Donderdag 08/12/2022

Fundamenten voor oplossing in Midden-Oosten weggeslagen

De vermenging van vijandige bevolkingsgroepen zoals op de Balkan, in Rwanda en Noord-Ierland is een van de beste recepten voor haat gebleken

Is het Israëlisch-Palestijnse conflict onoplosbaar? Het lijkt er wel op, joden en Arabieren staan elkaar nu al bijna een eeuw lang naar het leven en buitenstaanders, de Britten, de VN, de Amerikanen, hebben er ook een potje van gemaakt. De nieuwste geweldsexplosie waarin de partijen proberen elkaar zoveel mogelijk pijn te doen, toont opnieuw de hopeloosheid van de situatie aan.

"Ik wil vrede en daarom wil ik Arabieren doden, want hoe minder Arabieren hoe meer kans op vrede", zegt een boze joodse tiener die net een aantal vrienden heeft verloren bij de zelfmoordaanslagen in Jeruzalem. Een Palestijnse studente in Nabloes echoot: "Er kan alleen vrede zijn als alle joden hier weg zijn, niet alleen uit de Westoever en Gaza maar ook uit Haifa, Jaffa en Akko." Van twee willekeurige tieners die beiden in moeilijke omstandigheden verkeren kunnen zulke uitspraken verwacht worden. Het angstige is dat ze een groot deel van de publieke opinie in hun gemeenschappen vertegenwoordigen.

De vermenging van vijandige bevolkingsgroepen, zoals op de Balkan, in Rwanda en Noord-Ierland, is een van de beste recepten voor haat gebleken. Al dan niet uitgebuit door cynische politici is de wens om alleen gelaten te worden een machtig mobilisatiemiddel. Het Israëlisch-Palestijnse conflict lijkt echter onoplosbaar, niet omdat beide partijen elkaar nog steeds het liefst zien verdwijnen, maar omdat ze zich te vaak overgeven aan de fantasie dat dat een optie is.

Het gewelddadige Palestijnse rejectionisme uitte zich al vroeg in de geschiedenis van de joodse immigratie naar Palestina. Na 1948 was het nog lange tijd een geloofsartikel van het Palestijnse nationalisme dat niet alleen de vluchtelingen terug moesten kunnen keren maar ook dat de 'vreemdelingen' moesten vertrekken.

De droom van een 'leeg' Palestina wordt steeds nog te veel aangemoedigd door Palestijnse politici, niet alleen door de islamistische oppositie. Zo wordt een klimaat gecreëerd dat extremisten de kans geeft hun aanslagen te rechtvaardigen. Het doel is immers niet een compromis maar een strijd tot de dood.

Hetzelfde geldt voor radicale zionisten die al vanaf het begin van hun campagne voor een joodse staat in Palestina geen rekening wensten te houden met de aanwezigheid van de Arabische bevolking. Die blinde vlek is nog steeds sterk aanwezig in de politiek van de rechtse partijen. Ze wensen vast te houden aan het gebied van de Westoever en Gazastrook, het liefst echter zonder de Palestijnse bevolking.

De enthousiaste steun van rechts voor het ontmantelen van de Palestijnse Autoriteit en het verjagen van Yasser Arafat lijkt te ontspringen aan het waanidee dat als de Palestijnse Autoriteit verdwijnt daarmee ook de Palestijnen verdwijnen. Die blijven echter achter, samen met hun legitieme politieke aspiraties en de gewelddadige manier waarop ze die soms nastreven. Voor het uitbreken van de intifada begon een aanzienlijk deel van de bevolking aan beide kanten zich neer te leggen bij het onvermijdelijke. De ander was er nu eenmaal en men moest samenleven, hoe onaangenaam beide partijen dat ook vinden. De tegenstanders van een oplossing hebben nu echter weer de overhand. De Israëlische rechterflank noch de Palestijnse extremisten geloven in een realistische vorm van samenleven. De voorstanders van de harde lijn aan beide kanten geloven ieder dat zij de langste adem hebben. De Palestijnen kijken daarbij onder meer naar de twintig jaar durende strijd van Hezbollah in Libanon. Aan Israëlische kant wordt gewezen op het ontstaan van de staat, ondanks Arabisch verzet, en de successen die de afgelopen vijftig jaar zijn behaald.

Iedere geweldsdaad versterkt aan beide kanten het gevoel verwikkeld te zijn in een existentiële strijd. Premier Sharon zei in zijn toespraak maandagavond dat het doel van het Palestijnse geweld is om "ons hier weg te krijgen". De Palestijnen spreken regelmatig van "genocide" en "etnische zuivering" door Israël.

Alle speculatie over de controle die Arafat uitoefent en de bedoelingen van Sharon zijn totaal nutteloos nu beide kanten weer teruggaan naar de oude standpunten in het conflict. Het Oslo-proces leek in ieder geval wederzijdse erkenning in te houden. Het geweld van de afgelopen tijd heeft die erkenning weggevaagd en daarmee de fundamenten onder een oplossing weggeslagen. Wat dat betreft is de Israëlische eis tot kalmte voordat er weer kan worden onderhandeld zo gek nog niet, alleen moet Sharon daar dan wel zelf aan meewerken.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234