Woensdag 06/07/2022

Aanslagen Parijs

Frankrijk meldt formeel dat het wil afwijken van het Mensenrechtenverdrag

De Franse president François Hollande bij de herdenking van de slachtoffers van de terreuraanslagen in Parijs. Beeld GETTY
De Franse president François Hollande bij de herdenking van de slachtoffers van de terreuraanslagen in Parijs.Beeld GETTY

Frankrijk heeft de Raad van Europa op de hoogte gebracht van zijn plannen om op bepaalde punten tijdelijk "af te wijken van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens". Dat is het gevolg van de noodtoestand die is afgekondigd na de aanslagen in Parijs.

De Franse autoriteiten brachten topman Thorbjorn Jagland van de Raad van Europa op de hoogte van "een aantal maatregelen die genomen zijn in kader van de noodtoestand die werd afgekondigd". De maatregelen houden in dat tijdelijk wordt afgeweken van bepaalde rechten die gegarandeerd worden door het mensenrechtenverdrag.

Zo maken de uitgebreide noodmaatregelen die nu in Frankrijk gelden het mogelijk om mensen in de boeien te slaan of onder huisarrest te plaatsen zonder autorisatie van een rechter, huiszoekingen uit te voeren zonder een officieel gerechtelijk bevelschrift, websites die terrorisme verheerlijken te blokkeren zonder een rechterlijke machtiging, enzovoort. De Franse overheid heeft gezegd dat dit alles een cruciale rol speelt in het omgaan met de aanhoudende terreurdreiging.

Mensenrechtenactivisten en advocaten hebben al laten weten dat dit kan leiden tot het onterecht viseren en hard aanpakken van onschuldige mensen en het valselijk (en vaak gewelddadig) focussen op de moslimgemeenschap. Human Rights Watch liet op zijn beurt al verstaan dat de maatregelen niet bepaald in lijn liggen met belangrijke mensenrechten zoals het recht op vrijheid, privacy en recht op vrije meningsuiting.

Met deze formele melding dat Frankrijk inderdaad bereid is het Verdrag voor de Rechten van de Mens op bepaalde punten aan zijn laars te lappen wordt (al wordt dat niet uitdrukkelijk zo gezegd) gekozen voor een route onder het motto 'het doel heiligt de middelen'. Of anders gezegd: 'alles om terroristen en terreur in het algemeen neer te slaan'.

null Beeld PHOTO_NEWS
Beeld PHOTO_NEWS
null Beeld AFP
Beeld AFP

Klachten bij Europees Hof voor Rechten van de Mens?

Het internationaal erg belangrijke verdrag blijft wel van kracht in Frankrijk, onderstreept de Raad van Europa. Van bepaalde rechten kan bovendien nooit worden afgeweken, zoals het recht op leven en het verbod op foltering of onmenselijke of vernederende behandelingen of bestraffingen.

De notificatie kadert in artikel 15 van het verdrag, dat afwijkingen toestaat in het geval van noodtoestand. Dat stelt dat de secretaris-generaal van de Raad van Europa volledig op de hoogte moet gehouden worden van de maatregelen en de beweegredenen erachter.

Het komt de Raad van Europa niet toe om zich uit te spreken over de Franse beslissing. Het is het Europees Hof voor de Rechten van de Mens dat garant staat voor de conventie en zich dus bij eventuele klachten over de kwestie moet buigen.

Dat er klachten komen is zeker niet onmogelijk. Zo is er het verhaal van Yvan Agac, een restauranthouder die in het midden van een service zo'n 30 Franse agenten met geautomatiseerde wapens zag binnenvallen. Klanten werden tijdens hun etentje bevolen om de handen op tafel te leggen terwijl het restaurant werd onderzocht. Na de brutale inval vertrokken de handhavers een halfuurtje later met de woorden: "Nog een prettige avond". Ook het verhaal van Fransman Rachid Bouaziz, die in het midden van de nacht werd opgeschrikt door een horde gewapende agenten die met veel kabaal op zijn deur kwamen kloppen, hem in de boeien sloegen en hem onder huisarrest plaatsten - volgens zijn advocaat "met een onbestaand dossier tegen hem" - werd al uitvoerig door Franse media in vraag gesteld.

null Beeld PHOTO_NEWS
Beeld PHOTO_NEWS
null Beeld AP
Beeld AP
Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234