Donderdag 29/10/2020

Games, Facebook en Netlog tégen zelfmoord

Psychologen zijn het erover eens: internet is een hulpmiddel bij depressie en zelfmoordneigingen. Vlaams minister van Welzijn Jo Vandeurzen (CD&V) zet in zijn nieuwe Vlaams Actieplan Suïcide 2012-2020 dan ook hoog in op online therapie. Om drempels laag te houden en meer jongeren te bereiken.

Nieuwe media spelen een prominente rol als het om preventie van depressie en zelfmoord gaat. Games, chatsessies of mailen met deskundigen kunnen mensen helpen om te praten over hun problemen. Dat beseft ook minister Vandeurzen. Zijn nieuwe Vlaams Actieplan Suïcide 2012-2020 zet volop in op online therapie. Het plan moet wel nog aan regering en parlement worden voorgelegd, en treedt ten laatste in oktober in werking.

"Het ondersteunen van online hulpverlening maakte al deel uit van het vorige Actieplan", legt minister Vandeurzen uit. "Als je dan ziet dat een aantal acties het cijfer van depressie en zelfdodingen naar beneden helpt halen, dan is het logisch dat die piste verder wordt geëxploreerd."

Concrete nieuwe online initiatieven ter preventie zijn onder andere een game die jongeren moet helpen leren omgaan met depressieve gedachten. Psycholoog Nico De Fauw werd door het kabinet-Vandeurzen gevraagd het nieuwe Actieplan inhoudelijk vorm te geven: "In Nieuw-Zeeland blijkt de game Sparx bijzonder doeltreffend te zijn, en op basis daarvan hebben wij een Vlaamse versie gemaakt. Vergelijk het met iets als The Sims: je bent een personage, je komt met anderen in contact, je komt problemen tegen... Op die manier willen we jongeren helpen zicht te krijgen op hun situatie."

Jonger dan 17

Daarnaast zullen bestaande initiatieven behouden blijven, zoals de chat van de Zelfmoordlijn, of het project 2.0, waarbij online berichten over zelfdoding overgemaakt kunnen worden aan de Zelfmoordlijn. Die laatste werkt daarvoor samen met sociaalnetwerksites als Facebook en Netlog.

Er is een toenemend besef nodig dat stress en depressieve symptomen al op jeugdige leeftijd aandacht moeten krijgen, klinkt het op het kabinet van Welzijn. Vandeurzen: "Voor jongeren is online communicatie heel gewoon. Daarnaast willen we ook tot één grote portaalsite komen. Het was een vraag die op de vorige Gezondheidsconferentie sterk leefde bij de hulpverleningsorganisaties." Bedoeling is dat iemand die eenmaal het platform is binnengekomen met een vraag om hulp, geen twintig andere stappen meer hoeft te zetten. Nico De Fauw: "Stel dat iemand met suïcidale gedachten naar de Zelfmoordlijn belt, dan moet hij ook direct een afspraak kunnen krijgen met een Centrum Algemeen Welzijnswerk (CAW) zonder dat hij daarvoor opnieuw naar de telefoon moet grijpen."

Online therapie neemt de plaats van geestelijke gezondheidsverstrekkers niet in, daar zijn deskundigen het over eens. Het is wel een efficiënte manier om mensen aan te sporen vroeg hulp te zoeken. En dat is nodig. Een vierde van de meer dan 50.000 patiënten die in 2011 aanklopten bij een Centrum voor Geestelijke Gezondheidszorg, was jonger dan 17. In 2004 namen 1.054.393 mensen antidepressiva, in 2010 waren dat er al zo'n 100.000 meer, zo blijkt uit cijfers van het RIZIV (Rijksinstituut voor ziekte- en invaliditeitsverzekering). Ook de cijfers over zelfmoord, waaraan depressie vaak ten grondslag ligt, zijn tekenend. Het Vlaamse suïcidecijfer ligt 1,5 keer hoger dan het Europese gemiddelde: 16,6 overlijdens per 100.000 inwoners tegenover 13,8 op Europees vlak.

Laagdrempelig

Met andere woorden: depressie voorkomen is erg belangrijk. "We mogen niet wachten tot mensen ten einde raad zijn", zegt Filip Raes, professor psychologie aan de KU Leuven. De patiënt op de sofa bij de therapeut blijft erg belangrijk, maar daarnaast moeten we dringend inzetten op andere vormen van hulpverlening. "Als we die hoge cijfers van psychisch lijden echt willen terugdringen, dan moeten we ook gaan werken met zaken als online hulp", zegt Raes. "We weten uit onderzoek dat online therapie voor depressie even goed werkt als klassieke therapie, zeker voor mensen met milde tot matige klachten."

Er zijn al websites waarop je depressieve symptomen kunt aanpakken. Zo is er 'Kleur je leven', een internetcursus waarin je leert hoe je sombere gevoelens te lijf kunt gaan. De christelijke mutualiteiten riepen begin 2011 de 'gelukscoach' in het leven, onder het motto 'Pluk je geluk'. En onlangs nog ontwikkelde pyschotherapeut Paul Koeck een softwaremodel om stress en burn-outs tegen te gaan. De deelnemer vult dagelijks 24 gerichte vragen in, waardoor hij een kwartier stilstaat bij zijn eigen gedrag, aldus Koeck.

Het voordeel van online therapie is dat het erg laagdrempelig is. Het kost minder dan klassieke therapie, en veel mensen hebben minder schroom om via chat of mail over hun problemen te praten dan face to face. Maar het belangrijkste is dat je mensen bereikt die je anders niet of pas veel later oppikt. Filip Raes: "Iemand die depressief is en zich niet laat behandelen, heeft veel kans dat de klachten verergeren, zodat hij later toch naar een hulpverlener moet stappen. Als je dat al kunt voorkomen, dan zou dat al een heel verschil maken."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234