Maandag 18/01/2021

Gangsters in het katholieke Venlo

thriller

van god los! HHIII

Regie: Pieter Kuijpers

In het begin van de jaren negentig werd het zuiden van Nederland geterroriseerd door een groep van achttien criminele jongeren, de zogenaamde Bende van Venlo. Ze pleegden meer dan 250 misdaden en waren verantwoordelijk voor zeven brutale roofmoorden, meestal gepleegd uit geldnood en om de kick van het brutale geweld.

Brussel

Van onze medewerker

Luc Joris

De 'misdaadthrillerromance' Van God los!, het speelfilmdebuut van Pieter Kuijpers (º1970), is een fictief relaas van deze gruwelijke feiten die zich afspelen tegen de achtergrond van een door de Turkse maffia gecontroleerde hennepteelt. In Nederland trok deze psychologisch goedkope, maar efficiënte film meer dan 180.000 toeschouwers en werd hij door de pers positief ontvangen, ook omdat er op inhoudelijk gebied direct werd ingespeeld op de actualiteit, een "zeldzaam verschijnsel in de Nederlandse filmtraditie", aldus Filmfonds-directeur Toine Berbers in De Volkskrant. (Ook bij ons is die tendens pas sinds enkele jaren opnieuw merkbaar, zie Film 1 van Luc Wallyn en Le bal masqué van Julien Vrebos.)

Alle verdienste ten spijt is Van God los! niet meer dan een doelmatige genrefilm. Dat regisseur Kuijpers - hij leerde het vak bij de televisie (Wildschut & De Vries) - talent heeft, is buiten kijf. Het oppervlakkige scenario dat hij samen met Paul Jan Nelissen schreef, doet afbreuk aan de lof die hij verdient voor zijn directe, benauwende filmstijl.

"Een keer per jaar zijn de mensen hier zichzelf. Gedurende drie dagen en drie nachten laten ze hun eigen gezicht zien. Nou ja, vanachter een masker", klinkt het off-screen, terwijl we beelden zien van een carnavalsstoet. Het zijn de woorden van de 17-jarige Stan Meijer (Egbert Jan Weeber), een van de hoofddaders vanuit wiens standpunt de film wordt verteld. Kuijpers groeide op in Tegelen, in de buurt van Venlo, en door zijn film zo te laten beginnen, wekt hij de verwachting dat de oorzaak van dat brutale geweld moet gezocht worden in het verstikkende kleinburgerlijke milieu van provinciaal Nederland. Dat wordt nog eens extra in de verf gezet door een doorgedreven gebruik van katholieke symboliek, inclusief het thema van de verlossing.

Die piste van een authentieke milieuschets, als aanklacht tegen provinciale hypocrisie, wordt echter onmiddellijk verlaten. Wat centraal komt te staan, is de vriendschap tussen Stan en zijn mentor Maikel en hun relatie met Anna (Angela Schijf), het liefje van Maikel (een diabolische Tygo Gernandt). Het scenario volgt vooral Stans evolutie van brave bourgeois jongen tot brutale misdadiger, waarbij nadrukkelijk wordt geprobeerd om Stan te begrijpen. Dat gebeurt door nogal klef en artificieel, zonder veel psychologisch inzicht, in te spelen op zijn traumatische jeugd, want opgegroeid zonder vader. Het is slechts een voorbeeld van de manier waarop Van God los! zich genoegzaam wentelt in het genre van de exploitatiefilm.

Hoewel positief onthaald in Nederland is het niet meer dan een exploitatiefilm

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234