Zondag 20/09/2020

François Weyergans haalt het van Houellebecq in Prix Goncourt

De in Etterbeek geboren Weyergans is in Franstalig Belgi� een monument, maar in Vlaanderen tergend onbekend

Belg krijgt belangrijkste Franse literatuurprijs

De Prix Goncourt, de belangrijkste Franse literatuurprijs, is onverwacht aan de Belgische auteur François Weyergans (°1941) toegekend. Het was al van 1937 geleden dat een Belg die prijs won. Met zijn roman Trois jours chez ma mère haalde Weyergans het in de laatste stemronde met zes stemmen tegen vier van de gedoodverfde favoriet Michel Houellebecq en zijn grimmige antiutopie La possibilité d'une île.

Brussel / Parijs

Van onze medewerker

Dirk Leyman

In de jury die Weyergans bekroonde, zaten grote namen als de schrijvers Jorge Semprun en Michel Tournier en de Franse boekenpaus Bernard Pivot. De eminenties maakten het nieuws gisteren bekend na hun traditionele slotlunch in het Parijse hotel Drouant. Weyergans reageerde behoorlijk verrast. "Ik was ervan overtuigd dat ik het niet zou halen en zat rustig in bad toen mijn gsm rinkelde", vertelde hij aan persagentschap AFP.

De winnaar ontvangt een symbolische cheque van 10 euro, maar is verzekerd van een maandenlange toppositie in de Franse bestsellerlijsten, met verkoopcijfers die in de honderdduizenden lopen. Grote namen als Marcel Proust, Simone de Beauvoir, Marguerite Duras en Romain Gary sieren het palmares. De laatste jaren verliest de Goncourt nochtans van zijn pluimen. De oudere jury krijgt vaak het verwijt dat ze "braaf" en al te klassiek proza bekroont en het risico schuwt. Sinds de installatie van de prijs in 1903 is het de tweede keer dat een Belg de Goncourt wint. In 1937 ontving Charles Plisnier als eerste Belgische schrijver de Goncourt-prijs voor zijn werk Faux passeports.

Op de shortlist van vier figureerde dit jaar overigens nog een Belg, Jean-Philippe Toussaint met Fuir, naast de veelbelovende Oliver Adam met Falaises. Het is illustratief voor de alsmaar groeiende waardering voor literair Franstalig België in Frankrijk, een tendens waarvan vooral Amélie Nothomb, Guy Goffette en François Emmanuel profiteren.

De in Etterbeek geboren Weyergans is in Franstalig België een monument, maar in Vlaanderen tergend onbekend. Hij werd eerder al bekroond met de Grand Prix de l'Académie Française voor Franz et François (1997), met de Prix Renaudot en met de Waalse Prix Rossel. De uit een Belgische vader en een Franse moeder geboren schrijver omarmde aanvankelijk vooral de film. Hij was lange tijd criticus bij de Cahiers du Cinéma en draaide zelf tal van (kort)films. Na een psychoanalyse bij Jacques Lacan komt hij in literair vaarwater terecht, waarna in gestaag tempo twaalf romans volgen. Daarin laat Weyergans zijn obsessies op turbulente wijze de vrije loop: cinema, muziek, vrouwen, seks, psychoanalyse en reizen.

Prijsboek Trois jours chez ma mère werd al ruim vijf jaar geleden aangekondigd en nam geleidelijk de vorm van een mythisch boek aan, waarmee Weyergans zijn uitgever tot wanhoop dreef. Berucht vanwege zijn nachtelijke herschrijfmanie ("Ik herschrijf om de versheid van de eerste worp te hervinden", zei hij onlangs tegen het literaire magazine Lire), weigerde Weyergans het manuscript vrij te geven. Tot uiteindelijk de alarmklok luidde: "De laatste tijd zag ik meer deurwaarders dan uitgevers. Dan weet ik dat het tijd wordt om te stoppen met schaven."

Trois jours chez ma mère handelt over een getormenteerde auteur die met een writer's block kampt en vastzit in zijn verleden. Hij splitst zichzelf op in tal van nevenpersoonlijkheden (waaronder zijn alter ego Weyergraf), laat zijn reizen en amoureuze ontmoetingen de revue passeren en paalt de verhouding tot zijn moeder af, die in de onherbergzaamheid van de Provence woont. Het boek werd alom lovend onthaald.

In het kielzog van de Goncourt werd gewoontegetrouw ook de gerenommeerde 'troostprijs', de Prix Renaudot, uitgereikt. Die ging nipt naar de Frans-Algerijnse schrijfster Nina Bouraoui met Mes mauvaises pensées, een aangrijpende bekentenisroman over haar Algerijnse jeugdjaren.

Trois jours chez ma mère is uitgegeven door Grasset. Een van de weinige Nederlandse vertalingen van Weyergans, zoniet de enige, is Macarius de Kopt, in 1986 verschenen bij Manteau.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234