Maandag 01/03/2021

Gebrek aan realiteitszin

In zijn opiniestuk scheert Bart Caron de hele beeldende kunstensector over dezelfde kam (DM 4/1).

In de grote organisaties wordt wel degelijk veel aandacht besteed aan publieksbemiddeling. De educatieve werking van het MuHKA staat aan de top in cultureel Vlaanderen en heeft een internationale reputatie. Enkele voorbeelden: in 2006 werden wetenschappelijke publicaties gemaakt rond kunsteducatie in opdracht van Cultuurnet Vlaanderen en Canon Cultuurcel (ministerie van Onderwijs).

Twintigduizend jongeren bezoeken jaarlijks het MuHKA in schoolverband (wie doet beter?) en voor elke tentoonstelling wordt een aparte publieksfolder en jeugdfolder opgesteld.

Ook het S.M.A.K. laat zich niet onbetuigd, met een uitgebreid jongerenaanbod vanaf vier jaar dat uitgaat van de stelling dat doelgroepen mee evolueren. Het museum is ook bezig met de ontwikkeling van een familiespel voor alle leeftijden en werkte buiten de muren mee aan projecten op de oncologieafdeling van Maria Middelares en in de wijk Moscou-Bernadette, niet meteen de plaats waar het 'kernpubliek van kenners' woont of de 'elitaire kaste' zoals Bart Caron het publiek van de beeldende kunstensector beschrijft.

Voor de kleine organisaties binnen de beeldende kunstensector was 1 januari 2006 een nieuwe start. Eindelijk waren er beperkte middelen om naast het artistieke de andere aspecten van de werking aan te pakken, zoals het zakelijke, de communicatie en de publieksbemiddeling. Wie niet beseft dat de vormgeving hiervan tijd vergt, weet niet waarover hij praat.

Voor de kleine organisaties is het ontwikkelen van een educatieve dienst een helse klus. Soms ontbreekt het bij de kleine instellingen nog aan visie, maar is het realistisch om dit te verwachten na één jaar werking?

De beeldende kunstensector is een versplinterde sector met kleine organisaties die van dag tot dag leven om de eindjes aan elkaar te knopen. Begin februari 2006 kwamen de eerste centen binnen en vanaf dan kon men starten met de uitgaven. We zijn dus goed zes maanden bezig en men verwacht al merkbaar resultaat. Opnieuw: dit getuigt van een gebrek aan realiteitszin.

De sector vraagt dan ook een eerlijke kans en geduld. De nieuwe wind zal voelbaar zijn vanaf ten vroegste midden 2007. De organisatorische ondersteuning zal dan op punt staan met onder meer een publieksgerichtere werking.

Eigenaardig genoeg kan Caron het niet nalaten te schieten op deze organisatorische ondersteuning en op wat hij noemt de 'beroepsomkaderaars' (chefs, programmators en curatoren), volgens Caron een nieuw fenomeen. Voor het Kunstendecreet waren deze omkaderaars inderdaad in veel gevallen vrijwilligers die zich belangeloos inzetten om de hedendaagse beeldende kunst bij een publiek te brengen. Nog altijd hebben vele van deze beroepsomkaderaars nog een andere parttimejob om te overleven of worden ze parttime betaald voor een fulltimefunctie. Jammer dus, dat er net op die mensen geschoten wordt.

Een laatste heikel punt is de taalkeuze van de externe communicatie.

De beeldende kunstensector is internationaal 'vernetwerkt'. Organisaties en kunstenaars verzorgen hun communicatie in het Engels. Er zijn nooit middelen geweest om in meerdere talen te communiceren. Het kan echter niet de bedoeling zijn de Vlaamse cultuurparticipant uit te sluiten. We beseffen allemaal dat we op zoek moeten gaan naar een uitnodigende taal die mensen snappen, maar ook een taal die de kunstenaars erkent in hun zijn en hun handelen, met eerbied voor hun artistieke werk, zoals Bart Caron het mooi omschrijft.

Maar ja, de kunsten zijn complex, en ja, het vraagt wat tijd om de knowhow van professionele externe communicatie binnen te halen in een sector die net in een professionaliseringsfase is terechtgekomen. Maar we weten dat Bart Caron het goed meent met onze sector en hij zal er zeker voor zorgen dat de beeldende kunst haar welverdiende kans krijgt.

Tot slot: de verdeling van de subsidies binnen het Kunstendecreet. Nederlands teksttheater: 25 procent. Beeldende kunstensector: 5,9 procent.

Fran Devos is coördinator van de Verenigde Organisaties Beeldkunst.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234