Dinsdag 09/08/2022

Game face

'Game Face': wel sportief, niet hetero

Female Fighter Fellon Fox en basketballer Therence Clemmence ondervinden moeilijkheden in hun sport vanwege hun geaardheid. Beeld Stefaan Temmerman
Female Fighter Fellon Fox en basketballer Therence Clemmence ondervinden moeilijkheden in hun sport vanwege hun geaardheid.Beeld Stefaan Temmerman

De sportwereld blijft worstelen met atleten die niet in een strak man-vrouwkorset passen. Dat bewijst de documentaire 'Game Face', van de Belg Michiel Thomas, die zondag te zien is op het filmfestival van Oostende. Twee Amerikaanse sporters getuigen. 'Niemand wil nog tegen mij vechten.'

SOFIE VANLOMMEL

Therence Clemmence(26): ghettokid wordt rolmodel

Net voor hij afstudeerde als basketballer met studiebeurs kwam Terrence eindelijk uit de kast. "Een profspeler zei: homo's horen hier niet."

Het is moeilijk de grootste levensles van Terrence Clemence aan te stippen: zijn jeugd in South Central Los Angeles, een door bendes en geweervuur geteisterd getto? Het feit dat hij op zes weken oud door zijn moeder werd afgestaan, is opgegroeid zonder vader en opgevoed door zijn bejaarde overgrootmoeder? De elf maanden in de gevangenis omdat hij - onwetend, zegt hij - een goedkoop vliegticket kocht van iemand die fraudeerde met kredietkaarten? Of zijn dubbelleven als jonge homo in de hyperconcurrentiële wereld van college-basketbal?

"Ik heb altijd geweten dat ik homo was. Als kind zag ik een magazine met Usher (r&b-zanger, SVL) op de cover. Ik voelde mij aangetrokken tot die mooie man. Ik dacht dat het een fase was, dat ik er wel uit zou groeien."

Meisjes dienden om te daten. Toch sprak hij af met jongens, discreet. Bezoek van een liefje uit een betere buurt - mooie kleren, strakke broek - werd onmiddellijk opgemerkt door spiedende bendes. "Ik kreeg direct telefoon: is die flikker jouw vriendje? Dat kon ik weglachen, maar het bleef jaren een running gag: Terrence met zijn flikkervriend. Al geloofden ze nooit dat het echt was. Die optie bestond gewoon niet."

Hij outte zich bij een neef, het gesprek werd afgeluisterd. "Toen mijn familie er achter kwam, werd ik uitgescholden voor faggot. Tot mijn overgrootmoeder het voor mij opnam. Mijn moeder heeft nog een prom date voor mij uitgezocht, een meisje. Dat heb ik beleefd geweigerd. Er zijn nog steeds vrienden die niet meer met mij praten, jongens met wie ik jarenlang basketbal heb gespeeld."

Hij keerde terug naar het basketbal na zijn verblijf in de gevangenis. "Ik heb veel gebeden en nagedacht. Ik besefte hoeveel mensen ik had teleurgesteld: mijn overgrootmoeder, mijn gemeenschap. Basketbal was altijd een bliksemafleider, toch iets waar mijn familie trots op kon zijn."

Na een jaar keihard trainen, kreeg hij een studiebeurs en een plek als pointer guard in het team van Miama, Oklahoma. Een nieuwe start. Hij speelde nog steeds geen open kaart. "Ik vond het voor mijn blanke klasgenoten al voldoende dat er een zwarte, jonge, veroordeelde crimineel op de campus rondliep."

Terrence Clemence Beeld RV
Terrence ClemenceBeeld RV
Therence Clemmence. Beeld Stefaan Temmerman
Therence Clemmence.Beeld Stefaan Temmerman

Toen documentairemaker Michiel Thomas hem benaderde om mee te werken aan een film over zijn coming-out, was zijn antwoord ook drie keer neen. Aan sommige universiteiten kunnen beursstudenten immers hun toelage verliezen als ze uit de kast komen. "Ik ken het basketbal door en door. Ik geloof niet dat je als gay een eerlijke kans krijgt. Het grootste probleem zijn je medespelers. In de kleedkamer wordt er wat afgescholden op homo's. Als er een vrouw passeert en je begint niet spontaan te fluiten, ben je al verdacht."

Exact een dag voor hij afstudeerde, riep hij vrienden en twee spelers samen voor zijn coming-out. "De kampioenentitel was op zak, ik had een diploma." De mooiste reactie kwam van een Congolese teamgenoot. "Eerst reageerde hij gekwetst. Hij zei: ik kom uit een land waar homo's niet geaccepteerd worden. Ik kon mij niet voorstellen dat ik er ooit bevriend mee zou zijn. Maar met jou zie ik niets dan vriendschap."

Basketbal heeft hij niet meer nodig om te overleven. Hij speelt nu bevrijd. "Vroeger had ik een enorme drive om op het veld te laten zien dat ik de allerbeste was. Nu ga ik op zoek naar een ploeg waar ik me goed voel, misschien een Europese. Een plek waar ik echt Terrence kan zijn."

Fallon Fox (39): Vechter met gebroken zwaard

In de ring gingen haar tegenstanders als twijgjes tegen de grond. Sinds ze geout is als transgender wil niemand meer in de ring met Fallon Fox. "Ze zeggen dat mijn kaak te breed is."

Op 2 maart 2013 zit Fallon Fox te tafelen met haar team. De sfeer is euforisch: ze heeft net haar tegenstandster in 39 seconden knock-out gestampt. "I was high on life. Een seconde later begon de slechtste dag van mijn leven." Aan de telefoon hing een sportjournalist die haar dringend wilde spreken over 'de geruchten'. Wat enkel gedeeld werd met intimi, lag op straat: Fallon werd geboren in een mannenlichaam.

Fox is een kleine, compacte vrouw. Haar volle lippen zijn glanzend gestift, zwarte boots aan haar voeten. Ze beoefent mixed martial arts (MMA), een combinatie van boxen, jiujitsu en worstelen. Bijna alles is toegestaan in deze spektakelsport, waar atleten ronkende bijnamen dragen (Fox is 'the queen of swords'), tienduizenden dollars per gevecht verdienen en elkaar zowel verbaal als met de vuisten aftroeven. Fox is er erg goed in: drie wedstrijden won ze met KO, twee keer gaf de tegenstander op, één keer ging ze zelf tegen de grond.

Fellon Fox. Beeld Stefaan Temmerman
Fellon Fox.Beeld Stefaan Temmerman

Zondag is het exact een jaar geleden dat zij in de ring heeft gestaan. "Ik krijg geen wedstrijden meer. Waarom? Het hoofd van de grootste bond zegt dat mijn kaak te breed is. En mijn handen te groot."

Het wereldje reageerde gedegouteerd op haar coming-out. Atleet Matt Mitrione noemde Fox "een liegende, zieke, sociopaat, een walgelijke freak". Een tegenstandster die afdroop met een hersenschudding, een gebroken oogkas en zeven nietjes in haar hoofd om het bloeden te stelpen, klaagde dat Fox "anders" was. "Nog nooit heb ik zoveel kracht gevoeld. En ik ben buitengewoon sterk. Voor een vrouw."

Artsen verklaarden dat Fox volgens biologische criteria "binnen de marges van het vrouwelijke zit" (haar vechtlicentie is nooit ingetrokken). En dat ze door hormoontherapie minder testosteron heeft dan haar tegenstanders (Fox zegt zelf dat ze daardoor een stuk trager is). Ze blijft ogenschijnlijk kalm onder zoveel indiscretie. "Horen en zien hoe je binnenstebuiten wordt gekeerd op tv is... vreemd."

Fellon Fox. Beeld Stefaan Temmerman
Fellon Fox.Beeld Stefaan Temmerman

Na een zwaar persoonlijk traject - breuk met partner en familie, depressie, suïcidale gedachten, jobs als militair en trucker - trok ze bijna tien jaar geleden naar Thailand voor een geslachtsverandering. Daarna pikte ze de draad met het worstelen weer op, de sport waar ze als student behoorlijk goed in was. Tot ze MMA-atletes aan het werk zag. "The real shit." MMA, zegt ze, "is de mooiste sport. De meest complete combinatie van kracht en techniek." De weinige sporters en trainers die ze in vertrouwen nam, stelden haar gerust: hun steun had ze. Maar ze kon beter zwijgen. "Ik word door hen voor vol aangezien, als vrouw en als atleet. Al was er altijd de sluimerende angst om geout te worden."

De meeste publieke figuren blikken tevreden terug op hun outing. Bij Fox werden haar grootste angsten waar. "De meest absurde commentaar kwam van iemand die zei dat ik voor een operatie had gekozen om op vrouwen te kunnen slaan. Dat riepen ze naar de ring: je ziet eruit als een man! Jij slaat vrouwen. Natuurlijk sla ik vrouwen. Ik ben een female fighter."

Ze is nu 39. Er kwamen positieve reacties van atleten en schouderklopjes uit de transgender- en holebigemeenschap (Fallon heeft een relatie met een vrouw). Veel liever wil ze vechten. "Het is mijn passie, mijn liefde, mijn drive."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234