Zondag 09/05/2021

Gary Kasparov laat schaakfans verweesd achter

De schaakwereld verkeert in shock na Gary Kasparovs plotse beslissing om te stoppen met het professionele schaak (DM 12/3). Hoewel the boss onder zijn mede-grootmeesters nauwelijks vrienden had, kan of wil eigenlijk niemand geloven dat hij er definitief de brui aan geeft.

Door zijn vaak eigengereide en brutale optreden heeft Kasparov gedurende zijn twintigjarige heerschappij enorm veel vijanden gemaakt. Toch heeft niemand zoveel voor de populariteit van het schaakspel gedaan als hij, met uitzondering van Bobby Fischer 35 jaar geleden, maar het effect van die speler was van minder lange duur. Het valt niet te ontkennen dat Kasparovs compromisloze aanvalsspel, zijn Eddy Merckx-achtige resultaten en vooral zijn flamboyante optreden tientallen sponsors naar de schaakwereld gelokt hebben. Uiteraard hebben ook zijn collega's daar flink van kunnen profiteren.

De schaduwzijde was echter dat Kasparovs eigenzinnige karakter de nieuwe mecenassen steevast de gordijnen injoeg, en velen onder hen na enkele jaren afhaakten.

Kasparovs schokkende beslissing kwam er vlak nadat hij vorige week het grandslamtoernooi van Linares op overtuigende wijze naar zijn hand had gezet. Ook dat was voor velen een daverende verrassing. Het nummer één van de wereld had de voorbije jaren immers niet veel geschaakt, en had de jongste twee jaar nauwelijks een toernooi van betekenis gewonnen. De Indiër Viswanathan Anand en in mindere mate de Hongaar Peter Leko, mochten zich stilaan de nieuwe leiders van het grootmeestergild gaan noemen.

In Linares leidde Kasparov echter zoals vanouds bijna het hele toernooi en kon hij het zich in de slotronde veroorloven om te verliezen van Vesselin Topalov. Hierdoor kwam de Bulgaarse vechtjas op het laatste nippertje weliswaar op dezelfde hoogte te staan als de leider, maar moest met de tweede prijs genoegen nemen omdat de boss meer partijen met zwart had gewonnen. Kasparov nam afscheid in schoonheid, hoewel de slotnederlaag toch wat van de glans wegnam.

Anand en Leko, die in januari nog het eerste grandslamtoernooi van het jaar gewonnen had, bakten er in Linares maar weinig van. De aanwezigheid van Kasparov lijkt hen - net zoals vroeger - te verlammen. Anand begon goed, maar ging gaandeweg steeds verder op de dool. Leko werd remisekoning: al zijn partijen verzandden zowaar in een gelijkspel. Debutant Rustam Kasimdzjanov, vorige zomer winnaar van het Fide-WK-toernooi in Tripoli, eindigde ondanks een bemoedigende eerste toernooihelft roemloos in de onderste gelederen, zonder één enkele overwinning te behalen.

De eindstand: 1. Kasparov, Topalov 8/12; 3. Anand 6,5; 4. Leko 6; 5. Adams 5,5; 6. Vallejo, Kasimdzjanov 4.

Wit: Kasimdzjanov

Zwart: Kasparov

1. d4 d5 2. c4 c6 3. Pc3 Pf6 4. e3 e6 5. Pf3 Pbd7 6. Ld3 dxc4 7. Lxc4 b5 8. Ld3 Lb7 9. 0-0 a6 10. e4 c5 11. d5 Dc7 12. dxe6 fxe6 13. Lc2 c4 14. Pd4 Pc5 15. Le3 e5 16. Pf3 Le7 17. Pg5 0-0! (Deze nieuwe zet is het resultaat van Kasparovs huiskamervlijt. Zwart offert een kwaliteit op voor een sterk loperpaar waarmee de witte koning weldra onder vuur wordt genomen.) 18. Lxc5 Lxc5 19. Pe6 Db6 20. Pxf8 Txf8 21. Pd5? (Wit geeft een pion terug om het zwarte loperpaar uit te schakelen, maar het zwarte initiatief wordt er niet door afgeremd.) Lxd5 22. exd5 Lxf2+! 23. Kh1 (Txf2? Pg4! en nu natuurlijk niet 24. Dxg4?? wegens Dxf2+ 25. Kh1 Df1+ 26. Txf1 Txf1 mat.) e4! 24. De2 e3 25. Tfd1 Dd6 26. a4 g6! (Het zwarte paard wordt via h5 in de voorste linies gedropt. Alle zwarte troepen nemen deel aan het beslissende offensief.) 27. axb5 axb5 28. g3 Ph5! 29. Dg4 Lxg3! 30. hxg3 Pxg3+ 31. Kg2 Tf2+ 32. Kh3 Pf5! 33. Th1 h5!? 34. Dxg6+ (Of 34. Dg5 Tf3+ 35. Kg2 Tg3+) Dxg6 35. Thg1 Dxg1 36. Txg1+ Kf7 en wit geeft op, want in het eindspel met twee pionnen minder is hij volkomen kansloos.

Wit: Kg1, Dg3, Ta5, Tf1, Pc7, pif2, g2, h2.

Zwart: Kg8, Df5, Tf8, Lc5, Le4, pie6, f7, g7, h7.

1. ... Lxf2+! 2. Dxf2 Dxa5 3. Pxe6! Lxg2! en wit geeft op. Het eindspel met twee pionnen minder, dat ontstaat na 4. Dxg2 fxe6, is niet te houden.

Kasimdzjanov -Topalov (2005)

Wit: Kg1, Tb1, Tb7, Lh3, Pc3, pia4, e4, f2, g3, h2.

Zwart: Kd8, Td4, Th8, Lc4, Lf8, Pd3, Pc7, pia7, c6, g7, h7.Zwart aan zet.

Wat is de snelste winstweg?

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234