Zondag 11/04/2021

Freddy's freakshow

Nee, Blackadder is niet verrezen en de zonen van Monty Python zijn niet weer op zoek naar de Heilige Graal. Het zootje ongeregeld dat op een zonovergoten heuvelrug, vlak bij Kortrijk, in harnas met zwaarden tekeergaat, is de serie Bevergem aan het opnemen, het geesteskind van de baldadigste aller stand-uppers, Freddy De Vadder.

In De Vadders buurt herkennen we onder meer Piet De Praitere, Gunter Lamoot, Wim Willaert en David Galle. En de hardste rocker van het moment, Luc Dufourmont, zanger van het wervelende Idiots, in een rolstoel. Slechts een kronkel in het verhaal voert hen even mee naar de Middeleeuwen, want de serie speelt zich af in het landelijke West-Vlaanderen van tegenwoordig, zij het dat de tijd er is blijven stilstaan. Wat in bepaalde hoeken van de bewuste provincie wel eens voorvalt.

Bevergem wordt een serie zoals we er hier in Vlaanderen nog nooit één gezien hebben. Grotendeels bevolkt met acteurs die we niet in fictie zien, gesproken in een West-Vlaams dat zonder ondertitels niet verstaanbaar is en gemaakt op een manier die alle regels en wetten tart, door mensen die eigenlijk nog nooit een serie gedraaid hebben. Tenzij u al had gehoord van de productiehuisjes BroekToe en De Wereldvrede. Een droom van Bart Vanneste die werkelijkheid wordt. Geregisseerd door een jongeman die tot nu toe alleen enkele, zij het heel bejubelde kortfilms heeft gedraaid, Gilles Coulier.

Rare trekken in jezelf

Freddy De Vadder woont niet langer in Menen, de grensstad die in de verhalen waarmee hij al jaren de culturele centra en de comedyclubs laat vollopen, een oord is waar je verder komt met vuisten dan met handen aan je lijf. Bart Vanneste, de man achter de snor en het stoere plunje van Freddy, heeft zijn ruige personage dit keer neergezet in Bevergem. Hij woont er achter de kringloopwinkel. Dat was de premisse van een project waarvoor hij zelf heel zwaar zijn grenzen heeft verlegd. "Ik wou zelf een tv-serie maken en het moest fictie zijn. Meer wist ik niet."

Hij was zelf fan van Breaking Bad en Six Feet Under. "Ik vind het geniaal hoe ze daar met hun personages omgaan en een goed verhaal vertellen. En tegelijk verliezen ze het esthetische niet uit het oog." Hij trommelde een dozijn bevriende acteurs en komieken op en "andere anarchisten met wie ik op dezelfde golflengte zat" met de bedoeling om te brainstormen. Maar verder dan zuipen, vreten en wat moppen tappen kwamen ze aanvankelijk niet.

"Ik had er al vlug genoeg van", herinnert De Vadder zich. Ik zei: "Mannen, we hebben geen grappen nodig om fictie af te leveren, maar goeie personages. Herman Brusselmans had me dat ooit verteld: alle fictie staat of valt met de personages." En dus stuurde hij al zijn makkers naar huis met de opdracht een personage voor zichzelf te bedenken. The Big Lebowski was zijn inspiratiebron, "omwille van de personages met een hoek af. Ze zijn zot, maar ze beseffen het niet." Die personages waarmee zijn makkers moesten komen aanzetten, moesten voor Bart Vanneste De Freddy De Vadder-proef kunnen doorstaan. "Dat wil zeggen dat ze zo goed moesten zijn als de Freddy De Vadder die ik jaren geleden heb gemaakt." Het moesten dus typetjes zijn die een eigen leven konden leiden. "Ja, en ze moesten ook commentaar geven op de mensen die erachter zitten. Ik heb het onlangs nog gezegd tegen een maat: 'Ik heb van mijn slechte kantjes mijn beroep gemaakt.'" En hij gaf hen een tip: 'Kom met een rare trek in jezelf naar boven en vergroot die uit.'

"Mijn personage is een zielige figuur", zegt Dries Heyneman, de komiek die zijn voorhoofd heeft laten scheren en zo zijn haarlijn tien centimeter zag opschuiven om zijn personage een jaar of tien rijper te laten lijken. "Kurt is niet assertief. Ik heb dat ook. Eigenlijk zijn veel mensen ordinaire neuroten. Maar de meesten kunnen met hun frustraties om. Kurt niet." Zijn Kurt is een man van een jaar of 45 die altijd bij zijn moeder heeft gewoond. Maar nu ze is overleden, moet hij zien om te gaan met zijn pas verworven vrijheid. "Zijn hobby is het reënsceneren van historische gebeurtenissen." Vandaar dat hij bij deze zomerse hitte in een harnas zit.

En zo komen we bij de scène van vandaag. Kurt speelt een ridder. Hij is de man die als winnaar uit het strijdgewoel komt. Maar daar wordt hij niet gelukkig van. Zoals alle personages in Bevergem zit hij vast. "En zoals de meeste mensen ook", zegt Piet De Praitere, die een kleine politicus met grote maniertjes speelt. Ook hij zit vast. "En daartegenover heb je een Freddy De Vadder die zich door niets of niemand laat afremmen, zich niets aantrekt van hoe anderen vinden dat je moet leven."

Als voorbereiding op zijn rol trok Piet een dag lang op met Vincent Van Quickenborne. "Ik wou die gedrevenheid en die nooit aflatende energie van hem eens van naderbij bekijken." Kooigem, het dorpje dat voor Bevergem moet doorgaan, is een deelgemeente van Kortrijk. Geen slecht idee om het ego van de burgervader aldaar nog wat te masseren.

Platter en ruiger

"Dit is de mooiste tijd van mijn leven", zegt Wannes Cappelle, de zanger van Het Zesde Metaal, die ook een leven als komiek achter de rug heeft. "Nog nooit heb ik zoiets meegemaakt, het is een echte speeltuin. Ik ben zo blij dat ik hier deel van mag uitmaken." Hij speelt Johan, een brave politieagent. De moralist die veel te braaf is om gezag af te dwingen. Cappelle straalt zelf een zekere braafheid uit. "Dat is een kant van mezelf waar ik niet trots op ben, maar die wel goed is voor het drama en de humor. Ik kan het best de underdog spelen."

Wannes is eigenlijk ook een beetje de agent op de set. Naast acteur is hij ook showrunner: hij houdt de continuïteit in de gaten. En hij is er om een scène te herschrijven of aan te passen als dat nodig is, want hij is ook coscenarist. Toen alle personages min of meer ontwikkeld waren, haalde De Vadder er Heyneman en Cappelle bij om de scenario's te schrijven. Twee volle jaren zijn ze er met zijn drieën aan bezig geweest. Het laatste halfjaar vervoegde Gilles Coulier ook nog dat triumviraat. Ze hadden tekst nodig voor acht afleveringen - zeg maar vijf langspeelfilms. Geschreven in vloeiend West-Vlaams. Platter en ruiger dan je ooit gehoord zult hebben op een nationale zender.

"Bij Canvas maakten ze zich daar aanvankelijk wel wat zorgen over", zegt Cappelle. "Maar van bij het begin hebben we laten blijken dat we op dat vlak geen toegevingen wilden doen. Een Borgen ondertitelen ze ook. En als kijker geniet je van de klank van die taal, dat Deens. Soms lijkt het een beetje op Nederlands, heb je de indruk. Wel, ik hoop dat de kijker bij het horen van het West-Vlaams uit Bevergem hetzelfde gevoel zal hebben, dat het een beetje lijkt op het Nederlands." Hij lacht voorzichtig.

"Die standuppers schrijven formidabele teksten, ik heb nog nooit zo vaak de slappe lach gehad op de set", zegt Wim Willaert, die qua zottigheid nochtans wat gewoon is, na Eigen kweek en zijn vele zotte jaren bij De Dolfijntjes. "De dialogen zijn van de pot gerukt, maar o zo reëel."

Buikgevoel

Het was Wim die uiteindelijk met het voorstel kwam aanzetten om de jonge regisseur Gilles Coulier erbij te halen. Wim speelde de hoofdrol in de drie veelbekroonde kortfilms die de jongeman uit Varsenare realiseerde. Twee ervan, IJsland en Mont Blanc werden geselecteerd voor het Filmfestival van Cannes. Het was zeer de vraag of een jongeman van halverwege de twintig al dat rock-'n-rollgeweld op de set onder controle zou kunnen houden. "Dat was een kwestie van buikgevoel", zegt Wim. "We hadden iemand nodig aan wie Bart de teugels zou willen afstaan. Want het is uiteindelijk zijn kindje. En met Gilles klikte het meteen."

"We hadden de keuze tussen een aantal regisseurs", zegt Dries Heyneman. "Maar we zijn bewust voor een jong iemand gegaan. Gilles heeft duidelijk talent, maar hij heeft ook nog alles te bewijzen. Hij heeft hier alles bij te winnen. Net zoals elk van ons. Iedereen die hier aan meewerkt, is constant van alles aan het ontdekken. Dit is een prachtig avontuur."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234