Woensdag 19/02/2020

terreur in Frankrijk

Franse veiligheidsdiensten 'vergaten' IS-aanslag te voorkomen (en probeerden dat nadien toe te dekken)

De 85-jarige priester Jacques Hamel werd voor de ogen van kerkgangers de keel overgesneden.Beeld AFP

De Franse inlichtingendiensten hadden al een week voor de feiten aanwijzingen dat terreurorganisatie IS in de zomer van 2016 een aanslag zou plegen op een kerk. Dat meldt de Franse onderzoekssite Mediapart. Toch werd de aanslag niet verhinderd. Achteraf zouden zelfs documenten zijn vervalst om de blunder te verdoezelen.

De wereld reageerde vol afschuw toen op 26 juli 2016 twee IS-terroristen de 85-jarige priester Jacques Hamel de keel oversneden voor de ogen van enkele parochianen van zijn kerk in Saint-Etienne-du-Rouvray. Het is dan ook niet verwonderlijk dat er vandaag opnieuw een schokgolf door Frankrijk gaat, nu Mediapart uitpakt met het nieuws dat de vreselijke aanslag vermeden had kunnen worden.

Mediapart deed zes maanden onderzoek naar de moord en komt met een duidelijke conclusie: de Franse veiligheidsdiensten hebben zwaar geblunderd. Vijf dagen voor de aanslag onderschept een agent, 'Paul', verschillende boodschappen op het Telegramkanaal van één van de daders, Adel Kermiche. Die vertelt onder het pseudoniem @Jayyed over zijn twee mislukte pogingen om naar Syrië te vertrekken, over de enkelband die hij draagt en de lessen die hij drie keer per week geeft in een moskee in Saint-Etienne-du-Rouvray.

Maar nog veel belangrijker: in een audioboodschap van zeven minuten doet hij zijn plannen uit de doeken: een kerk binnendringen met een mes om vervolgens mensen te onthoofden. De agent geeft die informatie meteen door maar botst op de Franse bureaucratie.

Op vakantie

Volgens de voorschriften mag de man immers niet zelf alarm slaan, maar moet zijn informatie eerst via vier van zijn oversten passeren. Aangezien het eind juli is, zijn de meesten van hen echter op vakantie. De enige die wel aanwezig is, verzuipt in het werk.

De agent die de berichten onderschept, weet op dat moment niet wie achter de alias schuilgaat, maar met alle elementen die Kermiche prijsgeeft, kan je je de vraag stellen of hij niet geïdentificeerd had kunnen worden. En de aanslag zo vermeden. Dat is in elk geval de conclusie van Mediapart: de aanwijzingen waarover de politie beschikte waren voldoende om de aanslag te verhinderen. Toch werd niets met die informatie gedaan.

Kermiche maakt nochtans geen geheim van zijn plannen. Op Snapchat plaatst hij enkele dagen voor de aanslag een foto met Abdel-Malik Petitjean, de tweede dader. Samen gaan ze al een eerste keer naar de kerk van Saint-Etienne-du-Rouvray, maar die is op dat moment gesloten.

Op 26 juli, de dag van de aanslag, verwittigt Kermiche de abonnees van zijn Telegramkanaal om 8.31 uur dat er "iets spectaculairs" zit aan te komen. Hij nodigt zijn volgers uit om wat komen gaat "te downloaden en massaal te delen". Wat volgt is, zowat een uur later, de gijzeling van vijf kerkbezoekers en de moord op de priester.

Postdateren

Volgens Mediapart is het niet-ingrijpen echter niet de enige fout van de Franse veiligheidsdiensten. Die zouden achteraf ook nog documenten vervalst hebben om het eigen falen te verdoezelen. 

De oversten van agent 'Paul' ontboden hem na de aanslag, en zouden hem gevraagd hebben om de datum op zijn nota aan te passen, en te doen alsof hij die Telegramberichten pas na de aanslag had ontdekt. Op die manier konden de leidinggevenden hun eigen grote fout maskeren. Ze vroegen de agent ook om zijn zoekgeschiedenis te wissen. 

Een collega-agent bevestigt het verhaal aan Mediapart. "Ja, onze oversten hebben inderdaad geprobeerd om de sporen uit te wissen, en ze hebben dat slecht gedaan. Ze hebben de nota proberen postdateren, maar dat is niet helemaal volgens plan verlopen."

Het Franse parket was niet op de hoogte van de poging tot vervalsing. Het is nog niet duidelijk of er nu een onderzoek komt. De Franse inlichtingendienst ligt al langer onder vuur. De parlementaire onderzoekscommissie naar de aanslagen in Frankrijk was vernietigend voor de gebrekkige informatiedoorstroming bij de dienst.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234