Maandag 27/06/2022

ReportageOttawa

Freedom Convoy in Ottawa gaat nog niet naar huis: ‘Ik rust niet totdat ons leven weer is zoals vroeger’

Demonstranten in Ottawa protesteren tegen de vaccinatieplicht.  Beeld Anadolu Agency via Getty Images
Demonstranten in Ottawa protesteren tegen de vaccinatieplicht.Beeld Anadolu Agency via Getty Images

In Ottawa zijn de truckers nog niet helemaal klaar met hun protest. In hun vrijheidsstrijd krijgen ze de steun van Tamara Lich, dochter van vrachtwagenchauffeurs. ‘Ik beloof je dat we onze vrijheden gaan heroveren.’

Maral Noshad Sharifi

De man in de rolstoel heeft beide enkels gebroken. Een helletocht moet het zijn geweest om in de vrieskou, dwars door de sneeuw, naar deze parking in Ottawa te komen. “Ik ben zelf geen vrachtwagenchauffeur, maar ik moest u gewoon zien”, zegt hij, opkijkend naar de vrouw om wie het draait. “Al twee jaar zitten we in de ellende door alle coronamaatregelen. U bent de enige die ons hoop geeft.”

Tamara Lich (49) knielt voor hem neer en grijpt zijn hand. Zwijgend kijkt ze hem aan met haar felblauwe ogen. Ze is hier niet om te praten, maar om te luisteren. Dan slaat ze haar armen om hem heen en beginnen ze allebei te snikken. “Ik beloof je dat we onze vrijheden gaan heroveren”, zegt Lich. “Ik rust niet totdat ons leven weer is zoals vroeger.”

Tamara Lich is de dochter van twee vrachtwagenchauffeurs. Ze startte een zeer succesvolle crowdfundingcampagne voor de actie.  Beeld Maral Noshad Sharifi
Tamara Lich is de dochter van twee vrachtwagenchauffeurs. Ze startte een zeer succesvolle crowdfundingcampagne voor de actie.Beeld Maral Noshad Sharifi

Overal waar Tamara Lich – klein, blond, zwarte kleren – dezer dagen komt, gaat het er zo aan toe. Hordes Canadese mannen met sneeuwlaarzen, lange baarden en eeltige handen die bij haar komen uithuilen. Ze is uitgegroeid tot het middelpunt van de Freedom Convoy, een aanzwellend protest van vrachtwagenchauffeurs die in opstand zijn gekomen tegen het Canadese coronabeleid.

Zondag legden truckers van het Freedom Convoy met vijfhonderd vrachtwagens het verkeer in hoofdstad Ottawa lam, waarna daar de noodtoestand werd uitgeroepen. Restaurants en winkels sloten. Inwoners werden door demonstranten racistisch bejegend en bedreigd, er liepen chauffeurs met hakenkruisvlaggen rond. Zeven mensen zijn gearresteerd, naar meer dan negentig verdachten is een strafrechtelijk onderzoek ingesteld. Ook in Montreal en Toronto braken protesten uit.

Politiebarricade

Om de truckersblokkade in Ottawa op te ruimen werd de voltallige politiemacht van 1.200 agenten opgetrommeld. De politie barricadeerde wegen en nam duizenden liters brandstof in beslag. Maar dagen later staan langs de weg in Ottawa nog altijd vrachtwagens met op de zijkant boodschappen als: “Geen vaccinatie, geen lockdowns, geen verplichtingen.” En: “Wij, het volk, zijn door onze eigen regering bedrogen.”

“Wij willen dat alle Canadezen hun vrijheid terugkrijgen”, zegt Lich later in de auto, op weg naar de volgende truckersstandplaats. “De overheid jaagt ons veel te veel angst aan voor het virus. Hoe kan iemand die uren alleen in een vrachtwagen zit, nou een besmettingsgevaar zijn? Het Canadese coronabeleid is compleet doorgeslagen.”

De coronamaatregelen van Canada behoren inderdaad tot de strengste in de westerse wereld. Wie elders in het land op familiebezoek wil, kan niet zonder vaccinatiebewijs de trein of het vliegtuig nemen. Werknemers bij de overheid en tal van bedrijven moeten zich laten vaccineren, op straffe van ontslag. Veel restaurants en winkels kom je zonder prik niet binnen.

Het coronaprotest in Ottawa is nog niet voorbij. Beeld Anadolu Agency via Getty Images
Het coronaprotest in Ottawa is nog niet voorbij.Beeld Anadolu Agency via Getty Images

Bijna 80 procent van de Canadezen heeft twee vaccinaties gehad. Twee op de drie Canadezen staan achter het overheidsbeleid, een op de drie is tegen. Zij zien Europa versoepelen, steeds meer staten in buurland Amerika de mondkapjesplicht opheffen en denken: waarom wij niet?

Toen omikron in december toesloeg, werden veel Canadezen ziek. Veel zaken gingen tijdelijk dicht. In januari verloren 200.000 Canadezen hun baan. De coronaregels werden aangescherpt, ook vrachtwagenchauffeurs kregen een vaccinatieplicht opgelegd. Dat bleek voor veel truckers de druppel.

Maar met hun acties blokkeren ze de Canadese “economie, onze democratie en het dagelijks leven van onze medeburgers”, zo zei de liberale premier Trudeau – zelf net hersteld van corona – maandag tijdens een spoeddebat. “Dat moet stoppen.” De meeste Canadezen hebben nog wel vertrouwen in de medische instanties en staan achter Trudeau.

Fitnessinstructeur

Tamara Lich is geen vrachtwagenchauffeur zoals haar ouders, maar fitnessinstructeur. Omdat ze zich niet wilde laten vaccineren, verloor ze haar baan. Toen ze hoorde dat truckers in een konvooi duizenden kilometers naar Ottawa wilden rijden, dwars door het land, voelde ze zich solidair met hen. Ze begon een crowdfundingsactie voor hun benzinekosten.

“Ik dacht: als we geluk hebben, halen we 20.000 dollar op”, vertelt Lich. “Al leek me dat heel veel. Maar toen ik de volgende dag wakker werd, stond de teller al op 100.000 dollar.” Dat liep op naar een miljoen, vijf miljoen en uiteindelijk 10 miljoen Canadese dollar – bijna 7 miljoen euro. Daarna ging het hard. Ze kreeg steeds meer volgers op Facebook en deelde filmpjes over de Freedom Convoy. Donald Trump sprak zijn steun uit, evenals Fox News-host Tucker Carlson. Ook in Europa en de Verenigde Staten verenigen truckers zich tegen coronamaatregelen.

Op het volgende besneeuwde parkeerterrein wordt Lich als held onthaald. Ze is haar auto nog niet uit of mensen lopen op haar af voor selfies en knuffels. De meesten kennen haar van haar Facebook-filmpjes.

‘De revolutie’

In Ottawa is het protest, na harde confrontaties met de politie, inmiddels geluwd. De acties hebben zich verplaatst naar de grensbrug, die Canada verbindt met Detroit. Zo’n driekwart van de Canadese export gaat naar de Verenigde Staten, voor een belangrijk deel over deze weg. De economische schade door de blokkade loopt nu al in de miljoenen.

Lich wil dat de truckers zo lang mogelijk in Ottawa blijven, om daar het vuur van “de revolutie” te laten branden. De meeste inwoners zien hen het liefst verdwijnen. “Ze doen alsof zij de enigen zijn die last hebben van het virus,” zegt een vrouw die een hotel runt nabij het centrum, “maar wij hebben allemaal economisch geleden onder het virus. We hebben allemaal mensen verloren.”

Net als de meeste Canadezen vindt ze dat het strenge coronabeleid levens redt. Ook onder truckers is de vaccinatiebereidheid hoog, aldus de Canadian Trucking Alliance, die liet weten de protesten en blokkades niet te ondersteunen. Rond de 90 procent van de vrachtwagenchauffeurs zou al gevaccineerd zijn.

Barbecue

Ongevaccineerde truckers van buiten de stad worden in tenten opgevangen door inwoners van Ottawa. Er staan tafels, bakken en zakken vol met toiletartikelen, flessen frisdrank en eten klaar. Demonstrant Sean Tissen (42) is van ver gekomen. Hij komt uit de de provincie Brits-Columbia aan de westkust en noemt zichzelf géén antivaxer. Hij is wel tegen de vaccinatieplicht. “Het is toch mijn lichaam?” Sinds januari heeft hij zijn seizoensbaan als vrachtwagenchauffeur verloren als vaccinweigeraar. Veel media vertrouwt hij niet meer en voelt zich gediscrimineerd door zijn eigen regering.

De alt-rightretoriek die je hoort in deze groep is al een aantal jaar geleden overgewaaid uit de Verenigde Staten, zegt de Canadese politicoloog Eric Merkley, en kreeg door de verscherpte coronamaatregelen een tweede leven. “Ze voelen zich vervreemd van de politiek in Ottawa, hebben het idee dat er niet naar hen geluisterd wordt. Ze genieten van het succes van Trump en durven van zich te laten horen.” Maar er is ook een verschil. “Anders dan radicaal-rechtse groepen in de VS en Europa houden ze zich niet zo bezig met identiteitskwesties, maar meer met regionale scheidslijnen. Het rurale westen tegenover het oosten, waar het parlement zetelt en alle macht is.”

Volgens Merkley had het Freedom Convoy iets weg van de Capitool-bestorming. “Net als daar,” zegt hij, “heeft de overheid de demonstranten veel te veel ruimte gegeven voor hun protest, zo dicht in de buurt van het parlement.” Al vindt hij ook dat Trudeau er niet goed in slaagt de coronamaatregelen uit te leggen.

Hoop

Voor een van de tenten is Tamara Lich niet veel later alweer aan het huilen. “Een vrouw vertelde net dat ze van plan was zelfmoord te plegen,” snikt Lich, “en dat onze beweging haar hoop heeft gegeven.” Ze vindt dat ze het werk van premier Trudeau doet. Hij zou beter voor zijn mensen moeten zorgen.

In plaats daarvan is hij Lich en andere ‘vrijheidssttrijders’ die de Freedom Convoy-leden aan het demoniseren, zegt ze. Trudeau noemde de demonstranten een “zeer verontrustende, kleine, maar luidruchtige minderheid”. Ze worden weggezet als racisten, terroristen en extremisten, zegt Lich, zodat de regering niet naar hun zorgen hoeft te luisteren. “Dit zijn gewoon eerlijke, hardwerkende mensen die zich zorgen maken over hun vrijheid, verder niks.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234