Woensdag 07/12/2022

Fusieplan voor 166 'te kleine' gemeenten

Vlaamse gemeenten met minder dan 15.000 inwoners moeten een fusie overwegen. Dat staat in een nieuwe nota van het Agentschap Binnenlands Bestuur.

Komt er na de gemeenteraadsverkiezingen van 2018 een nieuwe golf van fusies? Als het van het Agentschap Binnenlands Bestuur (ABB) afhangt wel, zo blijkt uit een nieuwe nota van administrateur-generaal Guido Decoster.

Daarin evalueert hij het beleid rond fusies dat de Vlaamse regering momenteel voert, en probeert hij dat op punt te stellen. Want hoewel vrijwillig samengaan al sinds 2010 wordt gestimuleerd met een financiële beloning, ging geen enkele gemeente erop in.

Tijd dus voor een grondigere aanpak, zo pleit het ABB. Belangrijkste drijfveer: gemeenten bestuurskrachtiger maken, want sinds de financiële crisis zitten er steeds meer in slechte papieren en komt het uitoefenen van hun bevoegdheden in het gedrang. De focus van het ABB ligt evenwel niet op gemeenten met veel schulden, maar op die met minder dan 15.000 inwoners. Concreet gaat het om 166 gemeenten, waarvan er 83 minder dan 10.000 inwoners hebben.

Nog dit jaar zou men die daarom grondig doorlichten. Op basis van de resultaten kan de overheid dan in dialoog gaan met de gemeenten over de nood aan een fusie. Al tegen de zomer van 2016 zouden gemeenten kunnen beslissen of ze samengaan met een andere, zodat er nog genoeg tijd is voor de lokale verkiezingen van 2018. Op 1 januari 2019 zouden de eerste nieuwe fusiegemeenten dan ontstaan.

Professor overheidsfinanciën Herman Matthijs (UGent) vindt het goed dat fusies opnieuw bovenaan de politieke agenda gezet worden. "Ze zijn nodig om de bestuurskracht te verhogen. De taken van de gemeenten zijn ook veel te versnipperd." Zo werken veel kleinere gemeenten samen voor bijvoorbeeld afvalverwerking, waardoor extra structuren zoals intercommunales ontstaan.

Dat de focus van het voorstel op gemeenten met minder dan 15.000 inwoners ligt, vindt Matthijs onterecht. "Het is niet omdat je klein bent, dat je er per se slecht voor staat. Je zou eigenlijk ook hun oppervlakte en het financiële verleden in acht moeten nemen." Op financieel gebied zijn fusies trouwens niet zaligmakend, zo bewijst Nederland.

In elk geval is het voorstel van het ABB voer voor politieke discussie. Zo moet het volgens Decoster ingeschreven worden in het nieuwe Vlaamse regeerakkoord. Opmerkelijk: bestuurskrachtige gemeenten moeten 'provincievrij' zijn, fusies over de provinciegrenzen heen zijn dus een optie.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234