Donderdag 22/10/2020

Grenzen sluiten?

Gaan de grenzen weer dicht?

jan jambon (n-va)Beeld BELGA

België verplicht voortaan het bijhouden van passagiersgegevens voor internationale reizen. Het vrije verkeer van personen staat in heel Europa onder druk nu blijkt dat de dader van Berlijn probleemloos vier grenzen overschreed. 'Wellicht raakt de rest van Europa nu ook overtuigd', zegt minister Jan Jambon (N-VA).

De PNR-wet (passenger name record) van Jambon is vorige week goedgekeurd door de Kamer. Ze verplicht internationale luchtvaart-, bus-, trein- en ferrymaatschappijen passagiersgegevens bij te houden en door te geven aan Binnenlandse Zaken. Daar komt een aparte dienst die deze gegevens naast de terreurdatabanken legt. "Het is een primeur in Europa, want we gaan een stuk verder dan de Europese PNR-richtlijn, die de verplichting alleen oplegt aan de luchtvaart. Maar dit heeft alleen zin als andere landen meedoen en informatie delen. Daarom zijn er al gesprekken gevoerd met Nederland, Frankrijk en Duitsland."

Het draagvlak in die landen zou weleens flink gestegen kunnen zijn. Uit camerabeelden in Nijmegen blijkt dat Anis Amri, de dader van de aanslag in Berlijn, van Duitsland naar Nederland reisde en daar waarschijnlijk de bus nam. Daarmee reisde hij wellicht door België, tot in het zuiden van Frankrijk. Van daar ging het naar Italië.

Mazen in het net

Dat nieuws doet extreemrechtse politici, van Le Pen tot Wilders, roepen om de afschaffing van het Schengen-verdrag. Dat maakt het vrije verkeer van personen mogelijk in 26 Europese landen die deel uitmaken van de Schengen-zone. Ook François Fillon, de Franse presidentskandidaat voor Les Républicains, vraagt om het verdrag opnieuw te onderhandelen.

Volgens Hendrik Vos, Europa-kenner van de UGent, is de afschaffing van Schengen uitgesloten: "Het klinkt stoer om dat te roepen, maar er hangen te grote economische kosten aan vast. Tegenstanders maken hun redenering zelden af. Hoe gaan ze écht de grenzen sluiten? Dat soort terroristen vinden altijd mazen in het net."

N-VA-voorzitter Bart De Wever stelde meer dan een jaar geleden al dat Schengen "een andere invulling moet krijgen". De PNR-wet van Jambon zou die invulling kunnen zijn. Het gaat immers niet om controles aan onze grenzen. Dat kan in de Schengen-zone alleen in uitzonderlijke omstandigheden, zoals aan de Franse grens op de E17 sinds de aanslagen in Parijs.

"Sommige politici roepen dat Schengen weg moet, anderen doen het gewoon", zegt Hans Bonte, die zich met sp.a onthield bij de stemming. "In theorie behoudt deze wet het akkoord, maar in de praktijk belemmert ze het vrije verkeer van mensen. We leveren privacy in voor erg weinig extra veiligheid." Per sector komt er een Koninklijk Besluit dat de wet uitwerkt. Zo is het nog onduidelijk of het zal volstaan voor maatschappijen om passagiersgegevens door te geven. Terroristen zijn het gewend om met valse namen te werken, dan lijkt een controle van de identiteitskaart het minimum. Binnenlandse Zaken moet ook tijd hebben om de databankcheck uit te voeren, waardoor tickets op voorhand moeten worden gekocht. Zomaar in Brussel op een Eurolines-bus stappen, lijkt dan niet meer mogelijk.

"Je kunt perfect je grenzen openhouden én knipperlichten installeren", klinkt het bij Jambon. "Bij autoverkeer doen we dat al door nummerplaatcontroles aan de grensovergangen. De PNR-wet ligt in het verlengde daarvan."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234