Zaterdag 08/05/2021

Fred Chaffart verzette zich destijds tegen het establishment voor een onafhankelijke Generale BankStrijdlustige bankier overleden

Fred Chaffart, de voormalige topman van onder meer de Generale Bank, is gisteren overleden. Hij werd 74 jaar. Chaffart was de man die in 1999 door de Belgische overheid werd ingehuurd om als crisismanager de dioxinecrisis te helpen bezweren. Maar bij het brede publiek is hij wellicht vooral bekend als de voorzitter die in 2001 het faillissement van Sabena moest aankondigen.

BRUSSELl Fred Chaffart draaide jarenlang mee op het voorplan in de Belgische bedrijfswereld. Dat veranderde toen hij eind jaren negentig het onderspit moest delven na een putsch in de overnamestrijd rond de Generale Bank. Het was ongetwijfeld de bitterste periode in zijn carrière als topman.

De aanstelling begin 1992 van Fred Chaffart tot voorzitter van het directiecomité van de Generale Bank, de grootste bank van het land, kwam als een grote verrassing: Chaffart kwam niet uit het huis, hij was zelfs geen bankier.Fred Chaffart werd geboren in Deurne, bij Antwerpen. Zijn ouders hadden er een verfhandel. Daar begon hij in 1956 zijn carrière, nadat hij een diploma handelswetenschappen had behaald, aangevuld met een opleiding aan de vermaarde Stanforduniversiteit in de VS. Later ging hij aan de slag bij de Amerikaanse multinational Procter & Gamble, waar hij onder meer brand manager werd voor het schoonmaakproduct Spic & Span.In 1972 stapte hij over naar de marketingafdeling van de Antwerpse spaarbank Ippa, waar hij het tot commercieel directeur schopte. In 1979 trok hij naar Tiense Suiker. Hij klom er op tot CEO. Chaffart maakte er de transformatie mee van Tiense Suiker van een gesloten familiale groep naar een beursgenoteerd bedrijf in 1987. Maar drie jaar later, in 1990, besloten de familiale hoofdaandeelhouders het bedrijf te verkopen aan het Duitse Südzucker. Dat die verkoop grotendeels achter zijn rug gebeurde, stelde Chaffart niet op prijs. Maar veel tijd om zich daar druk over te maken kreeg hij niet. Want er wachtte al een nieuwe uitdaging: de Generale Maatschappij vroeg hem om de leiding te nemen over de cementgroep CBR, een van haar dochtermaatschappijen. De Brusselse holding, die in 1988 overgenomen was door het Franse Suez, trok bekende Vlaamse managers aan voor haar filialen om haar imago in Vlaanderen op te poetsen.De passage van Chaffart bij CBR was van relatief korte duur, want in 1992 promoveerde de Generale Maatschappij hem tot topman van haar belangrijkste filiaal, de Generale Bank. Zijn opdracht: de eigengereide bank in het gareel dwingen.De bankiers van de Generale Bank begroetten de industrieel met wantrouwen aan het hoofd van hun bank. Maar Chaffart kreeg al snel veel respect. Hij nam de touwtjes bij de bank stevig in handen. Daarbij maakte hij niet alleen vrienden. Hij verwijderde een aantal mensen uit het directiecomité en benoemde anderen, onder meer André Bergen, in hun plaats.Chaffart geloofde rotsvast in een stand alone-scenario voor de Generale Bank. In 1997 deed hij een gooi naar de Franse bank CIC, die geprivatiseerd werd. Maar Suez, dat zelf in een transformatieproces zat van financiële holding naar nutsgroep, had andere plannen met de Generale Bank. Sueztopman Gérard Mestrallet had de bank al beloofd aan zijn vriend Maurice Lippens, die Fortis wilde uitbouwen tot een sterke bank-verzekeraar. Chaffart geloofde niet in dat model en vocht hard voor de onafhankelijkheid van de Generale Bank. Maar uiteindelijk moest hij de duimen leggen: de hogere machten in het land - de Nationale Bank, het koningshuis, de grote holdings - hadden beslist dat de Generale Bank een onderdeel zou worden van Fortis. Door de manier waarop de overname van de Generale Bank georkestreerd werd, was Chaffart zwaar teleurgesteld in mensen als Mestrallet, Lippens, Generalevoorzitter Etienne Davignon en een aantal onafhankelijke bestuurders van de Generale Bank die zich hadden laten omkopen voor een adellijke titel.

Na de overname door Fortis was er voor Fred Chaffart - hij was toen 62 - geen plaats meer in de bank. De Vlaamse industrieel André Leysen viste hem op en bezorgde hem bestuursmandaten bij de investeringsmaatschappij Gevaert, de beeldverwerkingsgroep Agfa-Gevaert en de krantengroep Corelio. Hij werd ook bestuurder van het technologiebedrijf Icos Vision Systems. Ook de regering deed nog een paar keer een beroep op hem, onder meer als crisismanager tijdens de dioxinecrisis in 1999 en in 2001 om voorzitter te worden van de raad van bestuur van Sabena. Een ondankbare opdracht, want Sabena balanceerde toen al op de rand van het faillissement. Hij oefende die functie amper een half jaar uit en kon niet beletten dat de nationale luchtvaartmaatschappij de boeken moest neerleggen. Chaffart verdween daarna wat van het voorplan en bouwde zijn bestuursmandaten af. Maar hij bleef de ontwikkelingen in de suikerindustrie en de financiële sector van dichtbij volgen. “De bankiers zijn amoreel geworden”, stelde hij in 2008 in een reactie op de bankencrisis in De Tijd.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234