Woensdag 15/07/2020

Fotoreportage

Franse fotograaf toont de overlevingsstrijd van het Victoriameer én de mensen die er wonen

Jinja, Oeganda. Arbeiders lossen een scheepslading zand, bestemd voor de bouw. Ze zijn het zand gaan afgraven op een eilandje, twaalf uur varen van de kust. Dat afgraven is verboden, want erg slecht voor het ecosysteem.Beeld Frédéric NOY

Vele maanden bracht de Franse fotograaf Frédéric Noy door aan de boorden van het Victoriameer in Oeganda, Kenia en Tanzania. De mensen hebben het lastig, het meer heeft het lastig. Maar her en der flonkert de hoop.

Meer dan 30 miljoen mensen op de oevers in Oeganda, Tanzania en Kenia zijn voor hun bestaan direct of indirect afhankelijk van het Victoriameer. Maar het meer wordt bedreigd. Door smerig afvalwater, door industriële vervuiling, door landbouwgiffen. Er wordt meer gevist dan goed is voor het meer, er wordt te veel zand uit gewonnen, er wordt te veel gebouwd op de moerassige gronden rond het meer, en door de klimaatverandering valt er toch zo weinig regen.

Kisumu, Kenia. Op een drafje – er is een krokodil gesignaleerd! – rapen boerinnen waterhyacinten bijeen in het kader van een omscholingsproject. De plant kan worden verwerkt tot veevoer of meststof. Beeld Frédéric NOY
Katabi, Oeganda. Een man maakt aan de rand van het meer plastic zakjes schoon die hij heeft verzameld op een stort, om ze te kunnen doorverkopen. De blauwe kleurstof van het plastic komt in het meer terecht. Beeld Frédéric NOY

Zeven op de tien vissoorten die van nature uitsluitend in Victoria voorkomen, zijn met uitsterven bedreigd. Dat is natuurlijk niet de schuld van de kleine vissers, die te veel onvolgroeide vis vangen omdat ze met hun gammele bootjes niet ver genoeg het meer op kunnen varen, waar de grotere exemplaren zitten. Wat moeten ze anders?

Kisumu, Kenia. Edward Ochido, priester en profeet van de Legio Maria-kerk, zegent zijn discipelen in de zondagsmis. Ochido zegt erop te vertrouwen dat de plaag van de woekerende waterhyacint op zijn einde loopt omdat hij er een vloek over heeft uitgesproken. Beeld Frédéric NOY
Jinja, Oeganda. Controleurs van het Nationaal Visserij-instituut nemen de maat van de vis.Beeld Frederic NOY
Jinja, Oeganda. Op de pier wacht een jonge fotograaf in zijn buitenstudio op de eerste klanten van de dag. De sofa, de bloemen, de Amerikaanse vlag en het meer op de achtergrond: wie wil er nu niet zo’n kiekje op de schouw?Beeld Frédéric NOY
Murchisonbaai, Kampala, Oeganda. Met deze foto uit de reeks – van een clandestiene visser – won Frédéric Noy de derde prijs in de World Press Photo-wedstrijd van dit jaar.Beeld Frederic NOY

Zo zijn er veel voorbeelden van mensen die hun best doen wat centen te verdienen, maar al doende – naast de fabrieken en grootschalige landbouwbedrijven – ook een héél klein beetje bijdragen aan de afbraak van het meer. Neem nu de man die gebruikte blauwe plastic zakjes verzamelt op het stort buiten de stad, en die zakjes komt schoonmaken in het moerasgebied aan de rand van het meer. Het spoelwater kleurt blauw van de giftige verf waarmee de zakjes zijn behandeld, en sijpelt langzaam het meer in.

Bukoba, Tanzania. Nadat de vangst – Victoriameer-sardines – aan land is gebracht, speuren zilverreigers op en rond de boten naar overgebleven visjes. Op de achtergrond het eiland Musira, dat vóór de koloniale tijd dienstdeed als gevangenis. Beeld Frédéric NOY

En zo krioelt het van de dilemma’s aan de boorden van het Victoriameer, met zijn bijna 70.000 vierkante kilometer ruim twee keer zo groot als België. Telkens komt het op hetzelfde neer: gaan we voor ecologie of economie? Overleef ik, of overleeft het meer?

Kisumu, Kenia. De werkdag zit erop voor deze dokwerkers. Ze hebben honderden zakken Keniaanse kunstmest op een Tanzaniaanse boot geladen. De mest is bedoeld voor palmolieplantages op de Oegandese Ssese-archipel. Beeld Frédéric NOY
Kabonyo, Kenia. Voor een maandloon van zo’n 70 euro speelt Juma Collins (18) de hele dag voor vogelverschrikker in deze rijstvelden. Door de rijstteelt filtert het moerasgebied minder schoon water weg naar het meer dan vroeger. Beeld Frédéric NOY

Her en der wordt er wel van de nood een deugd gemaakt. Vrouwen leren hoe je van de vervaarlijk woekerende waterhyacint, die rioleringen verstopt en waarin boten verstrikt raken, veevoer of mest kunt maken. En de coole lokale fotograaf verdient een aardige cent door kiekjes te nemen van verliefde stellen, met op de achtergrond het machtige meer. Misschien wordt hij ooit wel zo bekend als Frédéric Noy, die eerder dit jaar met een foto uit dit Victoria-project de derde prijs won in de World Press Photo-categorie Environment Singles. (rvm)    

Kasensero, Oeganda. De storm is nog altijd niet helemaal gaan liggen als deze natgeregende vissers aanmeren. Handelaren zijn met hun stapeltjes bankbiljetten al aan boord gegaan. Beeld Frédéric NOY
Eiland Migingo, Kenia. Op een grote rots in het meer leven 400 mensen van het drogen van vis die niet goed genoeg is voor de export naar Europa. Deze exemplaren worden later lokaal verkocht.Beeld Frédéric NOY
Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234