Zondag 24/10/2021

Verenigde Staten

Free Melania: waarom we met zijn allen de first lady willen redden uit een slecht huwelijk

Melania Trump is een enigma. Je vermoedt al snel een roerig gevoelsleven achter de katachtige façade. Beeld AFP
Melania Trump is een enigma. Je vermoedt al snel een roerig gevoelsleven achter de katachtige façade.Beeld AFP

Wat is er aan de hand met Melania Trump? Als we de gifjes op het internet mogen geloven, kwijnt ze weg in een slecht huwelijk, geterroriseerd als ze wordt door haar bullebak van een man. Maar misschien zeggen de ‘memes’ meer over de makers ervan dan over het koppel.

Vooruit: ook ik heb gegrinnikt. “Melania, knipper twee keer met je ogen als je hulp nodig hebt!”, stond op protestborden tijdens de vrouwenmars. Alsof de Amerikaanse first lady gered moet worden van haar klatergouden gijzeling in de Trump Tower.

De progressieve mens bekommert zich sowieso erg om het lot van Melania, vooral online. Onder de noemers ‘Free Melania’ en ‘Save Melania’ sturen twitteraars foto’s en gifjes rond (kortweg ‘memes’: dingen die op het internet veel worden verspreid) waaruit het ongeluk van de 46-jarige vrouw moet blijken. ‘Happy Valentine’s Day!’, was veelvuldig te lezen bij een foto waarop Donald stuurs voor zich uit kijkt en Melania gespannen naar haar bord op tafel. Vaak wordt de tweet vergezeld van een foto van een stralende Barack en Michelle Obama. Want een betere president heeft natuurlijk ook een beter huwelijk.

Orde in de chaos

Nu ís het vermoedelijk ook leuker wakker worden naast Barack. Alleen al omdat de kussenslopen niet elke ochtend weer onder oranje spray-tan zitten. Maar de feministische aai over de gecoiffeerde bol van Melania is eigenlijk best gek en… kom, wat is het woord ook alweer? Paternalistisch?

De memes zijn, zo schreef Fruzsina Eordogh op de site van Forbes, niet letterlijk bedoeld. “De vrouw die gevangen zit in een slecht huwelijk is een metafoor voor het huidige politieke klimaat.” Het is een grap, een symbool, een manier om de machteloze gevoelens over te brengen over het presidentschap van Trump. En dat is ook zo. Althans, tot dusver lijkt het leger aan pink pussy hats nog geen pogingen te ondernemen om Melania echt te bevrijden.

Maar als een meme ons iets vertelt over deze tijd, dan zegt een meme ook veel over de verspreiders ervan. Allereerst blijkt er de behoefte uit om orde te scheppen in de chaos. Om de snelle opeenvolging van schokkende nieuwsberichten over het presidentschap terug te brengen tot iets behapbaars: een slecht huwelijk.

Fixatie op pixels en knipsels kan wel tot gevolg hebben dat we ons vastklampen aan iets wat er helemaal niet is. Een soort Kremlin-watching, maar dan te gulzig. Die indruk kreeg ik bij het kijken naar het gifje dat sinds de inauguratie circuleert. Te zien is hoe Donald zich omdraait naar zijn vrouw en zij hem breeduit toelacht. Zodra hij zich afwendt, staat haar gezicht op onweer. De feministische site Jezebel zoomde in en speelde het fragment vertraagd af. Dat levert inderdaad een opmerkelijk beeld op. Of, zoals een redacteur van de site twitterde: “Ik kan niet stoppen met staren.”

Ondoorgrondelijk

Maar de betekenis die erin wordt gelegd is net zo opmerkelijk. Want er kan net zo goed iets anders aan de hand zijn. Zo staat de tienjarige zoon Barron schuin naast Melania. Het lijkt alsof ze hem een standje geeft. Naar aanleiding van het gifje maakte Jezebel een bericht met de kop: “Melania haat Donald: een theorie”. Bewijsstukken waren andere fragmenten, waarin zij zijn hand loslaat of hem net niet raak op de wang zoent. De vraag hoe ontspannen wij onze geliefde zouden zoenen voor de ogen van miljoenen kijkers werd niet gesteld, het anekdotisch ongemak gretig aangegrepen.

Melania is dan ook heel goed meme-materiaal – een enigma waarop vrijuit te projecteren is. Ze is zo schuw en verstild dat je al snel hoopt op een roerig gevoelsleven achter de katachtige façade. “Haar ondoorgrondelijkheid heeft haar gek genoeg tot een volksheldin gemaakt van linkse kiezers”, schreef New York Times-columniste Maureen Dowd onlangs. Maar wel een volksheldin in de vorm van een Disney-prinses: hopelijk in staat om het beest Trump in een prins te transformeren, maar toch ook nogal hulpeloos en kwetsbaar.

Dat geldt voor de memes, maar ook voor satire zoals in Saturday Night Live. “De karikatuur is tegelijkertijd empathisch en kwetsend, geworteld in verschrikking over waarvoor Trump staat, maar ook in stereotypen over trophy wives, Oost-Europese vrouwen en knappe, beschikbare mensen”, schreef Spencer Kornhaber raak in The Atlantic. Deze week kreeg een journalist van The New York Times een reprimande nadat hij Melania op een feestje een hoer had genoemd – blijkbaar vinden sommigen het moeilijk om classy te blijven bij een first lady die anders is.

Boy talk

We zien liever de prinses in nood dan haar uitlatingen en daden serieus te nemen. Want wie haar hoort praten, hoort niet écht de progressieve hoop in bange dagen. Onlangs dook een talkshowinterview op waarin ze de ‘birther lie’, een complottheorie die stelt dat Barack Obama niet in de VS is geboren, met het vuur in de ogen verdedigde. Ze deed de aanrandingspraat van Trump af als ‘boy talk’. En vorige week werd bekend dat ze het presidentschap van haar man “als meest gefotografeerde vrouw ter wereld” te gelde had willen maken met de lancering van een productlijn.

En toch houdt #savemelania vol, alsof we massaal de vingers in de oren stoppen en roepen: ‘Ja ja ja, maar wij weten hoe je écht bent.’ Veel mensen kunnen simpelweg niet geloven dat zij met haar volle verstand kiest voor een huwelijk met Trump. Zoals velen ook niet konden geloven dat hij ooit tot president zou worden gekozen.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234