Dinsdag 02/03/2021

Gebrek aan gemeenschappelijke woorden

De top werd als historisch aangekondigd: twee jaar geleden was het dat aartsvijanden Pakistan en India nog met elkaar over vrede gesproken hadden. De nucleaire grootmachten ontmoetten elkaar in het Indiase Agra, maar na het aanvankelijke enthousiasme vloog generaal Musharraf, de Pakistaanse president, na drie dagen onderhandelen maandagnacht in allerijl terug naar Islamabad. Zonder akkoord. De twistappel is wat hij altijd geweest is: de door beide landen opgeëiste (Indiase) provincie Kasjmir.

Agra / Brussel

Reuters / Eigen berichtgeving

'Het spijt me u te moeten meedelen dat, hoewel we de reis hebben aangevat, we het doel van een gemeenschappelijke verklaring niet bereikt hebben." Met het nodige gevoel voor drama kondigde de woordvoerder van India's minister van Buitenlandse Zaken Nirupama Rao maandagnacht het mislukken van de eerste gesprekken in twee jaar tussen India en Pakistan aan. Even tevoren was een misnoegde Pakistaanse president Musharraf op het vliegtuig naar huis gestapt. De voormalige legerleider beschuldigde de Indiërs ervan eerdere overeenkomsten plots uit de eindtekst te hebben willen weren. "Het ijs werd gebroken, maar plots bevroor het weer", kopte een Indiase krant.

De Pakistaanse en Indiase leiders gingen uiteen om wat in eerste instantie een dispuut om woorden lijkt. Om pakweg de semantische verschillen tussen 'vrijheidsstrijders', in het Pakistaanse vocabulaire, of 'terroristen', zoals het Indiase jargon het wil. De posities liggen zover uiteen dat de erfvijanden niet eens gemeenschappelijke woorden bezigen om te onderhandelen, een gevolg van vijftig jaar bittere oorlog en bijna-oorlog om de grensprovincie tussen de twee nucleaire grootmachten en ruim dertigduizend doden (zie ook kader).

Veelbetekenend was dat India tijdens de onderhandeling genereus aanstipte bereid te zijn om over Kasjmir te praten, als Pakistan er maar in slaagde het op de agenda te krijgen. Frasen en woorden stonden dat in de weg. India heeft het consequent over "de inmenging van Islamabad in Kasjmir" en over "grensoverschrijdend terrorisme", terwijl Pakistan dat ontkent en meent rechtmatig aanspraak te kunnen maken op de grensprovincie. Islamabad geeft naar eigen zeggen niet meer dan morele steun aan de moslimrebellen.

Erg veel commentaar en details over de mislukking gaven gisteren geen van beide regeringsleiders. Wel zegden zowel Vajpayee als Musharraf het te betreuren dat er bijna een akkoord was, maar dat ze uiteindelijk over woorden struikelden. Waarnemers zeggen dat India's weigering over Kasjmir te praten enerzijds en Pakistans aandringen de provincie in de overeenkomst op te nemen de gesprekken deden mislukken. De vijandige toon in de media van beide landen was illustratief. De Indiase krant Hindustan Times had het over "de melodie van één noot" die Pakistan zong: "Kasjmir, Kasjmir, Kasjmir". Het Pakistaanse dagblad The News noemt de Indiërs dan weer "oneerlijk".

India weigert buitenlandse bemiddeling in het conflict en wees gisteren op de goede punten, namelijk dat er werd overeengekomen één keer per jaar rond de tafel te gaan zitten. De verwachting is echter dat het nu vooral bergaf zal gaan met de Indiaas-Pakistaanse relaties. "Het is een goede zaak dat er tenminste gesprekken geweest zijn", zei de Indiase politieke analist Inder Malhotra aan Reuters. "Misschien lukt het in de toekomst ooit een akkoord af te sluiten. Maar voor India en de politiek volgt een belangrijke test."

Sayed Salahuddin, de opperbevelhebber van de extremistische guerrillaorganisatie Hizbul Mujahideen guerrilla group, kondigde alvast aan de gewapende strijd op te voeren. "De strijd blijft duren zolang het Indiase leger in Kasjmir is." Of zoals een weduwe van een rebel het verwoordde: "Onderhandelingen leveren niets op. Alleen een oorlog kan het dispuut tussen deze twee landen regelen. Dat er dus maar een nieuwe oorlog komt." Sinds het begin van de gesprekken vielen al zowat negentig doden. (FL)

'Onderhandelen levert niets op. Dat er dus maar een nieuwe oorlog komt'

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234