Vrijdag 18/10/2019

Gecoverd

Een mailtje, nadat ik het artikel over de protesten in Iran (p. 40-44) geschreven had. Ze heeft zich bedacht. Of we haar commentaren toch willen anonimiseren. Ik had het voelen aankomen. Eerder had de Iraanse academica, die nu ergens in Europa studeert, haar vrees uitgedrukt dat haar naam op het internet verbonden zou worden met de betogingen, want: "Ik wil op een dag nog terug naar mijn land."

Ze stond niet alleen met haar bezorgdheden. Een Belg met Iraanse wortels, wiens familie nog in zijn moederland woont, waarschuwde me eerder. "Maak je geen illusies. De Iraanse ambassade leest jullie artikels ook. Alles komt terecht bij de geheime dienst. Je moet zeer voorzichtig zijn als je mensen citeert."

De Iraanse mensenrechtenactivisten die we spraken - in België, de VS en Canada - bezwoeren me ook geen namen van manifestanten op te voeren. Zelf namen zij deze week geen blad voor de mond. Zij en hun families hebben niets te verliezen. Ze betaalden vroeger al een zware prijs: soms gevangenis wegens burgerprotesten, gevolgd door een riskante vlucht en ballingschap.

Wat we van gesprekspartners als Darya Safai, Masih Alinejad en Hadi Ghaemi deze week leerden, is dat voor het eerst sinds de Islamitische Revolutie van 1979 de pijlers van het religieuze regime barsten vertonen. De betogingen gaan om veel meer dan woede om een paar prijsverhogingen of de strijd tussen hervormers en conservatieven. Ze zijn de eruptie van een veelvoud aan samenlevingsproblemen - van torenhoge werkloosheid en economisch wanbeheer tot zelfverrijking door de geestelijke elite. Steeds meer vrouwen gaan op de barricades staan, beu om als tweederangsburgers te worden behandeld. Voor het eerst worden slogans gescandeerd tegen de verspilzucht van de Revolutionaire Garde.

Het is een terechte vrees dat de Garde nu even hard de protesten zal onderdrukken, of nog meer de confrontatie zoekt met de regionale rivaal Saudi-Arabië of de VS, om de aandacht af te leiden van het protest.

Als Europeanen moeten wij daarom meer dan ooit de Iraniërs met verlichtingsidealen een stem geven, ook als ze die zelf niet openlijk durven te gebruiken. Wij moeten het regime duidelijk maken dat respect voor universele mensenrechten niet enkel een voorwaarde, maar ook een meerwaarde is voor elke mogelijke handelsrelatie. Dat is onze verdomde burgerplicht in een wereld waarin het verleggen van stenen in het Midden-Oosten ook de rivier van onze geschiedenis verandert. En omgekeerd.

Maarten Rabaey,

journalist

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234