krantenkiosk: vier op de vijf kranten hebben hetzelfde op hun voorpagina. We wilden dingen overslaan of ze op een andere manier brengen. We keken ook nooit naar andere kranten. Daar verschilden we in inzicht: hoe alternatief moet je het maken?"

Toen maandag bekend werd dat Wijnberg opstapte, verwees Vandermeersch naar de voorpagina van nrc.next na Prinsjesdag. In de plaats van de gouden koets, die op alle andere kranten pronkte, had nrc.next een foto van een Australische asielzoeker. Een brug te ver, volgens Vandermeersch. Wijnberg blijft achter die keuze staan. "Dat was nieuws in de zin dat het nieuw was voor mij en onze lezers. Het was geen nieuws in de zin van dat iedereen het over dat artikel had. Maar Vandermeersch meent dat zoiets te ver weg drijft van wat kranten volgens hem moeten doen."

Obsessie

Dat Vandermeersch nu terugkomt op wat hij twee jaar geleden zelf heeft beslist - Wijnberg kreeg toen de expliciete opdracht om anders dan de andere kranten te zijn - heeft verschillende redenen. Al is de belangrijkste wellicht het feit dat de plannen om de avondkrant NRC Handelsblad ook 's morgens uit te geven, niet langer haalbaar zijn. "Als de NRC naar de ochtend was gegaan, is het logisch dat de tweede krant zich moet onderscheiden", meent Hendrik Spiering, de journalist van nrc.next die het woord voert voor de redactie. "Nu dat onmogelijk blijkt, is een alternatieve krant als nrc.next geen noodzaak meer."

Integendeel zelfs, volgens de leiding van NRC Media haal je met een experimentele nrc.next geen lezers weg bij andere kranten. "Ze zeggen het niet letterlijk, maar tussen de lijnen kan je lezen dat nrc.next met de Volkskrant moet concurreren", meent Piet Bakker, professor aan de Hogeschool Utrecht en gespecialiseerd in kranten. "Vandermeersch zal het zelf tegenspreken, maar de Volkskrant lijkt een obsessie voor hem. In zijn interne mail die kort na zijn aantreden bij NRC was uitgelekt, verwees hij ook al naar de Volkskrant."

Al hebben Wijnberg en zijn redactie het ook een beetje aan zichzelf te danken, meent Piet Bakker. "De eigenzinnigheid was er een religie geworden. Het maakte bijna niet meer uit wat ze deden, als het maar lekker anders was. Zeker op de cover merkte je dat. De eigenzinnigheid was doorgeslagen." De redactie besefte wel dat nieuws opnieuw meer aandacht moest krijgen, voert Hendrik Spiering aan. "De nieuwe vormgeving die we sinds januari hadden, drukte het nieuws weg. Er waren al gesprekken om dat recht te zetten."

Piet Bakker vermoedt dat ook de verkoopcijfers in het nadeel van Wijnberg gespeeld hebben. De papieren krant zag zijn verkoop dit jaar voor het eerst sinds lang dalen en heeft nu een betaalde oplage van 69.314 stuks. In 2011 waren er dat nog gemiddeld 4.000 meer. "Als je eigenzinnig bent en je verkoopt goed, laten ze je met rust. Als het omslaat, ben je een vogel voor de kat."

'Geen goed idee'

Wat Vandermeersch nu wil met nrc.next is nog wat onduidelijk. Nrc.next krijgt in ieder geval geen hoofdredacteur meer, maar een nieuwschef. Adjunct-hoofdredacteur Marcella Breedeveld gaat samen met NRC-chef Binnenland Gretha Pama de krant leiden. Een andere titel die ook duidelijk maakt dat er voortaan maar één baas is: Peter Vandermeersch. Toch is Hendrik Spiering er nogal gerust op. "In het begin hoor je vaak grote woorden, maar in de praktijk blijkt het uiteindelijk allemaal mee te vallen. Nrc.next zal heus geen Metro worden. Het experimentele zal behouden blijven. Nrc.next is een sterk merk en dat maak je niet zomaar kapot."

Rob Wijnberg, die columnist wordt voor NRC Handelsblad en nrc.next, wil het niet met zoveel woorden zeggen, maar bij hem proef je veel meer twijfel. "Afgaande op de plannen die op tafel liggen, vind ik de koerswijziging geen goed idee. Ik kan er niet achter staan. Dat wisten ze en daarom hebben ze me ook niet gevraagd of ik aan wilde blijven."

De vraag is of een andere nrc.next een goede strategie is om nieuwe lezers te lokken. Professor Piet Bakker twijfelt. "Het aardige aan nrc.next was dat ze lezers uit een nieuwe markt haalden. Mensen die niet langer de Volkskrant lezen, stoppen volgens mij gewoon met kranten lezen. Een andere nrc.next zal nooit een waardig alternatief zijn."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234