Maandag 17/01/2022

Frankrijk is al langer dan vandaag doelwit

Frankrijk wordt sinds de jaren 60 regelmatig opgeschrikt door aanslagen, dikwijls door terroristen van eigen bodem. Hoe komt dat?

De aanslag op Charlie Hebdo vertoont grote gelijkenissen met de aanslagen van Mohammed Merah, die in maart 2012 zeven mensen vermoordde in Toulouse en Montauban, en Mehdi Nemmouche, die vorig jaar vanuit Frankrijk naar Brussel kwamen om vier Joden te vermoorden.

Het is van 1995 en '96 geleden dat er zoveel slachtoffers vielen. Toen pleegden aanhangers van de Algerijnse Groupe Islamique Armeés (GIA) meerdere aanslagen op het Parijse metro- en RER-netwerk. Daarbij kwamen in het totaal 16 mensen om en vielen er meer dan 300 gewonden. Sindsdien lopen in Parijs militairen op straat, door 'Opération Vigipirate' die toenmalig president Chirac beval.

Maar waarom lijkt Frankrijk een kweekvijver van binnenlands terrorisme? "Als de wereld geconfronteerd wordt met islamistisch extremisme zal Frankrijk proportioneel meer delen in het klappen van de zweep", nuanceert Claude Moniquet, terreurexpert van de Brusselse private veiligheidsconsultants Esisc en voormalig agent van de Franse inlichtingendienst. "We hebben een grote moslimminderheid, 10 procent van de bevolking. Onvermijdelijk is het aantal extremisten aan de rand dan ook groter dan in andere buurlanden. Daarnaast mogen we ook de voedingsbodem van deze extremisten niet ontkennen: we hebben integratieproblemen, waarvoor tal van oorzaken zijn. Voeg daaraan toe dat we een land zijn dat altijd vrijzinnigheid heeft verdedigd, met als symbool het verbod op religieuze symbolen in staatsscholen in 2005 en uiteraard een totale persvrijheid. Tegelijk blijven we een mondiale speler in de Veiligheidsraad en zijn we betrokken in de strijd tegen het internationaal jihadisme. Het maakt ons wereldwijd tot een doelwit."

Ook in de jaren 70 en 80 werd Frankrijk met terreur geconfronteerd, door beruchte terroristen zoals Carlos de Jakhals die als huurling werkte voor de meest biedende of door Palestijnse extremisten. "Het verschil met toen is dat terrorisme gesteund werd door een staat of een politieke organisatie", zegt Moniquet. "Nu opereren de terroristen autonoom. Destijds maakte de politie jacht op een duidelijke organisatie, met een paar tientallen mensen. Denk maar aan de uiterst-linkse organisaties zoals Action Directe en Rote Armee Fraktion. Vandaag zijn het lone wolves, die plots tot actie overgaan."

Dé bloedigste aanslag in Frankrijk vond plaats op 18 juni 1961. De Organisation Armée Secrète pleegde toen een bomaanslag op de trein Straatsburg-Parijs, ter hoogte van Vitry-le-François. Daarbij kwamen 28 mensen om. De OAS was een paramilitaire, extreem rechtse organisatie die tijdens de bloedige Algerijnse onafhankelijkheidsoorlog (1954-'62) was opgericht door extremistische Fransen om te proberen met geweld te beletten dat de regering de Algerijnen onafhankelijkheid schonk. De erfgenamen van het OAS zijn opgegaan in het Front National, wiens stichter Jean-Marie Le Pen (vader van huidig voorzitter Marine) zelfs beschuldigd werd van foltering in het conflict.

De onafhankelijkheidsstrijd is allesbehalve dode geschiedenis onder de drie miljoen Fransen van Algerijnse komaf. Velen voelen zich vandaag nog steeds als tweederangsburgers behandeld in de uitzichtloze banlieues. Ze vormen een makkelijke prooi voor rekruterende extremisten en diabolisering door het FN.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234