Woensdag 12/05/2021

Fransen zetten eerste federale pasjes in Corsica

Het wordt aangekondigd als een historisch debat. Gisteren is in het Franse parlement de discussie gestart over meer autonomie voor het dissidente eiland Corsica, al meer dan dertig jaar in de ban van nationalistisch geweld. Voor premier Jospin is de inzet groot: hij heeft zijn nek ver uitgestoken om het Ile de Beauté meer autonomie te gunnen en een nieuw en federaal Frankrijk op de rails te zetten. Maar in zijn eigenste linkse kamp weet hij niet iedereen te overtuigen.

Parijs / Brussel

Eigen berichtgeving

Fabian Lefevere

Alles kwam in een stroomversnelling in de winter van 1998, toen de Parijsgezinde prefect van Corsica, Claude Erignac, in Ajaccio werd neergekogeld. De maandenlange golf van geweld die daarop volgde, deed premier Jospin besluiten een welhaast historische stap te zetten. Als allereerste regeringsleider ging hij de rechtstreekse dialoog met de Corsicaanse nationalisten aan. Met succes: in juli 2000 kwamen de akkoorden van Matignon tot stand. Politiek Ajaccio leek het eens met Jospins ambities dat er eindelijk een volgende stap moest worden gezet in het al decennialang aanslepende Corsicaanse vraagstuk, en de regionale raad keurde met een weliswaar voorzichtige meerderheid de akkoorden goed. Het Ile de Beauté zou vanaf 2004 fiscale autonomie krijgen, de toestemming om Corsicaans te onderwijzen op zijn scholen en meer wetgevende bevoegdheid.

Vanaf gisteren is het Franse parlement gestart met de debatten over de akkoorden, weliswaar in een afgezwakte versie. Want om de centralisten in de Assemblee te plezieren - en die bevinden zich zowel aan de rechter- als aan de linkerzijde - werden de oorspronkelijke teksten wat afgezwakt. Het Corsicaans wordt bijvoorbeeld nergens verplicht. Desondanks is Jospin bereid een heel eind mee te gaan in de verzuchtingen van de Corsicaanse nationalisten. Misschien ook omdat hij weet dat hij een meerderheid in het parlement zal vinden, zelfs al krijgt hij volgens enquêtes maar 41 procent van de Fransen achter zich: een twintigtal parlementariërs van rechts - vooral een aantal leden van het verdeelde UDF - zouden zich aan de zijde van Jospin scharen.

De ambities van de premier zijn groot. Niet alleen hoopt Jospin de ultra's te isoleren met de akkoorden - en meteen de geweren en bommen het zwijgen op te leggen -, Jospin droomt er ook stilletjes van de founding father van de zesde republiek te worden, in navolging van De Gaulles verouderde vijfde. Sleutelelement daarin is een federaal model dat misschien niet de vergelijking met het Belgische maar wel met het Engelse kan doorstaan. Dat zoiets spanningen oplevert binnen de cohabitation met de onwillige president Chirac, neemt Jospin voor lief.

Net als medesocialist Blair Schotland losliet, heeft Jospin de (voorlopig min of meer onuitgesproken) ambitie om ook de Franse regio's wat meer los te laten, of minstens het debat daarover aan te zwengelen. Met Corsica op kop. En dat is net wat pakweg Jean-Pierre Chevènement vreest. De overtuigde jakobijn - voorstander van één en ondeelbaar Frankrijk - trad af als minister van Binnenlandse Zaken omdat hij vreest dat Corsica een proeftuin wordt van een algemene Franse decentralisatie, waarin bijvoorbeeld Bretagne of Frans-Baskenland het voorbeeld van het al eeuwenlang opstandige eiland volgen. Minister van Binnenlandse Zaken Vaillant ontkent dat, maar ook de communisten, die deel uitmaken van de linkse regeringscoalitie, kunnen zich niet vinden in een federaal Frankrijk.

En niet iedereen is overigens overtuigd dat Jospin er met zijn tactiek in zal slagen de terroristische bewegingen als het FLNC of Corsica Armata het zwijgen op te leggen. Integendeel, een boegbeeld van de afscheidingsstrijd als Edmond Simeoni, die in 1973 vijf jaar kreeg voor zijn betrokkenheid bij een aanslag, waarschuwde al dat de ultra's zich harder zullen opstellen in de toekomst. Dat vier belangrijke nationalistische organisaties afgelopen weekend de oude vetes aan de kant zetten en een pact sloten, interpreteert hij als een slecht voorteken.

Ex-terrorist: 'Het geweld zal alleen maar radicaler worden'

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234