Dinsdag 19/01/2021

InterviewFranky Devos

Franky Devos (Vooruit): ‘Er is kwaadheid en verdriet bij mensen die hier werken’

Algemeen coördinator Franky Devos voor – nu nog – Kunstencentrum Vooruit in Gent.Beeld Damon De Backer

Volgens Conner Rousseau kunnen zijn partij en Kunstencentrum Vooruit perfect een naam delen. Maar de Gentse cultuurtempel acht dat onwerkbaar en ondenkbaar. ‘Het is pijnlijk, maar wellicht vinden we een nieuwe vlag die nog beter bij onze lading en onze toekomst past. Het kan een stap vooruit zijn’, zegt algemeen coördinator Franky Devos.

Officieel hoeft Vooruit zijn naam niet af te geven. Dat is althans wat sp.a-voorzitter Rousseau verklaarde nadat hij in september aangekondigd had dat Vooruit ook de nieuwe naam van zijn partij wordt. Volgens de socialist zou het publiek zeker het verschil zien tussen een cultuurhuis met zo’n sterke reputatie als Vooruit en een politieke partij die voortaan ook Vooruit heet.

Maar dat schat Rousseau verkeerd in?

“Ik denk het. Momenteel beseffen we dat nog niet, maar binnen een zestal maanden zal iedereen bij ‘Vooruit’ denken aan partijpolitiek en niet langer aan dat fantastische cultuurhuis in de Sint-Pietersnieuwstraat in Gent. De media-impact van een politieke partij is zo enorm, daar kunnen wij niet tegenop, ook al zijn we een groot kunstenhuis waarover de media vaak berichten. Wij hebben nog geen tiende van de media-impact die zo’n partij heeft. Ons huis zou dus veel sneller dan je denkt automatisch verbonden raken aan die politieke partij. En dat willen we om vele redenen niet.

“Er zijn praktische bezwaren, zoals de vraag wat je dan zou doen met de website en de hashtags. Maar er zijn ook veel inhoudelijke problemen. Als wij als een politieke partij klinken, is dat in alle communicatie erg verwarrend. Wij hebben een erg divers publiek, van tieners tot 65-plussers en ook wat betreft politieke achtergrond is ons publiek divers. Wat denk je dat er zou gebeuren mochten we voortaan voorstellingen, debatten en concerten organiseren onder een socialistische vlag? Dan duwen we een deel weg.

“Vervang s.pa eens door een andere partij en je ziet wat ik bedoel. Wat denk je van aankondigingen als ‘De nieuwe voorstelling van Lisbeth Gruwez gaat in première in zaal CD&V’? Niet alleen voor een groot deel van ons publiek, maar ook voor veel artiesten zou dat moeilijk liggen. Welke stem zouden zij dan kracht bijzetten door op die in politieke saus gedrenkte podia te komen spelen? Het is vanzelfsprekend dat dat niet werkt.”

De ironie is dat jullie gegroeid zijn uit de socialistische zuil die Vooruit heette.

“Inderdaad, en wij zijn erg trots op dat verleden. Ik heb net nog in de inkomhal een nieuwe ledmuur met archiefbeelden en -foto’s afgewerkt. Maar dat wil niet zeggen dat we ernaar terug willen. In 1982 hebben jonge mensen met een hart voor kunst tegen de coöperatie van Vooruit gezegd: ‘Wij willen iets met dat gebouw doen.’ Het lag er toen compleet verwaarloosd bij en de naam ‘Vooruit’ lag op de straatstenen. Hij had nauwelijks nog inhoud.

“Die initiatiefnemers kregen de kans om er opnieuw inhoud aan te geven en dat is grandioos geslaagd. Er is toen snel besloten om Vooruit los te koppelen van de socialistische partij. Het was namelijk erg duidelijk dat een kunstenhuis dat tussen de 1.200 en 1.800 mensen per dag over de vloer kan krijgen, zo'n publiek niet meer kan halen bij één politieke zuil. Zelfs al zouden ze dat gewild hebben, wat niet zo was, dan zou dat niet lukken. Dus is er verbreed. Vooruit was voortaan niet meer verbonden aan één partij. Dat willen we zo houden.”

Hoe zwaar valt het jullie dat de sp.a daar allemaal geen rekening mee heeft gehouden?

“Er is kwaadheid en verdriet bij mensen die hier werken. Vooruit is meer dan een job. Onze rijke geschiedenis heeft ervoor gezorgd dat Vooruit niet zomaar staat voor zalen vullen en de beste bands en theatermakers boeken, maar ook voor maatschappelijk engagement. Ineens moeten we die vlag die onze lading dekt en die zoveel betekent opbergen.”

Was een compromis mogelijk?

“Dat zou in ieder geval zeer complex zijn. Ofwel delen we de naam maar verworden wij tot een partijpolitiek kunstenhuis dat verwarring opwekt bij kunstenaars en publiek, ofwel gaat de naam naar een politieke partij en moeten wij iets nieuws verzinnen. Ik denk dat een compromis in theorie bestaat. Je zou vanuit de politiek een brede volksbeweging kunnen uitbouwen waarin een heel grote variatie aan burgerinitiatieven, organisaties uit het middenveld en ook cultuurhuizen de handen in elkaar slaan om brede lagen van de bevolking te bereiken die we nu niet bereiken. Cultuur zou daarin een meer activistische rol kunnen spelen en artiesten zouden de beweging van beelden en woorden kunnen voorzien. 

“Maar dat kun je niet tot één partij beperken. Ook andere partijen en sociale bewegingen doen best mee. En je zou er een paar jaar erg goed over moeten spreken en nadenken zodat het helemaal goed zit. Dat is vandaag dus eerder een utopie. (lacht) De realiteit is dat dat allicht helemaal niet de bedoeling is van de sp.a en dat dat op zo’n korte tijd ook onmogelijk is.”

Hoe verliepen die gesprekken met s.pa?

“Ik wil daar niet veel over kwijt, behalve dat ze constructief zijn verlopen.”

Jullie komen er wel het sympathiekst uit. Velen vinden het maar een lelijke streek van de partij.

“Het is David tegen Goliath en dan is het niet zo moeilijk om er als de sympathieke underdog uit te komen. Maar ik wil benadrukken dat wij hier niet als de geslagen hond zitten. Er is iets buiten onze wil om veranderd dat voor ons echt niet werkt, we hebben geprobeerd de ander op andere gedachten te brengen en dat is niet gelukt. En nu gaan we vooral zelf een antwoord bieden.

“Wij moeten gelukkig niet op zoek naar een lading, maar enkel naar een nieuwe vlag. We hebben al een ijzersterke lading. Dat is onze grote troef. Andere cultuurhuizen die niet meteen swingende namen hebben maar top-voorstellingen brengen, tonen dat toch vooral de inhoud telt. Wat voor nieuwe naam het ook wordt, ze zal meteen staan als een huis door onze geschiedenis, onze reputatie, de geweldige artiesten met wie wij werken.”

Hoe bedenk je in hemelsnaam een nieuwe naam om het zo sterke ‘Vooruit’ te vervangen?

“Met De Morgen (deze krant ontstond in 1978 als voortzetting van de opgedoekte socialistische partijkranten Volksgazet en Vooruit, BDB) is dat toch ook geweldig goed gelukt? We gaan eerst criteria opstellen, zoals bijvoorbeeld het aantal lettergrepen of de beschikbaarheid van de bijbehorende website. We willen ook een naam die in het Nederlands, Engels en Frans goed uit te spreken is. Onze artistiek coördinator, een Fransman, ziet alvast een kans om na zeven jaar eindelijk de naam van zijn werkgever te kunnen uitspreken. (lacht)

“Concreet zullen divers samengestelde panels met daarin artiesten, publiek, Gentenaars, collega’s en partnerorganisaties voorstellen doen en het grote publiek kan er ook indienen. Uit die lange lijst wordt dan tegen eind februari een nieuwe naam gekozen.

“Het zal nog wel wat tijd nodig hebben, zeker internationaal, om die nieuwe naam ingang te laten vinden. Maar met 620 voorstellingen, concerten, debatten en Europese projecten lukt ons dat. En verder ben ik er ondertussen gerust in. De kans is groot dat we een naam vinden die nog meer zal passen bij wat wij vandaag en de volgende pakweg vijftig jaar zullen bieden. Het moet en zal wellicht voor ons een stap vooruit zijn. (lacht)” 

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234