Woensdag 28/10/2020

Cultuursubsidies

Gatz wil samenwerking cultuur en privé optimaliseren

Beeld BELGA

Vlaams minister van Cultuur Sven Gatz (Open Vld) wil meer privégeld aantrekken naar de culturele sector en richt daartoe volgend jaar twee nieuwe instellingen op. Dat blijkt uit een conceptnota, die hij gisteren gepubliceerd heeft. 

Minister Gatz heeft al vaker gecommuniceerd over hoe hij meer privégeld naar de cultuursector wil trekken en over hoe hij de samenwerking tussen de cultuur- en de privésector wil verbeteren. Nu zijn plannen voor twee nieuwe instellingen, de Cultuurbank en het Cultuurloket, concreet worden, lijkt de ideale samenwerking een stapje dichterbij. 

De eerste van die instellingen, de Cultuurbank, zal goedkope leningen verstrekken aan kunstenaars om hun projecten te realiseren. Een dergelijke instelling bestaat wel al, CultuurInvest. Vanwaar dan de nood aan een Cultuurbank?  "Cultuurinvest kunnen we geen onverdeeld succes noemen", zegt Gatz. "De instelling kreeg weinig aanvragen omdat kunstenaars daar pas vanaf 100.000 euro kunnen lenen, wat een te hoog bedrag is. De Cultuurbank, die CultuurInvest vervangt, zal zich meer toeleggen op kleinere leningen en ook samenwerken met privépartners die in microkredieten gespecialiseerd zijn."

Mecenaat

Dat betekent in de praktijk dat kunstenaars er tot 15.000 euro renteloos kunnen lenen; boven dat bedrag moet een kleine rentevoet betaald worden, en vanaf 100.000 euro gelden de normale rentetarieven. En niet enkel kunstenaars zullen een beroep doen op de Cultuurbank. Ook particulieren die een werk willen aanschaffen, kunnen een lening afsluiten om bijvoorbeeld een schilderij te kopen. 

Het tweede luik bestaat er vooral uit om kunstenaars en instellingen bij te staan met het regelwerk. Het Cultuurloket, dat volgend jaar ook operationeel moet zijn, zal zo bijspringen met financiële en juridische kennis. En verder denkt Gatz ook nog aan een 'bedrijfsmecenaat', om "bruggen te bouwen tussen culturele actoren en geïnteresseerde bedrijven." Hoe dat er precies moet uitzien, is vooralsnog niet duidelijk. 

Geen bemoeienissen

De initiatieven van Gatz lijken op Nederlandse leest geschoeid, waar cultuurorganisaties door de krappe subsidies al jaren actief op zoek moeten gaan naar privégeld. De Nederlandse organisatie Cultuur+Ondernemen houdt zich al sinds 2002 bezig met het uitreiken van kleine kredieten aan kunstenaars. 

Stefaan De Ruyck, hoofd van de School of Arts Koninklijk Conservatorium Antwerpen, vindt de langetermijnvisie van de minister "zeker interessant", zegt hij. Enkel over het bedrijfsmecenaat toont De Ruyck zich sceptisch. "Het is een algemeen verschijnsel dat bedrijven buitensporige verwachtingen hebben als ze aan sponsoring van culturele instellingen doen. Ik heb meegemaakt dat sponsors openlijk kritiek hadden op de keuze van een repertoire en zoiets kan natuurlijk niet. In Vlaanderen blijft het deel van de werkingsmiddelen dat uit sponsoring komt hoe dan ook bijzonder klein."

Tax-shelter

Volgens De Ruyck is het zaak om bij de juiste culturele activiteit het juiste soort financiering te vinden. Het gevaar dat privéfinanciering op termijn de overheidssubsidies voor de culturele sector zou vervangen, acht hij geweken. 

"Dat was inderdaad de vrees binnen de sector toen we van start gingen met CultuurInvest", zegt De Ruyck, die kabinetschef was van voormalig minister Bert Anciaux, toen die het fonds oprichtte. "Maar nu gaan we naar een goed evenwicht tussen subsidies en complementaire financiering van privéspelers. We zien bijvoorbeeld dat de tax-shelter voor film echt goed werkt. En in Nederland, waar de cultuursector sterk aangewezen was op privéfinanciering omdat de overheid de subsidies in 2011 serieus had teruggeschroefd, worden de besparingen nu beetje bij beetje ongedaan gemaakt. Het zegt veel dat men daar op zijn stappen terugkeert." 

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234