Zondag 09/05/2021

Frankrijk is een beetje minder één en ondeelbaar

De blitzkrieg van de decentralisatie - zoals wel eens genoemd in de Franse media - is beslecht. Met verbazend gemak is in het Franse parlement de wet goedgekeurd die het dissidente eiland Corsica meer autonomie verstrekt. Met zelfs de belofte op meer: de regering wil een eind meegaan in de eisen om niet enkel Corsica maar ook andere regio's de gunst van meer zelfbestuur te verlenen. De decentralisering is voor het eerst bespreekbaar geworden in een land dat tot de meest gecentraliseerde van Europa behoort.

Parijs / Brussel

Eigen berichtgeving

Fabian Lefevere

Ironisch is het wel: net Corsica wordt de proeftuin van de eerste - nog wat verlegen - pogingen de staat te centraliseren. Het Corsica van Napoleon dus, die twee eeuwen geleden de grote gangmaker was van een centraal en ondeelbaar Frankrijk. De députés in Parijs keurden gisteren de (afgezwakte) akkoorden van Matignon goed, die een eerste aanzet vormen tot een minder gecentraliseerd Frankrijk.

Niet minder dan een historische stemming was het: de regionale raad in Ajaccio mag straks - vanaf 2004 - eigen wetten uitvaardigen. Enkel bij wijze van experiment voorlopig, want pas als blijkt dat daarmee het separatistische geweld op het Ile de Beauté verstomt, wordt dat ook een permanent recht. Daarnaast mag het Corsicaans op de scholen onderwezen worden, en krijgen de Corsicanen zeggenschap over hun ongerepte kustlijn, waarvan tegenstanders nu vrezen dat ze vol beton gegoten wordt.

Niet dat Frankrijk met de akkoorden de weg opgaat van het federale België, de Duitse Länder of zelfs maar de devolution van de Britse premier Blair. De Corsicaanse autonomie is en blijft erg beperkt. Maar in Frankrijk werden de akkoorden van Matignon - genoemd naar de ambtswoning van Jospin - gezien als een testcase voor het voortbestaan van de vijfde republiek van De Gaulle, die de centrale staat hoog in het vaandel draagt. Vandaar ook dat bijvoorbeeld de vanwege de akkoorden afgetreden minister van Binnenlandse Zaken Jean-Pierre Chevènement Matignon een tijdbom onder de republiek noemde.

Daniel Vaillant, Chevènements opvolger als minister van Binnenlandse Zaken, en premier Jospin ontkenden dat. Corsica zou geen proeflaboratorium worden van de Franse decentralisatie, verklaarden ze bij aanvang van de parlementaire debatten. Voor Corsica werd alleen maar een constructie uitgewerkt om er het separatistische geweld in te dijken dat losbarstte na de moord op prefect Erignac in 1998. Eén week later hebben ze iedereen op snelheid genomen en lijkt Chevènement alsnog (een beetje) gelijk te halen. Na de kritiek van rechts dat meer autonomie enkel voor Corsica onaanvaardbaar is, wilden Jospin en de zijnen plots ook het toekomstige Corsicaanse regime op andere regio's toepassen. En dus is het niet denkbeeldig dat ook de Elzas, Frans Baskenland of Bretagne straks meer autonomie gaan genieten.

Met deze intenties volgt Frankrijk niet meer dan een logische koers, binnen Europa, waar het federalisme de voorbije decennia sterke opgang maakte, maar ook binnen Frankrijk zelf. Slechts 41 procent van de Fransen steunt volgens opiniepeilingen de akkoorden van Matignon, bij de voorbije regionale verkiezingen stemden ze voor regionale figuren en beten de uit Parijs gedropte coryfeeën in het zand. Premier Jospin zal het als een vingerwijzing gezien hebben dat de Fransen wel eens wat anders willen dan het 'France à papa'.

Regering wil Corsicaans uitzonderingsregime ook op andere regio's toepassen

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234