Maandag 28/11/2022

Frank Schlömer: Janoekovitsj is een nieuwe Assad

Viktor Janoekovitsj, president van Oekraïne Beeld BELGA
Viktor Janoekovitsj, president van OekraïneBeeld BELGA

Volgens journalist en Oost-Europa-kenner Frank Schlömer is Viktor Janoekovitsj, de president van Oekraïne, goed op weg om de Europese Assad te worden. Want, zo schrijft Schlömer, wie op zijn bevolking laat schieten, is een moordenaar.

Vijf doden, 7 doden, 13 doden, 26 doden.
Terwijl zijn vriend en buur Vladimir Poetin zich wentelt in de glorie rond de Olympische Winterspelen, is de president van Oekraïne, Viktor Janoekovitsj, bezig op zijn eigen manier nieuwe records te vestigen. Elke dag opnieuw vallen doden in het slepende binnenlandse conflict in het, op Rusland na, grootste land van het Europese continent. Telkens weer geeft hij opdracht om, wat als vreedzaam protest is begonnen, gewelddadig de kop in te drukken.

Ja, Viktor Janoekovitsj is door zijn bevolking democratisch verkozen, al waren de geruchten over verkiezingsfraude nooit uit de lucht. Maar niet alleen veroorlooft hij zich de bedenkelijke luxe om er met Yulija Timosjenko de meest prominente politieke gevangene in Europa achter tralies te houden, bovendien wil hij met alle geweld de status verwerven van laatste dictator in Europa. Zijn collega uit buurland Wit-Rusland, Alexandr Loekasjenko, die door de media voortdurend met de ze "eretitel" wordt bedacht, is een koorknaap in vergelijking met de heerser in Kiev.

Janoekovitsj is goed op weg om de Bashar al-Assad van Europa te worden. Hij laat op zijn eigen bevolking schieten en stort zijn land in een afgrond waar het in geen jaren nog uit zal geraken. De economische crisis die hij en zijn corrupte omgeving niet in hun greep krijgen, zal evenwel zeker niet worden opgelost door Janoekovitsj's vriend in het Moskouse Kremlin. Poetin heeft een dubbele agenda en droomt nog altijd van een strikter samenwerkingsverband, zeg maar een confederatie, tussen Rusland, Oekraïne en Wit-Rusland. Onder leiding van Moskou uiteraard. Enig imperiaal denken is Vladimir Poetin verre van vreemd en mede daarom doet hij aan "klantenbinding" door Kiev van goedkoper gas en gunstige leningen te voorzien.

Voor de rest beperkt hij er zich toe het Westen te beschuldigen het straatgeweld in Kiev te organiseren. De westerse wereld is nu eenmaal de geliefkoosde schietschijf van de machtsdenker Poetin en het is net daarom dat hij al zijn invloed en middelen heeft aangewend om de toenadering van Oekraïne tot de Europese Unie te beletten. Daar ligt net het begin van het huidige, steeds meer escalerende, conflict in Oekraïne. De EU wilde de banden met dit land, dat de bakermat is van de Russische cultuur, meer aanhalen en een groot deel van de Oekraïense bevolking zag dat ook wel zitten. Velen beseffen immers dat de toekomst van hun land in Europa ligt en dat het niet na te streven is om een semi-kolonie van Rusland te worden.

Het is slechts gedeeltelijk waar dat er een onzichtbare grens door Oekraïne loopt, die het immense land in een pro-westers en pro-Russisch gedeelte zou opsplitsen. Ook in het oosten van Oekraïne zijn veel mensen realistisch genoeg om te beseffen dat er voor de eigen toekomst niet al te veel te verwachten is van de machtsgeile buur Rusland onder leiding van de voormalige topspion Poetin. Wat ook weer niet wegneemt dat toenadering tot of op termijn zelfs lidmaatschap van de EU, het paradijs op aarde voor Oekraïne zou betekenen.

Dat is echter wel wat een niet onbelangrijk deel van de oppositie tegen Janoekovitsj denkt. In Kiev en omstreken zijn velen overtuigd dat alle heil van Europa komt, maar de EU heeft zo haar eigen problemen, heeft zich verslikt in de permanente uitbreiding en heeft nog niet eens zo lang geleden in voormalig Joegoslavië aangetoond dat ze geen weg weet met oplaaiende conflicten in haar achtertuin. Wat niet wegneemt dat het de verdomde plicht is van "Brussel" om te bemiddelen in het conflict en dat gebeurt inmiddels gelukkig ook. Schoorvoetend, maar het gebeurt wel. Poolse, Duitse en Franse toppolitici zijn momenteel bij Janoekovitsj in Kiev en proberen hem tot rede te brengen .Ze zullen vanavond verslag komen uitbrengen bij de hoogste instanties in Brussel, maar de EU zal zichzelf dan meteen weer geconfronteerd zien met de handicap van de unanimiteit.

Minister van Buitenlandse Zaken, Didier Reynders, en Europees Commissaris, Karel De Gucht, hebben mooi roepen dat er sancties tegen het regime in Kiev moeten komen, maar alle EU-leden zullen dat sàmen moeten beslissen of er komt niets van. Het zal in elk geval verder moeten gaan dan de loze dreigementen van Barack Obama, die een handvol Oekraiense politici een visum voor de VS heeft geweigerd. Alsof daar ook maar iemand van wakker zou liggen in het entourage van Janoekovitsj.

De woede van Poetin is te begrijpen, maar Europa moet zich daar maar best niet te veel van aantrekken. Met de val van de Sovjetunie is de macht en invloedssfeer van het huidige Rusland spectaculair geslonken. Oude satellieten als Polen, Tsjechië, Slowakije, Hongarije en Bulgarije zijn inmiddels belangrijke leden van de EU. Zelfs voormalige onderdelen van de oude Sovjetunie - Litouwen, Letland, Estland - zijn al opgenomen in de Brusselse club. Poetin is er als de dood voor dat ook het grote Oekraïne diezelfde richting zou uitgaan. Zijn frustratie is dus wel te begrijpen.

Europa kan en moet echter de macht die het toch wel heeft uitoefenen en de druk op Kiev opvoeren. En in deze mag alles in overweging worden genomen: ambassadeurs terugroepen, diplomatieke relaties opschorten, economische sancties opleggen, steunmaatregelen bevriezen. Want tot nu toe schijnt men wel één essentieel ding te vergeten: wie op zijn eigen bevolking laat schieten, is geen staatshoofd maar een moordenaar.

Frank Schlömer Beeld De Morgen
Frank SchlömerBeeld De Morgen

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234