Donderdag 18/07/2019

Fransman Jean Nouvel wint de 'Nobelprijs voor de architectuur'

Juryrapport:

De Franse architect Jean Nouvel (62) heeft de Pritzkerprijs gewonnen. Dat is de meest prestigieuze onderscheiding in de architectuurwereld. Aan de Pritzkerprijs is een cheque van 63.000 euro en een bronzen medaillon verbonden.

Door Jane Geurden

BRUSSEL l Nouvel ontvangt de prijs voor zijn hele carrière. De eigenlijke ceremonie zal plaatsvinden op 2 juni in de 'Library of Congress' in Washington DC.

De Pritzkerprijs, ook wel de 'Nobelprijs voor de architectuur' genoemd, wordt al uitgedeeld sinds 1979. De prijs werd in het leven geroepen door de familie Pritzker, die afkomstig waren uit Chicago, een stad met een rijke architecturale geschiedenis. De prijs wordt ieder jaar toegekend aan een levende architect wiens werk een combinatie van talent, visie en inzet bezit. Ook de bijdrage aan de samen-leving en de architectuur zijn een grote factor.

In het verleden werd de prijs onder meer uitgedeeld aan grote namen als Frank Gehry en Tadao Ando. Dit jaar komt de eer toe aan Fransman Jean Nouvel. Nouvel is erom bekend een aparte stijl te hanteren. Zijn visie is dat het ontwerp van een gebouw in harmonie moet zijn met zijn omgeving. Hij mag dan wel traditionele vormen gebruiken, de presentatie is uniek.

Dat Nouvel een grote naam zou worden in de architectuurwereld bleek al op jonge leeftijd. Op 21-jarige leeftijd behaalt hij de hoogste score op het toelatingsexamen voor de Franse Ecole Nationale Supérieure des Beaux Arts, de school waar hij in 1972 zijn diploma behaalt.

Internationale bekendheid krijgt Nouvel in 1987, wanneer hij het Institut du Monde Arabe (IMA) in Parijs ontwerpt. Het IMA was een van de eerste grote projecten van de toenmalige Franse president François Mitterrand. Een van de gevels van het instituut is volledig gemaakt uit stalen diafragma's, die automatisch openen en sluiten naargelang de sterkte van het invallende licht.

De manipulatie van licht en dichtheid of doorzichtigheid blijft een belangrijk thema in Nouvels werk. In de loop van zijn carrière werkt Nouvel aan zo'n tweehonderd projecten. Daaronder bekende, zoals de Tour Phare in La Défense en het 'museum van culturen' Musée du Quai Branly in Parijs. Ook de Torre Agbar in Barcelona werd ontworpen door Nouvel, een 144 meter hoge, augurkvormige constructie, die nog amper weg te denken is uit de skyline van Barcelona. Het ontwerp van de toren bevat duidelijke invloeden van Gaudí.

Een andere constructie van Nouvel, waar de jury van de Pritzkerprijs veel bewondering voor had, was het Guthrie Theater in Minneapolis, Minnesota. "Het theater versmelt én contrasteert met zijn omgeving. Het staat open voor de stad Minneapolis en de nabijgelegen rivier Mississippi. En toch drukt het ook de magische wereld van de podiumkunsten uit", oordeelt de jury.

In een officieel statement van de jury van de Pritzkerprijs klinkt het dat Nouvel geëerd wordt voor zijn moed om nieuwe dingen uit te proberen, alsook voor het ingaan tegen de algemeen aanvaarde normen. "Nouvel heeft door zijn hele carrière heen risico's genomen. Al zijn ontwerpen, succesvol of niet, hebben bijgedragen tot de hedendaagse architectuur."

Een grote bewondering heeft de jury voor Nouvels ontwerp Tour Sans Fins (Toren Zonder Eindes). Het ontwerp werd in 1989 uitgeroepen tot de winnaar van een wedstrijd om een wolkenkrabber nabij La Défense in Parijs te ontwerpen. De eigenlijke bouw van de de Tour Sans Fins is nooit doorgegaan, maar de toren zou, met een hoogte van vierhonderd meter, het hoogste gebouw van Europa worden. Volgens de jury van de Pritzkerprijs is het ontwerp een belangrijke mijlpaal in Nouvels carrière en de geschiedenis van de architectuur. De buitenkant van het gebouw zou uit verschillende materialen bestaan: graniet, aluminium, staal en glas. De materialen zouden ook geleidelijk aan transparanter worden en de toren zou op die manier 'verdwijnen' in de hemel.

Momenteel werkt Nouvel aan een project dat hard doet denken aan de Tour Sans Fins. In New York zal hij een toren ontwerpen die gemaakt wordt uit verschillende materialen, genaamd Tour de Verre. Ook in Los Angeles staat een soortgelijk project op til. Daar zal Nouvel het ontwerp leveren voor de Suncal Tower, een hoog condominium, een soort huizencomplex.

De jury besluit dat ze Nouvels doorzettingsvermogen, verbeelding, gedrevenheid en voornamelijk zijn eindeloze drang om te experimenteren enorm bewonderen. "Deze kwaliteiten vinden we in overvloed terug in de ontwerpen van Nouvel."

Wanneer Nouvel het over zijn eigen werk heeft, vergelijkt hij de architectuur met de cinema. "De architectuur bevindt zich, net als de cinema, in een dimensie van tijd en beweging. Wanneer je een gebouw bekijkt en bestudeert, probeer je het te begrijpen in termen van aaneenschakelingen. En wanneer je een gebouw optrekt, voorspel en zoek je de effecten van contrasten en overeenkomsten in de omgeving waardoor je passeert."

Nouvel liet ook ooit optekenen dat hij het "tof vindt wanneer een project tienduizend projecten tegelijk is". Op de kritiek dat hij een conceptueel architect is, antwoordt hij: "Ik wantrouw het gebruik van een ontwerp op papier in de beginfase van het creatieve proces. Woorden zijn veel bevrijdender. Voor mij is een architect een man die iets te zeggen heeft."

In de ontwerpen van Nouvel vinden we doorzettings- vermogen, verbeelding, gedrevenheid en eindeloze drang om te experimenteren

n Het Guthrie Theater in Minneapolis, Minnesota.n Het woonproject Nemausus I in Nîmes, Frankrijk.n De orkesthal in Parijs.n Het Koningin Sofia Museum in Madrid, Spanje.n De augurkvormige Torre Agbar in Barcelona.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden