Vrijdag 17/09/2021

Verkiezingen Frankrijk

Franse 'primaries' beslissen wie Le Pen moet vloeren

Nicolas Sarkozy: wordt hij de kandidaat van Frans rechts, of zal hij de duimen moeten leggen voor een van zijn concurrenten? Beeld REUTERS
Nicolas Sarkozy: wordt hij de kandidaat van Frans rechts, of zal hij de duimen moeten leggen voor een van zijn concurrenten?Beeld REUTERS

In Frankrijk kiest de rechtse oppositie vandaag wie bij de volgende presidentsverkiezingen in mei de handschoen mag opnemen tegen links en extreemrechts. De taak van de kandidaat van 'les Républicains' lijkt bij voorbaat vast te staan: Marine Le Pen van het extreemrechtse Front National verslaan.

Vandaag vindt de eerste ronde plaats van de 'primaires', de Franse variant van de Amerikaanse voorverkiezingen. Een tweede ronde komt er waarschijnlijk een week later. De winnaar stapt in de arena op 23 april 2017 voor de eerste ronde van de echte presidentsverkiezingen, gevolgd door een waarschijnlijke tweede ronde op 7 mei.

De zege van Donald Trump bij de Amerikaanse presidentsverkiezingen met een populistisch programma straalt ook af op deze voorverkiezingen en de race naar het Elysée. Denk maar aan Marine Le Pen die er als de kippen bij was om Trump te feliciteren en zich voordien al met hem vergeleek en vaak een gelijkaardig discours voert. Zo haalt ze graag uit naar migratie en ook de EU.

Niets is zeker

Omdat de PS van president François Hollande al lang in de touwen hangt bij de peilingen, lijkt de kans groot dat na de eerste ronde de kandidaten van rechts en extreemrechts doorstoten naar de beslissende ronde. Al valt niets uit te sluiten, zeker niet nu ook de populaire ex-minister van Economie Emmanuel Macron zich gisteren kandidaat heeft gesteld om het als partijloze op te nemen tegen de gevestigde waarden.

De twee favorieten bij rechts draaien al een tijdje mee: ex-president Nicolas Sarkozy en voormalig premier Alain Juppé. Sarko hanteert een duidelijk anti-establishmentdiscours, waar Juppé een gematigde toon slaat. Zowel Juppé als Sarkozy werpt zich, na vijf jaar oppositie, op als de beste remedie tegen Le Pen, zij het met een radicaal verschillende strategie.

Sarkozy, de 'verdediger van de machtelozen'

Zo profileert Sarkozy (61), gepokt en gemazeld in de Franse elite, zich als de verdediger van de machtelozen, waar hij tijdens zijn presidentschap (2007-2012) eerder het imago van 'president der rijken' had - herinner u de befaamde en verguisde uitspraak "Casse-toi, pauvre con" ("Trap het af, loser") tegen een bezoeker van een landbouwbeurs die hem geen hand wou geven.

'Sarko' kiest voor een zeer rechtse lijn en wil de zorgen van de Fransen over de migratie, islam en veiligheid beantwoorden. Die toon lijkt alleszins velen te bekoren in een land dat in 2015 de aanslag op Charlie Hebdo en de aanslagen in Parijs te verwerken kreeg.

"Hoeveel brexits, Amerikaanse verkiezingen en verloren Europese referenda zijn er nog nodig opdat de woede van het volk eindelijk gehoord wordt?", verwoordde hij het dinsdag. Sarko mikt zo duidelijk op de harde kern van les Républicains, alsook het electoraat van Le Pen. En ook Le Pen verwees deze week naar de VS en de brexit.

Juppé, de redelijke stem van het midden

De 71-jarige Juppé is de burgemeester van Bordeaux, vroegere premier en voormalig buitenlandminister. Hij weigert "het FN achterna te hollen" of "het volk op te zetten tegen de elite", zei hij maandag op een meeting. Hij hanteert een gematigd discours en mikt volgens de commentaren ook op de centrumkiezers. In tegenstelling tot Sarko maakt hij er ook geen geheim van dat hij tot de Franse elite behoort.

Alain Juppé. Beeld AP
Alain Juppé.Beeld AP

Met dat discours geldt Juppé volgens de peilingen alvast als favoriet van de voorverkiezingen. Al zijn er meerdere experten die oproepen tot voorzichtigheid. Alleen al omdat het niet duidelijk is wie zich vandaag effectief de moeite getroost om te gaan stemmen in een van de meer dan 10.000 stemlokalen van de rechtse partij. De voorverkiezing is open voor iedereen, dus niet enkel voor partijleden. Kiezers moeten twee euro betalen per stemronde en een charter ondertekenen dat ze de Republikeinse waarden van rechts en het centrum onderschrijven en zich engageren voor een nieuwe president.

Fillon, de derde hond in het spel

En dan is er nog een mogelijk lachende derde in het spel. Voormalig premier François Fillon (62) hamert op de economie en wil het land opnieuw competitief maken. Bij de laatste debatten liet hij alvast een goede indruk na.

Er zijn in totaal zeven kandidaten voor het rechtse 'ticket'. Andere bekende naam is bijvoorbeeld Jean-Francois Copé, tegenstander van Sarkozy, ex-partijchef en een van de weinige kandidaten die geen minister was onder Sarko. Ook Nathalie Kosciusko-Morizet (43) doet een gooi naar de nominatie. De enige vrouwelijke kandidaat raakte bij ons nog het meest bekend als de verliezer van de lokale verkiezingen in Parijs in 2014.

François Fillon. Beeld AP
François Fillon.Beeld AP
Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234