Woensdag 27/01/2021

Franse presidentsverkiezingen

François Hollande, de president die werkloos toekeek

President François Hollande slaagde er niet in om bruggen te slaan met zijn boze burgers.Beeld REUTERS

De socialistische Franse president François Hollande vertrekt volgens een peiling van YouGov met een populariteitscijfer van slechts 18 procent. Waarom keren acht op de tien Fransen hem de rug toe?

“Ik denk dat we de negatieve jobtrend binnen een jaar kunnen ombuigen.” Vijf jaar geleden werd hij verkozen met deze belofte om de werkloosheid terug te draaien met een sociaal-democratisch investerings- en groeiprogramma, binnen een tiental dagen geeft François Hollande officieel de fakkel aan zijn zondag verkozen opvolger door met een slechter jobrapport. Toen hij in mei 2012 aantrad in het Elysée telde Frankrijk 2,92 miljoen werklozen zonder enige beroepsactiviteit. Afgelopen februari telde zijn ministerie van Arbeid er 3,46 miljoen – een dik half miljoen werklozen méér. Het is een van de grootste mislukkingen die zijn burgers hem nadragen.

Vooral de stijgende jeugdwerkloosheid wordt Hollande zwaar aangerekend. In vijf jaar kwamen er zelfs 17.800 werkloze jongeren bij, ondanks een programma waarbij de staat aan werkgevers deels salarissen uitbetaalde voor startbanen.

De reden dat hij mislukte is deels omdat Hollande zich veel te snel liet klem zetten tussen hamer en aambeeld: het opgelegde, strenge EU-besparingsbeleid aan de ene kant en zijn diep verdeelde, ruziënde linkse achterban aan de andere kant. Hollande maakte daarbij de fout iedereens vriend te willen zijn, en herschikte zijn regering voortdurend. In zijn 'quinquennat' dienden er 5 regeringen en 15 herschikkingen, 74 ministers en staatssecretarissen. De lijn raakte zoek. Typerend is hoe hij zijn economieministerie zowel in handen gaf van de linkse Arnaud Montebourg (2012-'14) als van huidig sociaal-liberaal presidentskandidaat Emmanuel Macron (2014-'16). 

De omstreden wet-El Khomri, naar de gelijknamige minister van Arbeid die de ontslagregeling voor kmo's en de regels voor arbeidstijd versoepelde, leidde vervolgens tot een interne revolte bij zijn PS die verlammend op hem inwerkte. 

Hollande ging ook de mist in omdat hij zijn belofte niet waarmaakte het land “exemplarisch” te leiden. Denk aan het schandaal rond een buitenlandse rekening van zijn begrotingsminister Jérôme Cazuhac. En zijn eigen 'affaire', begin 2014, toen bleek dat hij stiekem het Elysée verliet op een scooter om een minnares te bezoeken. Toen zijn levenspartner Valérie Trierweiler hierna met een zware depressie werd opgenomen in het ziekenhuis kelderde zijn aanzien.

Terreurdreiging onderschat

Maar Hollande zal vooral herinnerd worden als de president onder wie Frankrijk verlamde door de zwaarste terreurgolf in decennia.

Hollandes veiligheidsbeleid bleek toen te vrijblijvend geweest. Toen verontrustende inlichtingenrapporten meldden dat 1.550 jonge Franse jihadisten naar Syrië trokken, liet hij weliswaar strenge wetten stemmen om dat te verbieden maar ze kwamen te laat. In januari 2015 vielen 17 doden bij de aanslagen op Charlie Hebdo en een Joodse supermarkt; op 13 november doodde een IS-zelfmoordcommando 129 mensen in Parijs; en op 14 juli 2016 vielen 84 doden bij een truckaanslag in Nice. Daarnaast waren er nog een aantal terroristische moorden op agenten.

Na de aanslag op Charlie Hebdo won Hollande aan respect omdat hij samen met andere EU-leiders achter een 'Je suis Charlie'-spandoek door Parijs stapte. De sfeer sloeg wel om na de aanslag op de Parijse terrasjes en de Bataclan. Zijn noodtoestand en voorstellen om terroristen de nationaliteit te ontnemen ging te ver voor zijn eigen fractie, maar niet ver genoeg voor de rechtse oppositie.

Internationaal liet Hollande zich nochtans gelden als een drijvende kracht in de strijd tegen terreur, van Noord-Mali tot Syrië en Noord-Irak. In de Centraal-Afrikaanse Republiek voorkwam hij eind 2013 een genocide door Franse troepen tussen christenen en moslims te plaatsen, zijn grootste internationale verwezenlijking.

Eén lichtpunt: holebihuwelijk

Toch zal na de aanslag in Nice een menigte hem uitjouwen als 'moordenaar'. Onterecht is dat, want de dader was een 'eenzame wolf' die niemand kon stoppen, maar het bewijst hoe de Fransen de voeling kwijtraakten met hun chef d'état en omgekeerd.

Eén lichtpunt: onder zijn presidentschap werd het holebihuwelijk gelegaliseerd. Maandag, daags na de verkiezingen, wacht Hollande nog één opsteker. Dan zal hij op afscheidsbezoek bij de Duitse bondskanselier Angela Merkel lovende woorden krijgen omdat hij de Duitse-Franse motor draaiende hield. Al blijft ook in de EU het beeld overeind van een talmende president die werkloos toekeek tijdens de vluchtelingencrisis – denk aan de mensonterende drama's in Calais – terwijl de Duitsers de lasten op hun schouders torsten.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234