Dinsdag 22/09/2020

Geachte Mijnheer of Mevrouw de Toekomstige Burgemeester van Brussel

Zijn hele leven al doorkruist Marc Didden Brussel. In zijn boek 'Een gehucht in een moeras' dat volgende week uitkomt, verhaalt hij over de vele wandelingen en reizen met het openbaar vervoer in onze hoofdstad. Exclusief voor 'De Morgen' schreef Didden deze brief.

Een vriend van mij, een Belg die zijn tijd tussen Amsterdam en Parijs verdeelt maar ambtshalve wel eens door Brussel passeert, zegt het vaak en graag: "Wanneer ik Brussel binnenrijd, langsheen dat tintelende Atomium, langsheen de rode gloed van die Japanse Toren, langsheen die bewasemde Serres van Laken, dan voel ik iets koninklijks over mij komen. Dan ligt het dorpse van Amsterdam plotseling ver achter mij en ben ik tegelijk ook blij dat ik nog niet aan het pronkerige van Parijs toe ben."

Je hebt de vrienden die je verdient, zeggen ze, en die vriend verdien ik voor de volle honderd percent. En hij mij. Ik heb dat wonderlijke gevoel trouwens ook al wanneer ik via de oude Leuvense Steenweg vanuit Limburg of Leuven mijn thuisstad binnenrijd en ik achtereenvolgens de Tervurenlaan, de Vijvers van Woluwe, het Stocletpaleis en de triomfboog van de Cinquantenaire passeer. Ik denk dan wel eens helemaal in mijn eentje:God, it's beautiful here!

En dat meen ik dan nog ook.

Aankomen in Brussel zou iets feestelijks moeten zijn en dat is het ook soms, maar niet als je vanuit Vlaanderen komt en vanonder de Basiliek van Koekelberg in die ellendige konijnenpijp gedwongen wordt die je de kleine ring opduwt. Dat koninklijke gevoel heb je ook niet wanneer je langs die lange steenwegen - op Waver, op Gent, op Alsemberg, op Bergen, op Ninove - de hoofdstad in moet en dan langs die trieste bakstenen kokers heen moet waar mensen wonen die de pech hebben te arm te zijn om in het centrum te wonen en ook al te arm om naar de groene rand te verhuizen.

Maar het kan nog erger: aankomen in Brussel, per trein.

Heeft u dat al eens ooit gedaan, Mijnheer of Mevrouw de Volgende Burgemeester van Brussel? Bent u al eens ooit om 11 uur 's avonds in het Noord- of het Zuidstation geweest? En heeft u dan kunnen vaststellen wat een barre wastelanden dat daar zijn? Griezelplekken waar de enige inwoners op dat moment nog wat dronken dompelaars zijn die proberen te slapen in hun eigen kak. Parkeergarages voor de menselijke ziel, waar op dat uur werkelijk niemand aanwezig is die je de weg kan wijzen of vertellen met welke metro, tram of bus je naar je eindbestemming zou kunnen gebracht worden. Waar alle loketten getooid zijn met het bordje 'Gesloten wegens dicht'. Waar, als je ooit per toeval het voor jou juiste metroperron bereikt zou hebben, dan pas na tien minuten een tram aan komt rijden waarop 'Esplanade' staat geschreven terwijl je alleen maar naar de Beurs moet. En blij bent dat je geen toerist bent die op zoek gaat naar zijn hotel nadat hij langs die onnozele trappen is moeten schurken die een nog onnozeler architect verzonnen heeft om van bij de Eurostar weer bij de begane grond te komen.

Heeft u, Mijnheer of Mevrouw de Toekomstige Burgemeester van Brussel, het openbaar vervoer van uw eigen stad al eens écht gebruikt? Of zal u zich zoals die huidige schurfterige sheriff altijd door een dienstwagen laten rondrijden die dan - ik heb het al meerdere keren de visu vastgesteld - ongegeneerd en fout op de stoeprand geparkeerd wordt op of een andere plek die daar niet voor in aanmerking komt.

Een warm welkom

Ik heb geen hoge pet op van Brusselse Burgemeesters, ik zal u dat maar meteen zeggen. Ik weet genoeg van deze stad om te weten dat er vroeger wel legendarische Burgervaders bestonden als Jules Anspach, Adolphe Max of Maurice Lemonnier, heren van stand die wellicht wel verdienden dat er een boulevard naar hen genoemd werd, al was het maar omdat ze van dit dorp een stadje gemaakt hebben.

Maar ik hoop uit de grond van mijn hart dat de kleinkinderen die ik nooit zal hebben, in de toekomst niet met hun korte beentjes over de Freddy Thielemans zouden moeten lopen of langs de Michel Demaretlaan, wat wellicht een donkere steeg zou zijn waar allerlei addergebroed aan zijn grauw gerief zou komen. Want de Burgemeesters die ik sedert de jaren vijftig van de vorige eeuw tot vandaag de dag meegemaakt heb, blonken stuk voor stuk uit door eigendunk, onbenul en in enkele gevallen ook al dan niet bewezen corruptie.

Ik woon al meer dan een halve eeuw bewust in uw en mijn stad, Mijnheer of Mevrouw de Toekomstige Burgemeester van Brussel, en ik heb nog niet één moment zelfs maar de illusie gehad dat ik goed bestuurd werd. Ik heb altijd het gevoel gehad van 'we doen maar wat, van 'ikke en de rest kan stikke', van 'we're here because we're here!"

Toch hoop ik dat u, Mijnheer of Mevrouw de Toekomstige Burgemeester van Brussel, wanneer u straks de driekleur omgordt, of uw das met Venetiaans motief aan het strikken bent, iets gastvrijer zal overkomen dan bepaalde Burgemeesters van Bepaalde Andere Steden. Ik hoop dat u uw eigenformidablebevolking aan het hart zal drukken en tegelijk ook alle toevallige of bewuste bezoekers die deze mooie stad willen komen bekijken een warm welkom zal bezorgen.

Wij waren daar vroeger toch bekend voor, niet, toen Karl Marx, Eduard Douwes Dekker, Victor Hugo en Giacomo Puccini hier kwamen wonen?

Wij waren toch ook blij toen keuterboeren uit Vlaanderen hier kruidenierszaken kwamen openhouden of slagerijen en bakkerwinkels, en toen ongeschoolde arbeiders uit het Walen-payshier hun rug kwamen krom werken in de werkhuizen van Molenbeek, Le Petit Manchester dat zich aan gene kant van het kanaal bevindt? Wij waren toch ook opgelucht toen jonge mannen uit Algiers of Rabat de tunnels voor onze moltreinen kwamen graven? Net zoals we nu blij zijn met onze Poolse stukadoors en onze Portugese kuisvrouwen?

Zeg mij dat u straks ook genereus en gastvrij zal zijn tegenover die bange Vlamingen die hier alleen maar hun geld komen verdienen en, als ze van Dilbeek zijn, ook hun huisvuil al eens dumpen ter hoogte van Scheut. Zorg dat ze eens voelen dat eigenlijk niemand hier iets tegen hen heeft en dat het een ware Brusselaar absoluut niet kan schelen waar je vandaan komt, vandaar dat niemand dat hier ook ooit aan iemand vraagt.

En zorg er eens voor dat die stad wat beter verkocht zou worden. Niet alleen aan de Vlamingen, maar ook aan de Walen en de Nederlanders en de Fransen en de Britten en de Duitsers.

Doe eens wat om die talrijke schatten die zich binnen de stadsmuren van dezecité secrètebevinden te ontsluiten voor de miljoenen mensen die er in een dichte kring rond wonen. Vraag eens aan die van Rijsel hoe die erin geslaagd zijn om in minder dan drie decennia de totale omschakeling te maken van een treurig provincienest naar een razende regio. Vraag eens hoe ze in Antwerpen met Het Eilandje zijn omgesprongen, dik tien jaar geleden nog een parkeerplaats voor Turkse trucks en hele of halve hoeren en nu een weliswaar hypergegentrifieerde wijk in bloei, maar wel een leuke plek om te zijn en waar men desgewenst, terwijl men vanuit een fijn museum naar een lekker restaurant loopt, rustig naar de bootjes kan kijken.

Of neem nu Park Spoor Noord: heeft u daar al ooit van gehoord, Monsieur ou Madame le ou la Future Maire de Bruxelles? Heeft u genoeg verbeelding om te begrijpen dat, mits enige doordachte ingrepen, op uw eigen grondgebied een soortgelijk project op u ligt te wachten, vlak naast het voormalige goederenstation van Thurn & Taxis?

Stompzinnige stripmuren

Bent u ook niet, net als ik, doodbeschaamd wanneer u door de Kleine en de Grote Beenhouwersstraat loopt en langs die tientallen rottige restaurants loopt waar de smaakpapillen van de goede mensen die onze stad bezoeken voortdurend op de proef gesteld worden door hen slecht en liefdeloos bereid voedsel voor te zetten? Door de zure wijn die tegen een zevenvoud verkocht wordt van de prijs die hij eigenlijk waard is? Door het opdringerige gedrag van de obers van die zaken die, tegen alle afspraken in, voorbijgangers voortdurend lastigvallen met hun lokroep om toch maar van opgewarmde 'Brusselse specialiteiten' als lauwe paella met halve diepvrieskreeft te komen proeven?

Brussel is toch veel meer waard dan dat, Mijnheer of Mevrouw de Toekomstige Burgemeester. Toch meer waard dan dat ronduit onnozele Moof-museum in die onnozele Hortagalerij, onder het Centraal Station. Brussel is toch meer waard dan die stompzinnige stripmuren en namaakstraatbordjes in dezelfde sfeer - Poezekatstraat, Yoko Tsunostraat, Smurfstraat... weet u die liggen? Brussel is toch meer waard dat dat stupide beeldje van Jeanneke Pis in de Getrouwheidsgang, dat daar geplaatst werd door een gangster die wat meer volk naar zijn dubieuze horecazaak wilde lokken, daar in die trieste doodlopende straat.

Waarom gaat u niet eens met de hogedrukreiniger door dat hele verdomde Ilot Sacré? Tabula rasa. Ooit van gehoord? Om van dat Ilot daarna weer een gezellige buurt te maken waar toeristen en studenten, artiesten en passanten tot een stuk in de nacht de wereld veranderen zoals dat vroeger ging, zonder dat we uitgebuit werden door kleine criminelen die goede vriendjes waren met een paar van uw voorgangers.

Beschimmelde kunst

Waarom doet u ook uw verdomde best niet eens om aan de buitenwereld te tonen wat een ongelofelijke cultuurmakers er hier in uw stad wonen en werken en aan de lopende band dans-, theater- en muziekvoorstellingen verzinnen , films, cd's en schilderijen maken die straks in de hele wereld verkrijgbaar zullen zijn, en vaak overladen met lof en lauweren maar hier van hogerhand zelfs nooit een klein 'merci' te horen krijgen?

Wanneer begint de 21ste eeuw hier eens eindelijk als we het over architectuur en urbanisatie hebben? Wanneer komt dat geweldige nieuwe Museum voor Moderne Hedendaagse Kunst er nu eens, zodat werk dat nu staat te beschimmelen in deréservesvan de kunsttempels eindelijk eens wat lucht en zichtbaarheid krijgt, zodat kunstenaars van vandaag, van hier en elders eens eindelijk mogen tonen wat ze kunnen?

Hoelang is het eigenlijk geleden dat hier nog eens interessant gebouw is neergezet, dat hier een nieuw park werd aangelegd, dat er een waarlijk spannend sporttoernooi werd georganiseerd? Waarom leggen uw diensten eens niet uit aan Vlaanderen en de wereld dat Brussel mits een klein beetje opsmuk de groenste hoofdstad van Europa zou kunnen zijn?

Bent u zelf al eens in het Wolvendaelpark geweest, of in het Boudewijnpark of in het Josaphatpark? Hebt u uw boterhammen als eens opgegeten op de Kleine Zavel of in het daarnaast gelegen Egmontpark? Bent u al eens 's morgensvroeg met tram 44 tot Tervuren gereden om daarna dwars door het Zoniënwoud naar Jezus-Eik te lopen om daar een boterham met platte kaas en radijsjes te eten en daarbij een écht glas zuur bier?

Zeg mij dat u dat al ooit gedaan heeft of beloof mij dat u dat ooit zal doen. En voor wie meeleest: idem dito.

En zeg mij ook eens waarom bijna niemand weet hoe geweldig die tweejaarlijkse Zinneke Parade wel is. Hoeveel vernuft, arbeidsvreugde en speeldrift uw toekomstige onderdanen daar maandenlang in investeren om er iets werkelijk merkwaardigs van te maken, zonder de goedkope grollen die elders carnavals-stoeten kenmerken, zonder de ziekelijk commerciële geest die ander volksvermaak allang in zijn greep heeft.

Gaat u echt proberen, zoals de huidige Burgemeester, links en rechts nog een abject shoppingcentrum neer te poten? Gaat u nog lang en openlijk ontkennen dat bepaalde straten in bepaalde wijken van deze stad échte no go-zones geworden zijn? Gaat u de buurten rond de stations nog langer in handen drijven van bouwpromotoren en gaat u die wijken na sluitingstijd van de kantoren écht blijven overlaten aan drugdealers en andere ratten?

Ik hoop van niet en ik hoop vooral dat u samen met uw vrienden van de talrijke Brusselse regeringen echt naar oplossingen gaat zoeken voor de problemen van deze stad, waar mijn vrienden en ikzelf graag en goed leven en waar we zo trots op zouden willen zijn.

Met de bevolking zit het al goed, met haar leiders iets minder. Terwijl de mensen die in deze stad wonen en werken over het algemeen zeer tolerant zijn en hun levens helemaal niet op pronkerige, vaak zelfs bescheiden wijze leven, merk ik bij onze lokale politici, waarvan u door de aard van de zaak er wellicht ook een bent, weinig animo, weinig verbeelding, weinig talent om van dit gehucht in een moeras een lekkere en leefbare plek te maken.

Een vrolijk plan, aub

Mijnheer of Mevrouw de Toekomstige Burgemeester van Brussel, welke huidskleur u ook hebt, tot welke taalrol u ook behoort, bij welke kiesvereniging u ook aangesloten bent of bij welke kerk of loge u zich ook moge thuis voelen: doe wat met deze stad wanneer u ze straks in handen krijgt! Stijg eens uit boven uzelf, maak desnoods eens een studiereis naar steden in binnen- en buitenland die wél werken en schrijf dan eens een mooi en vrolijk plan voor wat hier allemaal moet gaan gebeuren en hoe u dat gaat doen.

Vergeet ook niet dat er al eens mag gelachen worden en dat een leven heel lang kan duren en dat je als mens dus maar beter kan geboren worden in een stad waarvan de hopman een beetje om je geeft.

Ik zal u veel krediet geven, Mijnheer of Mevrouw de Toekomstige Burgemeester van Brussel, en ik weet dat met mij veel andere Brusselaars dat zullen doen. Tolerant volkje, weet u wel, ook al hebben we van nature altijd al een hekel gehad aan leiders en anderejanmaankluutes. Als u het goed doet, kan er wat mij betreft later voor u zelfs een boulevard af.

Maar doe mij een plezier en zorg dat het geen Boulevard of Broken Dreams wordt wanneer u straks op dat werkelijke schoon verdiep zit.

Bonne chance !

'Een gehucht in een moeras' van Marc Didden, 220 p., Luster Uitgeverij, € 19,95

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234