Vrijdag 21/01/2022

Fusie maakt in stukken verdeeld AT&T weer compleet

Wegens monopolievorming moest Amerikaans telefoniebedrijf zichzelf al talloze keren opsplitsen

AMSTERDAM

de Volkskrant

Geert Dekker

Een mensenleven lang heeft de telefoonreus American Telephone and Telegraph Company (AT&T) aanklachten aan zijn broek gekregen voor zijn monopoliepositie. Nu AT&T heeft aangekondigd concurrent BellSouth over te nemen, is de wederopbouw van het in stukken verdeelde AT&T vrijwel compleet.

Stuk voor stuk zijn er altijd oplossingen bedacht voor de kartelaanklachten: voor de eerste aanklacht, in 1913, met het afstoten van het belang in de telegrafeermaatschappij Western Union; voor de laatste, uit 1974, met het compleet opdelen van het concern (met ingang van 1984) in een belmaatschappij voor de lange afstand en zeven lokale telefoonmaatschappijen.

Die opsplitsing betekent in 1974 het einde van het zogenoemde Bell System, zo genoemd naar Alexander Graham Bell, die in 1876 de telefoon uitvindt en meteen een bedrijf opricht om zijn vondst te gelde te maken. Bell geeft licenties uit om lokale netwerken te bouwen, terwijl moeder AT&T aan de slag gaat met een langeafstandsnetwerk. De eerste lijn, tussen New York en Philadelphia in 1885, heeft een capaciteit van één telefoongesprek. AT&T bouwt een monopolie en dat lukt wonderwel.

Bij de schikking van de eerste kartelaanklacht, in 1913, wordt de almacht van AT&T door de federale overheid erkend. Na de Tweede Wereldoorlog wordt de telefoonmaatschappij almaar machtiger. Aan die tijd hebben de Amerikanen nog hun nationale alarmnummer 911 te danken, in 1968 ingesteld door AT&T. Maar in de jaren zeventig wordt het de federale overheid te gortig. Met allerlei middelen houdt AT&T concurrenten van de markt en begin jaren tachtig is het afgelopen. De splitsing - in AT&T, dat de langeafstandslijnen blijft exploiteren, en zeven regionale 'Baby Bells' - is eerloos.

De kleinste Baby Bell is Southwestern Bell Telephone Company, SBC. Daar werkt sinds 1963 ene Edward Whitacre als ingenieur, een lange, goedlachse Texaan van toen 21 jaar. Whitacre klimt op en ten tijde van de splitsing in 1983 leidt hij de tak van SBC in Kansas. In 1990 wordt hij bestuursvoorzitter van het hele bedrijf en een paar jaar later, in het voorportaal van de internethype, begint hij met zijn bedrijf aan een opmars zonder weerga.

Hij gaat achter de Baby Bells aan en achtereenvolgens verovert hij Pacific Telesis (1997), Southern New England Telecommunications (Snet, 1998) en Comcast Cellular (1999). Voorlopig sluitstuk is de overname van Ameritech Corporation, ook in 1999. Waarde: 80,6 miljard dollar.

Ondertussen leidt AT&T een redelijk braaf bestaan als aanbieder van nationale en internationale telefonie. SBC ziet de concurrentie uit de hoek komen van een andere 'Baby', Bell Atlantic, dat in 2000 fuseert met GTE Corporation (71 miljard dollar) tot Verizon. Als de rookwolken van de internethype zijn opgetrokken, staat Verizon bovenaan de lijst van grootste Amerikaanse telefoonmaatschappijen, maar in 2005 zet SBC opnieuw de achtervolging in door voor 16 miljard dollar AT&T over te nemen, de oude moeder. Begeleidende meesterzet: SBC neemt de naam AT&T over. Nauwelijks een paar maanden later volgt de overeenkomst ter waarde van 67 miljard dollar met BellSouth, die verleden week werd aangekondigd.

BellSouth is met Qwest de laatst overgebleven Baby Bell. Baas van het nieuwe bedrijf: Ed Whitacre, nu 64 jaar. Hij blijft tot 2008, heeft hij aangekondigd. Mag AT&T weer net zo machtig worden als vroeger? Amerikaanse media hebben geschreven dat de kartelautoriteiten de overname niet zullen tegenhouden. Verizon is een echte concurrent en bovendien komt AT&T op deelgebieden waar het bedrijf actief is - mobiele telefonie, breedbanddiensten, glasvezel - telkens andere concurrenten tegen. AT&T is terug, maar de markt is veranderd.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234