Dinsdag 04/08/2020

Verstedelijking

"Fusioneer randgemeentes met steden om vertrek jonge gezinnen tegen te gaan"

GentBeeld belgaimage

"Eigenlijk is dit geen stadsvlucht", zeggen specialisten over jonge gezinnen die uit de stad wegtrekken. "Ze gaan naar de rand en blijven in de stad werken, winkelen en zwemmen, maar betalen er geen belastingen meer. Randgemeentes met steden fusioneren is de erg logische oplossing."

“Ik ben niet gevlucht, ik ben er gewoon niet eens aan begonnen omdat ik de situatie te goed ken”, zegt Kristophe Thijs, woordvoerder van Confederatie van Immobiliënberoepen Vlaanderen. “Ons gezin met drie kinderen is verbonden met Gent, maar we zijn meteen in Gavere, op tien kilometer van de stad, gaan wonen. Een huis kopen voor een gezin van vijf is in Gent te duur geworden.”

Dat is de belangrijkste reden waarom een groot deel van de jonge gezinnen uit de stad wegtrekt. “Het is een trend die zich steeds duidelijker aftekent. De steden worden volgebouwd met appartementen, onder andere omdat kapitaalkrachtige vijftigplussers naar de stad terugkeren. Er zijn te weinig huurwoningen voor gezinnen en de koopwoningen zijn erg duur”, zegt Thijs.

Huisje, tuintje, boompje

Ook is het zo dat een deel van de jonge koppels nog steeds het huisje-boompje-beestje-idee nastreeft en zich zodra er kinderen komen meer zorgen maakt over luchtvervuiling en gebrek aan ruimte en groen. Bovendien, stelt socioloog en ruimtelijk planner Pascal De Decker (KU Leuven), "hangt veel ook af van het aanbod. Zeker in Antwerpen worden massaal dure appartementen gebouwd. Dat is niet wat een jong gezin zoekt. Ze moeten daar dus niet verbaasd zijn dat zo'n gezin vertrekt", zegt hij.

Soms speelt ook het imago van de stad mee. "Wij weten uit onderzoek dat sommigen liever onder gelijken wonen in een zogenaamde 'zuivere' gemeente, dan in de drukke, multiculturele stad", aldus De Decker. 

Pal naast de stad

De overgrote meerderheid van deze mensen trekt echter niet ver van de stad weg, maar gaat er pal naast wonen.  De Decker: "Ze gaan vaak letterlijk één gemeente verder wonen, soms zelfs in dezelfde straat, omdat het daar goedkoper is."

Resultaat: de stadsranden verstedelijken, de stad groeit en de huizen op plaatsen die goed met de stad zijn verbonden worden eveneens duurder. "In De Pinte bij Gent bijvoorbeeld is het vastgoed een pak duurder dan in Poperinge, dat niet goed verbonden is met een stad", zegt Thijs.

De Decker en stadsgeograaf Eric Corijn (VUB) willen dan ook niet over stadsvlucht spreken. “Zeker niet alle jonge gezinnen trekken weg. Er zijn er ook die in de stad blijven omdat ze bijvoorbeeld geen auto willen of hebben, en gebruik willen maken van de vele diensten in een stad. Zelfs wat betreft de groep die weggaat, kun je niet over stadsvlucht spreken. Ze blijven zo dicht mogelijk bij de stad om er te werken, winkelen, zwemmen en van allerlei diensten gebruik te maken", zegt Corijn.

Statistisch lijkt het dus misschien om stadsvlucht te gaan, maar de cijfers vermelden niet waar deze mensen dan wel gaan wonen, met name in de stedelijke rand, die daardoor steeds meer verstedelijkt en de stad in feite net groeit. 

Zo blijkt bijvoorbeeld de helft van de bevolkingsgroei in Vilvoorde te wijten aan jonge gezinnen uit Brussel die er zich vestigen. Corijn: “Daar is een huis voor een gezin wel betaalbaar en kun je dagelijks contact blijven houden met de stad." Ook Aalst, Mortsel en de randgemeenten rond Gent en Leuven kennen dat fenomeen.

Belastingsinkomsten

Wanneer te veel mensen wegtrekken, al is het maar één gemeente verder, is dat echter wel een probleem. De stad verliest zowel belastingsinkomsten als bepaalde vormen van consumptie, terwijl deze mensen vaak gebruik blijven maken van de diensten die een stad biedt.

Het zou volgens Corijn en De Decker logischer zijn om randgemeenten te laten opgaan in een groter stadsgewest, dat dan de belastingen int. "In Antwerpen zou een fusie tussen bepaalde randgemeenten en de stad zeer logisch zijn", zegt De Decker. 

Stedelijke solidariteit

Corijn: "Zo zou je de stedelijke solidariteit rechttrekken, ongeacht of mensen in het centrum of de stedelijke rand wonen. In de buurlanden is dat al langer zo, terwijl wij vasthouden aan hoe het vroeger was."

Het is een politieke kwestie. Enkel de gemeenten waarin de meerderheid uit dezelfde partijen bestaat, willen fusioneren. Anderen zien het niet zitten. Corijn: “De idee van stad versus platteland wordt door de politiek in stand gehouden, maar stemt niet meer overeen met de werkelijkheid: bepaalde groepen trekken van de stad naar de rand, die steeds meer met de stad vervlochten geraakt."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234