Dinsdag 22/06/2021

Fransen wacht nu 'slag in de Sahara'

Een maand nadat Frankrijk de eerste troepen stuurde om de opmars van jihadistische rebellen in Mali te stuiten, volgt nu het moeilijkste hoofdstuk. De islamisten hebben zich verschanst in een woestijn- en berggebied dat acht keer zo groot is als België.

'De slag in de Sahara', zo noemt Guinees president Alpha Conde de nieuwe fase van de Mali-oorlog die is begonnen. In een gebied van zo'n 250.000 vierkante kilometer, zo'n acht keer België, hebben tientallen Franse commando's de jacht geopend op rebellenleider Mokhtar Belmokhtar (40) en honderden vluchtende jihadisten.

De Saharacampagne tekent echter de beperkingen van drones, de onbemande vliegtuigen (UAV's) die zijn gebombardeerd tot hét wapen van de toekomst. De Franse luchtmacht moet met twee onbewapende Harfang-toestellen een vrijwel leeg en woest woestijn-en berggebied in de gaten houden ter grootte van Frankrijk.

Zelfs als de vliegtuigen bewapend zouden zijn, is het nog maar de vraag of ze effectief ingezet kunnen worden. Want zijn de voertuigen die ze op de grond waarnemen strijders of smokkelaars?

Zijn er genoeg commando's op de grond om potentiële doelen aan te wijzen? Hebben Belmokhtar, architect van de gijzeling in Zuid-Algerije en voormalig commandant van Al Qaida in de Islamitische Maghreb (Aqim), en andere jihadistenleiders niet de wijk genomen naar Algerije, Niger of Libië?

'Africanistan'

Zelfs als Belmokhtar deze dagen wordt gedood, is het twijfelachtig of de rust in Noord-Mali terugkeert. 'Africanistan', zo noemde The Economist in januari het conflict dat steeds meer parallellen zou vertonen met de interventie in Afghanistan.

Het onthoofden van terreurgroepen, betoogt de Amerikaanse oud-generaal Stanley McChrystal, is slechts één element van de strijd. McChrystal leidde de klopjacht van Amerika's commando's op de top van 'Al Qaida in Irak', een jacht die in 2006 leidde tot de dood van leider Abu Musab al-Zarqawi. "We waren gewend om terreurbewegingen als beperkte organisaties te zien", zei McChrystal vorige maand op een bijeenkomst van de denktank Brookings in Washington. "En dat het probleem wel zou zijn opgelost als je de leiders zou uitschakelen. Maar dit werkt niet bij een goed georganiseerd terreurnetwerk."

Precies een maand nadat Frankrijk de eerste troepen naar Mali stuurde om de opmars van fundamentalistische rebellen te stuiten, volgt voor Parijs het moeilijkste hoofdstuk. Na de razendsnelle mars naar Gao en Timboektoe, volgt nu de Sahara.

De Fransen gebruiken de meest noordelijke stad, Kidal, als springplank voor acties in het woestijn- en berggebied dat grenst aan Zuid-Algerije en Niger. Hier, tussen de bergen van de Toeareg-streek Adrar des Ifoghas, zou een deel van de islamitische strijders zich hebben teruggetrokken. "We zijn er zeker van dat de terroristen zich hier schuil houden", zei president Hollande.

De klopjacht, die het karakter van een kat-en-muisspel heeft gekregen, wordt nog gecompliceerder als de berichten van bewoners van Noord-Mali kloppen dat de jihadisten juist de wijk hebben genomen naar Mauretanië. Dat woestijngebied is vele malen groter dan Adrar des Ifoghas.

Behalve Harfang-drones en Franse patrouillevliegtuigen vliegen in het gebied ook Amerikaanse onbemande Global Hawk-drones, spionage- en patrouillevliegtuigen.

Militairen uit Tsjaad

De Amerikaanse ondersteuning van de Fransen heeft een extra dimensie gekregen na de bloedige afloop van de gijzeling in de gasinstallatie in Zuid-Algerije. Hierbij kwamen drie Amerikanen om. President Obama is echter niet zo ver gegaan, voor zover bekend, om Amerikaanse commando's naar Mali te sturen om de Franse special forces te helpen.

Of Parijs het gevecht in de Sahara tot het einde zal uitzitten, is de grote vraag. Frankrijk wil al in maart een begin maken met terugtrekking. Maar of dit ook betekent dat de Franse commando's uit Noord-Mali vertrekken, is nog onduidelijk.

Waarschijnlijk zullen de Fransen het vechten in de Sahara overlaten aan de honderden woestijnstrijders uit Tsjaad die de interventiemacht vanaf het begin hielpen.

McChrystal wijst op de harde aanpak van Belmokhtars strijders door Algerije tijdens de gijzeling. McChrystal: "Of dat de juiste benadering is, hangt af van wie je bent. Maar de Algerijnse regering heeft willen laten zien dat het geen land is waar terreur loont. Ze hebben Belmokhtar een duidelijke boodschap gegeven."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234