Woensdag 01/04/2020

Frankrijk

Franse regering gaat strijd aan met machtige spoorwegvakbonden. Lukt het ditmaal wel?

Acties tegen hervormingen van de spoorwegen op 1 juni 2016. Toen wekte Manuel Valls de toorn van de bonden.Beeld AP

De Franse regering heeft de strijd aangebonden met de machtige spoorwegvakbonden. Nieuwe medewerkers van de nationale spoorwegen SNCF zullen geen recht meer hebben op de relatief gunstige arbeidsvoorwaarden van het spoorwegpersoneel.

Zittend personeel behoudt zijn rechten. De regering wil deze hervorming snel doorvoeren, per decreet. Dat zal tot een groot conflict leiden, hebben de vakbonden al gewaarschuwd.

De hervorming van de Société Nationale des Chemins de fer Français is onvermijdelijk, stelt premier Edouard Philippe. Het bedrijf kampt met een schuld van 45 miljard euro. Bovendien moet het Franse spoor in 2019 worden opengesteld voor concurrentie, volgens Europese regels. De SNCF is daar slecht op voorbereid, aldus de regering. De kosten van de Franse spoorwegen zouden 30 procent hoger zijn dan elders in Europa.

Een heilige koe

Daarom wil de regering een heilige koe aanpakken, het statuut dat de arbeidsvoorwaarden van het spoorwegpersoneel regelt. Dit voorziet onder meer in een vrijwel gegarandeerde baan voor het leven en automatische promotie. De cheminots hebben ook een gunstige pensioenregeling. Het rijdend personeel mag op zijn 52ste met pensioen, hoewel het langer moet doorwerken om een volledig pensioen te halen. Deze speciale pensioenregeling voor spoorwegpersoneel zal later dit jaar worden bekeken, in het kader van een algehele pensioenhervorming.

Elke regering die zich de toorn van de spoorwegbonden op de hals haalt, zal terugdenken aan de herfst van 1995 toen Frankrijk weken werd lamgelegd. Uiteindelijk zag president Chirac zich genoodzaakt een streep te halen door de pensioenhervorming voor spoorwegpersoneel en andere ambtenaren. Deze gebeurtenissen vormden een trauma voor een hele generatie politici. Sommigen trokken de conclusie dat Frankrijk nauwelijks te hervormen is.

Acties tegen hervormingen van de spoorwegen in juni 2016Beeld AP

Positie van de bonden

Ook nu zullen de spoorwegbonden zich hevig verzetten. Voor 22 maart is al een grote betoging aangekondigd. De vakcentrale CGT heeft gezegd klaar te zijn voor een staking van een maand. De gematigde centrale CFDT wil vanaf 14 maart in staking gaan.

Volgens de socioloog Dominique Andalfatto is de positie van de bonden zwakker dan in 1995. Ook de steun van de publieke opinie is minder, denkt de econoom David Spector. Lange tijd werden staatsbedrijven als de SNCF gezien als een sociale avant-garde die rechten binnenhaalde die vervolgens naar de privésector zouden doordruppelen. In dit scenario gelooft niemand meer, aldus Spector. Daarom zullen de cheminots nu eerder worden gezien als werknemers die voor hun privileges vechten, ten koste van het grote publiek.

Volgens de politicoloog en opiniepeiler Jerôme Sainte-Marie kan president Macron politieke winst behalen door de spoorwegbonden aan te pakken, zoals de Britse premier Thatcher de mijnwerkers versloeg. Het jaar 2018 leent zich daar heel goed voor: de economische conjunctuur is goed en er zijn geen verkiezingen.

De Franse regering zal niet bezuinigen op kleine, onrendabele lijnen, zoals ex-Air France-KLM topman Spinetta had aanbevolen. Op 45 procent van het netwerk wordt slechts 2 procent van de reizigerskilometers afgelegd. Deze maatregel ligt echter zeer gevoelig, omdat op het platteland al veel publieke voorzieningen geheel of gedeeltelijk verdwijnen. Bovendien lijkt het erop dat de regering een strijd met lokale en regionale overheden wil vermijden, nu het haar handen vol zal hebben aan de spoorwegbonden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234