Dinsdag 26/01/2021

Fresco's uit Pompeji gedumpt op stoep van Londense antiquair

Elk jaar worden tientallen diefstallen gepleegd in Pompeji

Londen / Eigen berichtgeving

Nica Broucke

'Het was nogal bizar," reageerde antiquair James Ede met Britse zin voor understatement, "zoiets heb ik nog nooit meegemaakt." Zowat een maand geleden kreeg deze autoriteit in antieke kunst een anoniem telefoontje van iemand die beweerde af te willen van de fresco's die al twee jaar door Interpol en de Italiaanse politie werden gezocht. Twee weken later werd er bij Ede aangebeld. Toen hij de deur opende, vond hij zes ingekaderde, in bubbelplastiek verpakte, muurschilderijtjes op de stoep van zijn winkel.

De zeldzame fresco's waarop onder meer de Griekse wijngod Dionysos, een man in een toga en een slak op een tak zijn afgebeeld, dateren uit de eerste eeuw voor Christus. Ze zijn afkomstig uit een Romeinse villa in Pompeji, die na de uitbarsting van de Vesuvius in 79 na Christus bijna 2.000 jaar bedolven bleef onder een dikke aslaag, tot ze in de jaren tachtig werden blootgelegd (en gestolen). Fresco's worden geschilderd op de nog natte kalkmuur. De verf dringt enkele millimeters in de muur, daardoor kunnen ze eeuwen bewaard blijven.

"Twee jaar geleden kwamen we een Ierse zakenman op het spoor die in Londen zes fresco's, die volgens de beschrijving bijna zeker uit Pompeji afkomstig waren,probeerde te verkopen", aldus Ferdinando Musella van de onderzoekscel kunsterfgoed in Rome. "Sindsdien hebben we, zoals dat heet, 'onderzoeksdruk' op deze man uitgeoefend, en we geloven dat dit de reden is waarom hij zich van de fresco's wou ontdoen."

Zijn collega Roberto Conforti, die het Italiaanse politieonderzoek leidde, noemt Londen een vrijhaven voor dubieuze handelaars: "De Britse wet is op dat vlak nogal laks te noemen. Er bestaat geen wet die zich specifiek richt tot het bezit van kunstwerken. Groot-Brittannië heeft de Unesco-conventie van 1970 die elke natie verplicht om mee te werken om kunst terug te geven ook nooit geratificeerd." Londen staat bekend om zijn lucratieve zwarte markt voor kunst en artefacten, die jaarlijks goed is voor bijna 30 miljard frank. Onlangs besliste de Britse regering de conventie alsnog te zullen ondertekenen.

Sinds de ontdekking van Pompeji in de zestiende eeuw, is de archeologische site een geliefd doelwit voor dieven. Pas recentelijk werd er een netwerk van beveiligingscamera's en sensoren geïnstalleerd. Professor Guzzo, die verantwoordelijk is voor de site, reageerde opgelucht op de vondst van de zes fresco's "We zijn onze lijst van gestolen materiaal aan het overlopen. Maar als de fresco's clandestien werden opgegraven, zullen we wellicht nooit te weten komen uit welk gebouw ze precies afkomstig zijn. Er zijn duizenden gebouwen in Pompeji. Ik weet niet hoeveel diefstallen er sinds 1985 geweest zijn, maar het moeten er tientallen zijn."

De teruggevonden muurschilderijen zijn samen 6,5 miljoen frank (191.130 euro) waard. James Ede leverde zijn opmerkelijke thuisbezorging af bij het dichtstbijzijnde kantoor van het Art Loss Register, een internationale organisatie die zich bezighoudt met het opsporen van gestolen kunst. De fresco's worden nu, in afwachting van hun transport, in de Italiaanse ambassade in bewaring gehouden.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234